Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) Başkanlığı tarafından 2 milyon 592 bin 579 adayın katılımıyla düzenlenen Yükseköğretim Kurumları Sınavı’nın (YKS) ilk oturumu olan Temel Yeterlilik Testi (TYT) başladı. İzmir’de de korona virüsü tedbirleri kapsamında düzenlenen sınavın ilk oturumunda, 350 okulda 90 bin öğrenci sınava girdi. İzmir’in en köklü liselerinden İzmir Atatürk Lisesi’nde de sınav heyecanı vardı. Saat 10.15’te başlayacak sınav öncesinde okulun bahçesine gelen öğrenciler ve veliler, sınav saatini beklemeye başladı. Sınav öncesinde okulun girişine stant kuran Kızılay, öğrencilere su ikramı yaptı. Sınav öncesinde hem öğrenciler hem de velilerin heyecanlı heyecanlı olduğu görüldü. Bazı veliler çocuklarını dua okuyarak, bazıları da sarılarak sınav salonuna uğurladı. Sınav saati yaklaştıkça öğrenciler, sınav belgelerini ve kimlik kontrolü yapıldıktan sonra sınav salonlarına girmeye başladı.

“Bu senenin herkes için iyi olacağını düşünüyorum”

Öğrencilerden Yağız Güzelkan, heyecanlı olduğunu belirterek, “Bütün sene çalıştık. Güzel geçeceğini düşünüyorum. Sınav zorlayacak, bundan öncesinde LGS oldu. ÖSYM’nin nasıl soracağını gördük az çok. Zorlu bir sınav olacak ama ben bu sene başaracağımı düşünüyorum. Benim 2. senem. Çok çalıştık ve çok emek verdim. Bu senenin herkes için iyi olacağını düşünüyorum. Benim hedefim gemi mühendisi olmak. Geçen sene olmadı, bu sene deniyorum. İnşallah bu sene hedefime ulaşacağım” dedi.

Öğrencilerden Necati Duman ise sınav öncesinde görüşlerini şöyle paylaştı:

“Şu an rahatım. İnşallah güzel geçecek, çalıştık. Ben mezunum 2 sene boyunca çalıştım. Ben sınavı kazanıp İstanbul’a gitmek istiyorum. Orada ev ya da yurda geçip ailemden ayrı yaşamayı öğreneceğim. Deneyim kazanacağım.”

Veliler de heyecanlı, bir öğrenci salona alınmadı

Sınav heyecanını okul bahçesinde çocuklarını bekleyen veliler de yaşadı. Velilerden Serenat Oğuzhan ise “Oğlum duymasın; ama ben ondan daha heyecanlıyım. Hiç uyumadım desem yeridir. Hayatlarını belirleyecek bir sınav, maalesef ki öyle. Gelecekte yaşayacağı şeylerin büyük çoğunluğu bu sınava bağlı. Çocukların emeğinin karşılığını almasını dilerim. Çünkü ben kendi oğlum adına çok çalıştığını söyleyebilirim” diye konuştu.

Öte yandan sınavın başlamasına kısa bir süre kala bazı öğrenciler koşa koşa sınav salonuna giderken, bir öğrenci sınav saatini kaçırması sebebiyle sınav salonuna alınmadı.

Milyonlarca öğrencinin katılacağı lise ve üniversite giriş sınavları, önümüzdeki günlerde yapılacak. Öğrenciler bir yandan sınav stresi yaşarken öte yandan da Covid-19 salgınıyla ilgili stres ve kaygılardan da etkileniyor. Yaşar Üniversitesi Psikoloji Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Berrin Eylen Özyurt, sınav kaygısıyla baş etmenin öğrenilebilir bir beceri olduğunu belirterek, öğrenciler ve ailelerine önerilerde bulundu.

Bu dönemde, sınava girecek öğrencilerin hem sınav hem de Covid-19 salgını nedeniyle daha fazla stres ve kaygı taşıdığını belirten Yaşar Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Psikoloji Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Berrin Eylen Özyurt, birçok öğrencinin, okullar kapalı olduğundan aylarca evde çalışmak durumunda kaldığını hatırlattı. Dr. Berrin Eylen Özyurt, sınav öncesinde ve sırasında yaşanan kaygının, belli bir düzeye kadar normal hatta motive edici olarak kabul edilebileceğini ifade ederek, “Bu durumun başarıyı artırıcı bir etkisi de vardır. Odaklanmayı ve çabayı artıracağından, başarıyı da artırır. Bu nedenle öğrencilerin tamamen kaygısız olmasını beklemek mümkün değildir. Ancak kaygı yoğun olarak yaşandığında odaklanmayı ve başarıyı düşüren bir etki oluşturur. Özellikle olağanüstü koşullarda yaşadığımız şu günlerde öğrencilerimizin yaşadığı kaygı, çok daha yüksek olabilir ve artık sınav performansını düşürecek hale gelebilir. Yüksek kaygı düzeyi hafızayı etkileyebileceği gibi öğrencilerin bilseler bile cevapları unutmasına da sebep olabilir. Bazı öğrenciler sınav stresini iyi idare edebilmekte, ancak bazıları sınav stresinden etkilenerek mutsuz bir duygu durum, uykuya dalmakta güçlük ve iştahsızlık gösterebilir hatta bazıları da aşırı önlemler alarak kendilerini ve çevrelerindeki kişileri sıkıntıya sokacak durumlar oluşturabilirler” diyerek uyarılarda bulundu.

Sınav öncesinde neler yapmalı?

Sınav öncesi günlerde olumlu etki oluşturacak şeyleri de anlatan Dr. Özyurt, “Düzenli uyumak, düzenli olarak yemek yemek ve bol bol su içmek, sadece yürümek bile olsa sık sık egzersiz yapmak, gün ışığında vakit geçirmek, kendine uygun bir rahatlama tekniği öğrenmek ve uygulamak, dinlenirken sadece dinlenmek ve başka bir şeyle ilgilenmemek, salgın nedeniyle genellikle ekranda olabilse de yine de arkadaş ve sevdikleriyle bağlantı kurmak yani sosyalleşmek gibi önlemler işe yarayacaktır” dedi.

Sınav günü yapılması gerekenleri de hatırlatan Dr. Berrin Eylen Özyurt, “Sınav günü hazır olmak için güne iyi bir kahvaltı ile başlamak ve sınav salonuna gitmek için kendine bol zaman vermek, talimatları ve soruları okumak için zaman ayırmak önemli etkenler. Bu zaman yeterince ayrıldığında öğrenci kendisinden ne beklendiğini tam olarak anlayacaktır. İhtiyaç duyduğunda sınav görevlilerinden yardım istemek, her soru için ne kadar zamana ihtiyaç olacağını planlamak, bir soruya takıldığında paniğe kapılmadan diğer sorulara devam etmek ve sınav sonunda yapılamayan sorulara geri dönmek için kendine yeterince zaman bırakmak da pozitif etki oluşturan önemli etkenler olacaktır” diye konuştu.

“Sağlığınız için önerilere kulak verin”

Önemli bir sınav öncesinde ya da sağlığı tehdit eden bir durumda, kaygı duymanın duruma uygun bir tepki olduğunu belirten Dr. Berrin Eylen Özyurt, şöyle konuştu: “Kaygı ile baş etmede en önemli araç, bilgidir. Eğer durum hakkında yeterli bilgiye sahip olur ve gerekli tedbirleri alırsak hem durumu hem de kaygıyı kontrol etmek mümkün olur. Yetkili kaynaklardan verilen Covid-19 ile ilgili bilgiler bu virüsten nasıl korunulacağı konusunda bize yeterli donanımı kazandırıyor. Bu bilgiler, kaygıyı kontrol etmek açısından da önemli. Sınava hazırlanırken kendi sağlığına odaklanmak ve korumak her zaman önemlidir, ancak içinde bulunduğumuz koşullarda özellikle önem taşır. Sınav gününde de Sağlık Bakanlığının ve sağlık personelinin önerdiği gibi maske takmaya, mesafe kuralına uymaya, el temizliğine özen göstermeye, tuvalete gitme ihtiyacı doğarsa öncesinde ve sonrasında elleri iyice yıkamaya ve kapıları açıp kapatırken kağıt havlu vb. kullanmaya, sınav sırasında ise yüzüne veya boynuna dokunmaktan kaçınmaya dikkat etmek gerekir. Ayrıca, insanlarla ve sınava giren diğer öğrencilerle nasıl etkileşimde bulunulacağıyla ilgili sağduyulu kararlar vermek önemli.”

“Gevşeme ve nefes egzersizleri yapabilirsiniz”

Kaygıyı azaltmanın bir başka önemli yolunun da gevşeme ve nefes egzersizleri yapmak olduğunu hatırlatan Özyurt, “Kaygı, kasların kasılmasına ve sık, yüzeysel nefes alınmasına neden olan bir duygu durumdur. Kasların gevşetilmesi ve diyaframdan nefes almanın öğrenilmesi ile kaygıyı azaltmak mümkün olmaktadır. Yoga, meditasyon ve farkındalık içeren diğer tekniklerden bir tanesini öğrenmek ve kaygının arttığı durumlarda uygulamak oldukça işe yaramaktadır. Kaygıyı kontrol etmek; düşünceleri organize etmede, dikkati toplamada yardımcı olur, olumsuz düşünmeyi ve paniğe kapılmayı engeller, kontrol duygusu başarmaya yardım eder, gerçek performansın sergilenmesinde önemli rol oynar” diye konuştu.

İzmir’de yaşayan Limitsiz Eğitim Kurumları öğrencisi İzmirli Eren Ceylan (18), YKS sayısal alanda tam puan alarak Türkiye birincisi oldu. Mutluluğunu ve yaşadığı gururu öğretmenleri ile paylaşan Ceylan, sınava disiplinli bir şekilde çalıştığını söyledi. Sayısal alanda kendisi gibi tam puan alan iki kişinin daha olduğunu belirten başarılı öğrenci, “Türkiye’deki üç kişinin içinde olmak gurur verici. Güzel bir sonuç bekliyordum ama birinci olduğumu öğrenince yine de şaşırdım. Mutlu ve gururluyum. Hep, dereceye girersem çok güzel olacağını düşünürdüm. Hatta geçmiş dönem birincilerinin videolarını izlerdim. ‘ÖSYM Başkanı birinciyi aramış, acaba nasıl bir duygu?’ diye düşünürdüm. Bu sabah beni de aradı. Bu çok gurur verici. Ben sınava çalışma sürecini spor yapmaya benzetiyorum. Kolay değil ve bir anda olmuyor. Spor yaparken de kasların gelişmesi için kaslar ilk önce yırtılır ve üzerine daha güçlü kaslar gelir. Ders çalışmada da düzenli emek gerekiyor. Benim iki yanlışım var, ikisi de Türkçeden. Her insanın iyi olduğu alanlar farklı. Bu yüzden öğrencilerin kendilerini tanımaları, eksik olduğu konulara daha fazla çalışmaları gerekiyor” dedi.

“Günde 12 saatlik çalışma süremi aştığım zamanlar oldu”

Yerleştirme puanında da 3. olduğu bilgisini veren Ceylan, sınav süreci hakkında şunları söyledi: “ÖSYM Başkanı da sabah arayarak tebrik etti. Bu çok gurur vericiydi. Limitsiz Eğitim Kurumları, bu süreçte bana çok destek oldu. Sürecin 3’te 1’lik bölümü evde karantina altında geçti. Kırılma noktam o dönem oldu. Çok disiplinli çalıştım, öğretmenlerime sık sık sorular sordum. Karantina döneminde günde 12 saatlik çalışma süremi aştığım zamanlar oldu. Çalışırken Milli Eğitim Bakanlığı kitaplarından yararlanmaya özen gösterdim. O kitaplardan sorular çıkıyor. Sınavın son gününe kadar çalıştım. Bir not defterim vardı. Milli Eğitim Bakanlığı kitabında bilmediğim bilgileri not alıyordum. Sınavdan bir gün önce o kitaplara baktım ve işaretlediğim konulardan biri sınavda çıktı. O bilgiyi okumasaydım belki soruyu yine doğru bilecektim ama sınavda cevabın doğruluğundan emin olarak işaretlemiş oldum.”

“Yüz yüze eğitimin eksikliğini hissettirmedik”

Limitsiz Eğitim Kurumları kurucularından İbrahim Orhan da, Eren’in başarısıyla gurur duyduklarını ifade ederek, “Kendini bu kadar güzel ifade eden bir Türkiye birincisinin kurumumuzda eğitim görmesi çok gurur verici. Eren çok farklı bir öğrenci. Farkını sene başından itibaren hissettirmişti. Kendisini tebrik ediyorum. Birincilik, rastgele gelen bir şey değil. Eren’in altyapısında bir bilgi birikimi var. Eren aynı zamanda kendi okulunda, TAKEV Fen Lisesi’nde de okul birincisi. Eren bu süreçte disiplinli çalışmasından hiç ödün vermedi. Her öğretmeni ile iletişim halinde oldu. Biz de bu süreçte ona destek sunmaya çalıştık. Online eğitim sürecini de çok iyi yönettiğimizi düşünüyorum. Öğrencilere yüz yüze eğitimin eksikliğini hissettirmedik. Biz bu emeğin karşılığını alacağını biliyorduk. Bu sonuç karşısında gururluyuz” ifadelerini kullandı.

“Bu başarı tesadüf değil”

Kurumun kurucularından Şehmus Yüksel, “Eren bilgisayar mühendisliği eğitimi görürken bazı şeyleri yeni öğrenmeyecek. Yıl içerisinde zaten kendisinin önceden yazmış olduğu birçok kod ve öğrendiği yazılım dili vardı. Eren’i bu başarıyı yakalamış olması kesinlikle tesadüf değil ama bu işin merkezinde öğrenci var. Eren, üzerine düşeni fazlasıyla yaptı. Eren’in ailesi ve tüm öğretmenlerimiz de Eren’e destek oldu. Üçlü sacayağı iyi oturdu ve bu sürecin sonucunda çok güzel bir başarı geldi” derken, kurum kurucularından Kadir Yüksel ise, “Eren, başarısıyla kendini kanıtladı. Karakteriyle de insanlığa güzel şeyler katacağına inanıyorum” diye konuştu. Eren Ceylan’ın Matematik öğretmeni Erdem Gazioğlu da, “Eren, tanıştığımız ilk andan itibaren kişiliğini ortaya koyan bir öğrenciydi. Hayata bakış açısı, zekası çok üst seviyede. Öğrenmenin yaşı yoktur, Eren’den kendime kattığım çok şey oldu. Eren ders çalışma konusunda da kendini çok iyi planladı. Bu disiplinli çalışmanın sonucunda da bu başarı geldi. Hiçbir başarı tesadüf değil” sözlerine yer verdi.

Yaklaşık 4,3 milyon öğrencinin katılacağı lise ve üniversite giriş sınavları önümüzdeki iki hafta sonunda gerçekleştirilecek. Bu dönemde, sınava girecek öğrencilerin hem sınav hem de Covid-19 salgını nedeniyle daha fazla stres ve kaygı taşıdığını belirten Yaşar Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Psikoloji Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Berrin Eylen Özyurt, birçok öğrencinin okullar kapalı olduğundan aylarca evde çalışmak durumunda kaldığını hatırlattı. Dr. Özyurt, “Okuldan veya öğretmenlerden uzak kalmak, öğrencilerin kendilerini daha çaresiz hissetmesine ve salgının getirdiği belirsizlikler ile birleşince de daha fazla stres yaşamalarına sebep olabildi. Bu yoğun kaygı ve stres gençlerimizin bağışıklık durumunu düşürebilir” dedi.

“Belli bir düzeye kadar kaygı motive edici olarak kabul edilir”

Dr. Berrin Eylen Özyurt, sınav öncesinde ve sırasında yaşanan kaygının belli bir düzeye kadar normal hatta motive edici olarak kabul edilebileceğini ifade ederek, “Bu durumun başarıyı artırıcı bir etkisi de vardır. Odaklanmayı ve çabayı artıracağından, başarıyı da artırır. Bu nedenle öğrencilerin tamamen kaygısız olmasını beklemek mümkün değildir. Ancak kaygı, yoğun olarak yaşandığında odaklanmayı ve başarıyı düşüren bir etkiye neden olur. Özellikle bu yıl olağanüstü koşullarda yaşadığımız şu günlerde öğrencilerimizin yaşadığı kaygı, çok daha yüksek olabilir ve artık sınav performansını düşürecek hale gelebilir. Yüksek kaygı düzeyi hafızayı etkileyebileceği gibi öğrencilerin bilseler bile cevapları unutmasına da sebep olabilir. Bazı öğrenciler sınav stresini iyi idare edebilmekte. Ancak bazıları sınav stresinden etkilenerek mutsuz bir duygu durum, uykuya dalmakta güçlük ve iştahsızlık gösterebilir, hatta bazıları da aşırı önlemler alarak kendilerini ve çevrelerindeki kişileri sıkıntıya sokacak durumlar oluşturabilirler” diyerek uyarılarda bulundu.

Sınav öncesinde neler yapmalı

Sınav öncesi günlerde olumlu etki sağlayacak durumları da anlatan Dr. Özyurt, “Düzenli uyumak, düzenli olarak yemek yemek ve bol bol su içmek, sadece yürümek bile olsa sık sık egzersiz yapmak, gün ışığında vakit geçirmek, kendine uygun bir rahatlama tekniği öğrenmek ve uygulamak, dinlenirken sadece dinlenmek ve başka bir şeyle ilgilenmemek, pandemi nedeniyle genellikle ekranda olabilse de yine de arkadaş ve sevdikleriyle bağlantı kurmak yani sosyalleşmek gibi önlemler işe yarayacaktır” diye konuştu.

Önce iyi bir kahvaltı

Sınav günü yapılması gerekenleri de hatırlatan Dr. Berrin Eylen Özyurt, “Sınav günü hazır olmak için güne iyi bir kahvaltı ile başlamak ve sınav salonuna gitmek için kendine bol zaman vermek, talimatları ve soruları okumak için zaman ayırmak önemli etkenler. Bu zaman yeterince ayrıldığında öğrenci kendisinden ne beklendiğini tam olarak anlayacaktır. İhtiyaç duyduğunda sınav görevlilerinden yardım istemek, her soru için ne kadar zamana ihtiyaç olacağını planlamak, bir soruya takıldığında paniğe kapılmadan, diğer sorulara devam etmek ve sınav sonunda yapılamayan sorulara geri dönmek için kendine yeterince zaman bırakmak da pozitif etki sağlayan önemli etkenler olacaktır” önerisine bulundu.

Sağlığınız için önerilere kulak verin

Önemli bir sınav öncesinde ya da sağlığı tehdit eden bir durumda kaygı duymanın duruma uygun bir tepki olduğunu belirten Dr. Berrin Eylen Özyurt, şöyle devam etti: “Kaygı ile baş etmede en önemli araç, bilgidir. Eğer durum hakkında yeterli bilgiye sahip olur ve gerekli tedbirleri alırsak hem durumu hem de kaygıyı kontrol etmek mümkün olur. Yetkili kaynaklardan verilen Covid-19 ile ilgili bilgiler bu virüsten nasıl korunulacağı konusunda bize yeterli donanımı kazandırıyor. Bu bilgiler, kaygıyı kontrol etmek açısından da önemlidir. Sınava hazırlanırken kendi sağlığına odaklanmak ve korumak her zaman önemlidir. Ancak içinde bulunduğumuz koşullarda özellikle önem taşır. Sınav gününde de Sağlık Bakanlığının ve sağlık personelinin önerdiği gibi maske takmaya, mesafe kuralına uymaya, el temizliğine özen göstermeye, tuvalete gitme ihtiyacı doğarsa öncesinde ve sonrasında elleri iyice yıkamaya ve kapıları açıp kapatırken kağıt havlu vb. kullanmaya, sınav sırasında ise yüzüne veya boynuna dokunmaktan kaçınmaya dikkat etmek gerekir. Ayrıca, insanlarla ve sınava giren diğer öğrencilerle nasıl etkileşimde bulunulacağıyla ilgili sağduyulu kararlar vermek önemli.”

“Gevşeme ve nefes egzersizleri yapabilirsiniz”

Kaygıyı azaltmanın bir başka önemli yolunun da gevşeme ve nefes egzersizleri yapmak olduğunu hatırlatan Özyurt, “Kaygı, kasların kasılmasına ve sık, yüzeysel nefes alınmasına neden olan bir duygu durumdur. Kasların gevşetilmesi ve diyaframdan nefes almanın öğrenilmesi ile kaygıyı azaltmak mümkün olmaktadır. Yoga, meditasyon ve farkındalık içeren diğer tekniklerden bir tanesini öğrenmek ve kaygının arttığı durumlarda uygulamak oldukça işe yaramaktadır. Kaygıyı kontrol etmek; düşünceleri organize etmede, dikkati toplamada yardımcı olur, olumsuz düşünmeyi ve paniğe kapılmayı engeller, kontrol duygusu başarmaya yardım eder, gerçek performansın sergilenmesinde önemli rol oynar” dedi.