İzmir’in Urla ilçesindeki bereketli topraklarda yetişen sakız enginarı, Türkiye’nin dört bir yanına gönderiliyor. Ancak bu yıl yaşanan don olayları ürünlerde tahribata yol açtı. Urla genelinde yüzde 50 verim düşüklüğü yaşandığı bilgisini paylaşan üreticiler, enginar fiyatlarında yüzde 30’luk bir artış olduğunu kaydetti. Urlalı enginar üreticisi Sadık Yücel Şengezer ise mart ayında meydana gelen don olayından birkaç gün önce ürünlere çuval geçirerek önlem aldıklarını ve bu sayede ürünlerinin yüzde 80’ini kurtarabildiklerini ifade etti.

“Kamyon kamyon enginar yollamamız lazım”

Urla Ziraat Odası Başkanı Muharrem Uslucan, 2020 yılında 643 dönüm alanda enginar yetişirken 2021 yılında 625 dönümde üretim yapıldığını belirterek “Bazı üreticiler üretimi bıraktı. Urla’da şu anda 130 üretici enginar işi yapıyor. Tarım alanlarımız daralmaya başladı, girdi maliyetleri arttı. Tüm bunların yanında hava koşulları da iyi gitmedi. Geçen yıl ortalama 4,5 milyon tane enginar toplandı. Bu yıl hava şartları nedeniyle yüzde 50 daha düşük verim bekliyoruz. Bazı üreticiler emek vererek ürünlerin belli bir kısmını kurtardı ama emek harcamayanlar bir aylık bir sürede alabildiği ürünü toplayabilecek. Bu yıl kış çok uzun sürdü. Martta havalar çok soğuktu. Bizim şu anda kamyon kamyon enginar yollamamız lazım ama öyle bir ortam yok” dedi.

“8-10 liraya satıyoruz”

Üretici Sadık Yücel Şengezer de “Bu sene verim diğer yıllara göre düşük. Hava şartlarından dolayı badireler atlattık. Biz tarlamızdaki enginarları don olmadan önce üzerlerine çuval geçirerek yüzde 80 kurtardık ama genel anlamda Urla’da bu yıl rekolte düşük. Verim düşük olduğu için bu durum tüketiciye de yansıyacak. Girdi maliyetleri arttı, rekolte düşük. Geçen yıl 6 liraya sattığımız ürünü bu yıl 8-10 liraya satıyoruz” diye konuştu.

Soğuk zincir ve tesisleşme talebi

Sakız enginarının hasat süresinin uzun olduğunu da aktaran Şengezer, “Aralık ayında başladığımız hasada haziran ayına kadar devam edeceğiz. Ürünleri özellikle sosyal medyadan Türkiye’nin her yerine yolluyoruz. Enginarları konserve, reçel, turşu, çay gibi pek çok alanda kullanıyoruz ancak burada tesislerin kurulması gerekiyor. Ayrıca soğuk zincirin de olması gerekiyor. 40 derece sıcaklıkta yolladığımız ürünlerde sorun olabiliyor. Soğuk zincir olsa, tesisler kurulsa çok daha iyi konumda oluruz. Enginarlarımızı ihraç da edebiliriz” ifadelerini kullandı.

Türkiye’nin üretim ve ihracatında dünya lideri olduğu kuru incirin daha kaliteli ve katma değerli üretilmesi ve ihraç edilmesi amacıyla Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği koordinasyonunda faaliyet gösteren Kuru İncir Kurulu, Covid-19 virüsünün pandemiye dönüştüğü ortamda online toplandı. Toplantıda, Türkiye’nin en büyük ihraç pazarı olan Avrupa Birliği’nde aflatoksin ve okratoksin kontrol sıklıklarının artmaması ve çözüme yönelik alınacak tedbirler masaya yatırıldı.

Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Birol Celep’in moderatörlüğünde yapılan Kuru İncir Kurulu Toplantısında, kuru incirin kalitesinin öncelikle üreticinin yapacağı doğru yetiştiricilik uygulamaları, doğru hasat ve doğru kurutma yöntemleriyle üst seviyede korunacağı konusu vurgulandı.

Türkiye’de 20 bin ailenin kuru incir üretiminden geçimini sağladığını, kuru incir ihracatından yıllık ortalama 250 milyon dolar döviz geliri elde edildiği bilgisini veren Celep, kuru incirin ihracata bağımlı bir ürün olduğunu, en büyük ihraç pazarımız olan Avrupa Birliği’nde gıda güvenliğine büyük önem verildiğini, kuru incirde aflatoksin ve okratoksin oluşumunun önüne geçmek için üreticilere yönelik hazırlanan bilgilendirme broşürlerinin dağıtılacağını ve sosyal medya aracılığıyla üretim sırasında atılması gereken adımları anlatma kararı aldıklarını kaydetti.

Kuru incir üreticisine destekler sürecek

Tarım ve Orman Bakanlığımızla yürütülen Mikotoksini önleme eylem planı kapsamında; Kuru incir üreticilerine; Ekşilik Böceği ile mücadelede çekici yem tuzakları, İlek Filesi, Kerevet/kurutma tavası ve Hasat filesi/örtüsü desteklerinin her sezon olduğu gibi bu sezonda devam edeceğini vurgulayan Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Birol Celep, bu sezon 5 bin adet ekşilik böceği çekici yem tuzağı yaptırdıklarını, Aydın Tarım ve Orman İl Müdürlüğü aracılığıyla Buharkent, Kuyucak ve Aydın merkezindeki üreticilere dağıttıklarını, 2 milyon adet ilek filesinin ise Ramazan Bayramı sonrasında üreticilerimize ücretsiz dağıtılacağını belirtti.

Celep, Kerevet/kurutma tavasını ve Hasat filesini ise; Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği, Aydın Ticaret Borsası ve Nazilli Ticaret Borsası işbirliğinde üreticilere ulaştıracaklarını, kerevet ve hasat filelerinin bedelinin üçte ikisini üç kurum tarafından karşılanacağını, sadece üçte birini üreticilerin ödeyeceğini sözlerine ekledi.

İncir ağaçlarına iyi bakan, doğru hasat yapan ve ürününü Avrupa Birliği’nin istediği kriterlere uygun üreten ve seçen üreticilerin bu emeğinin karşılığını aldığı bir düzeni hayata geçirmek istediklerinin altını çizen Celep, “İşletmelerin üreticiden ürünü alırken titiz ve özenli olması gerekir ki, üretici ürününü iyileştirsin. Bu anlamda biz ihracatçılar olarak önümüzdeki süreçte ürününü seçen, ürününün kalitesini arttıran üreticiyi memnun edeceğiz” diye konuştu.

“Pilot bölgelerdeki örnek bahçelerde doğru üretim uygulamalarını göstereceğiz”

Kuru incir üreticilerinin, doğru üretim tekniklerini uygulamalı olarak görmesi için çalışma yapmayı planladıkları bilgisini veren Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Birol Celep, kuru incir üretiminin yoğun olduğu yörelerde seçecekleri 5-6 örnek bahçede uygulayacakları doğru üretim ve kurutma tekniklerini üreticilerin kendi bahçelerinde uygulamasının yolunu açmak için bir projeyi hayata geçireceklerini ifade etti.

Kuru incirler hasat fileleri üzerinden toplanacak ve örtüaltı tünellerde kurutulacak

Kuru incirin verim ve kalitesini arttırmak amaçlı, hasat filesi/örtüsü kullanımı ve yaygınlaştırılması çalışmalarına başlanacağını, diğer taraftan kuruma süresini de hızlandırmak amaçlı doğru kurutma tünellerinde kerevet kullanımının mikotoksin oluşumunu azalttığının ve kalitesini arttırdığının bilimsel çalışmalarla ortaya konulduğuna işaret eden Celep, “Üniversitelerimiz ve İncir Araştırma Enstitümüz tarafından yapılan çalışmalarda hasat filesi kullanılarak kurutma tünelinde kurutulan kuru incirlerin yüzde 28’e varan oranlarda kalitesinin arttığını, örnek uygulamaların yaygınlaşması için ile üreticiyi eğitmeyi ve kuru incirin daha fazla değere satılması hedefliyoruz. Kuru inciri hızlı bir şekilde kasalara koyup, soğuk hava depolarına aldırmalıyız. Aydın Ticaret Borsamızın üzerinde çalıştığı soğuk hava deposu projesinin bir an evvel hayata geçmesini bekliyoruz ve örnek uygulamalarla incir üreticisinin daha fazla para kazanması için katkı sağlamak istiyoruz. Üretici kazanırsa, tüccar da, ihracatçı da, Türkiye de kazanır” şeklinde konuştu.

Kuru incir ihracatı 57 bin tonu aştı

26 Eylül 2019 tarihinde başlayan 2019/20 sezonunda, Ülkemiz sezon başından 15 Mayıs 2020 tarihine kadar 57 bin 482 ton kuru incir ihracatı karşılığı 201 milyon dolar döviz geliri elde etti. Kuru incir ihracatı bir önceki sezona göre miktar bazında yüzde 19 artarken, değer bazında ise yüzde 6’lik artış sağladı.

Çin’e kuru incir ihracatı yüzde 140 arttı

Türkiye’den kuru incir ihracatında ilk sırayı 29 milyon dolarlık tutarla Almanya alırken, Almanya’ya kuru incir ihracatı yüzde 21 artış gösterdi. Geçmiş yıllarda kuru incir ihracatında ilk sırada yer alan Fransa ise 28 milyon dolarlık Türk inciri tercih etti ve ikinci sırada yer buldu. Üçüncü sıranın sahibi 26 milyon dolarlık tutarla Amerika Birleşik Devletleri oldu.

Türk kuru meyve sektörünün son yıllarda hedef pazar olarak belirlediği Çin Halk Cumhuriyeti’ne yapılan kuru incir ihracatı 2019/20 sezonunda miktar bazında yüzde 140’lık artışla 913 tondan, 2 bin 188 tona çıkarken, ihracat tutarı yüzde 88’lik artışla 2.8 milyon dolardan, 5.3 milyon dolara yükseldi.

Bergama Belediyesi, Orman Bölge Müdürlüğü ve Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi iş birliğiyle, çam fıstığında verim düşüklüğünün giderilmesi için uygulama yapılmaya başlandı. Aşağıcuma Mahallesi’nde sahada yapılan uygulamalı çalışmada, batı çam tohum böceği (Leptoglossus Occidentalis) olarak bilinen ve istilacı bir yönü olan zararlıya karşı çam fıstığı ağaçlarında uygulama yapıldı. Böceğe karşı bağışıklığı, döl tutumunu artırmak ve ülker dökülmeleri önlemek üzere yapılan yeni çalışmalar; Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü Öğretim Üyesi fitopatolog Prof. Dr. Necip Tosun, Belediye Meclis Üyesi Taner Tekin, İzmir Orman Bölge Müdürü Zafer Derince, Bölge Müdür Yardımcısı Nurkan Yonar, Orman Zararları Mücadele Şube Müdürü Mehmet Ozan Cevizli, Bergama Orman İşletme Müdürü Turan Çiğnaklı, Kozak Orman İşletme Şefi Mehtap Yıldırım’ın istişaresi eşliğinde gerçekleştirildi.

Talimat Bakan Pakdemir’liden

Kozak Yaylası’nın en önemli geçim kaynağı olan çam fıstığında ciddi boyutlara ulaşan rekolte kayıplarının önüne geçilmesi için Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli’nin talimatıyla ciddi bir araştırma çalışması başladığına dikkat çeken Bergama Belediye Başkanı Hakan Koştu, “Bakanımız her konuda olduğu gibi, çam fıstığı konusunda da bizim hep yanımızda. Kozaklı hemşehrilerimizin ekonomik kayıplarının ortadan kalkması ve çam fıstığındaki rekolte kayıplarının son bulması bölgemiz açısından son derece önem taşıyor. Tarım ve Orman Bakanlığımız bu konu üzerine ciddi araştırma ve çalışma yürütmektedir. Biz de belediye olarak yapılacak olan çalışmaları destekliyoruz” dedi.