İngiliz ve Delta varyantının ardından, dünya gündemine Güney Afrika’dan giren Omicron varyantı hızla yayılmaya devam ediyor. Diğer iki varyantlarla mukayese edildiğinde çok hızlı bulaşıcılığı olduğunu dile getiren Medicana International İzmir Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Serhan Sakarya, diğer varyantlara göre hafif klinik bir tablo ile seyretmesinin bir teselli olduğunu; ancak bu varyantın çok çok daha tehlikeli bir varyantın habercisi olabileceğini söyledi.

Virüs mutasyonlarının her zaman Omicron gibi devam etmeyeceğini dile getiren Prof. Dr. Sakarya, “Virüs, daha fazla bulaşırsa daha çok insan enfekte olacak ve daha fazla mutasyon yaşayacağız demektir. Bizim esas istediğimiz, virüsün insanlarda ciddi hastalık yapabilecek dolaşımını engellemek. Bunun için de yapılacak şey basit, aşılanmak. Omicron, fazla bulaşması dışında çok tehlikeli değil; ama çok çok tehlikeli. Fazla bulaşmak virüsün mutasyonuna neden olan bir şey. Zannetmeyin ki her zaman böyle mutasyonlar olacak. İki gün sonra virüsün nükleer yapısında oluşabilecek bir mutasyon daha öldürücü, çok daha hızlı bulaşan bir hastalık olarak karşımıza gelebilir” dedi.

Türkiye nüfusunun yüzde 56’sının çift doz aşılı olduğunu belirten Prof. Dr. Sakarya, aşılanmış bir kişinin yoğun bakımda tedavi görme riskinin büyük oranda azaldığının altını çizerek, “Bir de işin mali boyutu var. Covid yönünden yoğun bakım tedavisi gören bir hastanın devlete maliyeti ortalama 15 bin lira civarında. Bazı hastalarınki 100 binler seviyesine çıkarken bazı hastalarınki 3-4 bin lira civarında. Çift doz aşının maliyetinin ise yaklaşık 15 dolar civarında olduğunu ve pandemi başından bu yana binlerce kişinin yoğun bakım tedavisi gördüğünü düşünecek olursak, yüzbinlerce kişinin aşılanabileceğini söylemek mümkün. Biz bilim insanları, ‘aşı olun’ çağrısı yaptığımızda bazı aşı karşıtları, ‘hangi firmanın adamısın, ne çıkarın var’ diye cevap veriyorlar. Aşı karşıtı olanlara sormak istiyorum acaba onlar hangi amaca hizmet etmekteler, bunu sorgulamak gerek” şeklinde konuştu.

“1 ay sonra vaka sayısı pik yapacak”

İzmir’de 5 vaka görülmüş olmasının tamamen rastlantı olduğunu söyleyen Prof. Dr. Sakarya, “Önümüzdeki iki ay çok kötü geçecek. Dünya zaten önlemlerini alıyor; ama Türkiye’de alınan bir önlem yok. Ve ne yazık ki insanlar artık Covid’i ciddiye almıyor ve her gün 200’e yakın insan ölüyor. Ocak ayı gibi yeni varyantın pik yapacağı bir döneme gireceğiz. İngiliz varyantı çıktığında Türkiye’de pik yaptı, Delta varyantı çıktığında da aynı şeyleri yaşadık; çünkü bulaşıcıydı. Yeni varyant bu iki varyanttan da daha bulaşıcı. Sayın Bakan rakamı 6 olarak açıkladı; ancak yakında 600, kısa süre sonra 6 bin vaka olacak ve sonrasında hakim güç haline gelecektir. Varyantların gidişatları hep böyle olur” dedi.

Bilim alanında dünyanın önde gelen bir dergisinde yayınlanan bir makaleden bilgiler paylaşan Medical Park İzmir Hastanesi Tıbbi Mikrobiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Gülfem Terek Ece, “Bilim insanları Covid-19’un tuvalet kağıdında 3 saate kadar, tahta ve bez materyallerde 2 güne kadar, cam ve kağıt paralarda 4 gün, paslanmaz çelikte 7 güne kadar aktif kalabildiğini tespit etmişlerdir. AVM’ler bu açıdan çok kritik bir yere sahip ticari ve sosyal alanlardır” dedi.

AVM’lerin sahip oldukları metrekareye göre müşteri kabul etmesi gerektiğini söyleyen Ece, “Giriş çıkışlar buna göre organize edilmelidir. Bu planlama sadece AVM genelinde değil, AVM içerisindeki mağaza ve restoran gibi faaliyet gösteren diğer birimlerde de ayrıca uygulanmalıdır. Kasa önlerindeki sosyal mesafe kontrol edilmeli. Restoran-cafe’lerde masa ve sandalye sayısı düşürülmelidir. Müşteriler, öncelikle bu mekanların dış bölümlerine yönlendirilmelidir” diye konuştu. Korona virüs riskini azaltmak açısında AVM çalışanlarının vardiyalı çalışması gerektiğini söyleyen Doç. Dr. Gülfem Terek Ece, “AVM’ye maskesiz girişe izin verilmemelidir. Girişlerde yetkilendirilecek görevlilerce maske ve ateş kontrolü yapmalıdır. El dezenfektanı verilmelidir. Yapılan çalışmalar müşterilerin AVM’lerde 3 saat, hafta sonları ise 4 saat vakit geçirdiğini çalışanlar içinse bu sürenin 8-10 saat arasında olduğunu göstermektedir. Maruziyetin azaltılması amacıyla dolaşım sınırlandırması yapılabilir. Gün içerisi de de dezenfeksiyon molaları verilmelidir. AVM çalışanlarının vardiyalı çalışması uygulanabilir” dedi.

Yaz dönemine girildiği bu günlerde havalandırma sistemlerinin de riskli olabileceğini belirten Ece, “Çok sıcak günlerde enerji tasarrufu amacıyla uygulanabildiği bilinen yüzde 100 iç hava ile iklimlendirme riskli olabilir. Ayrıca havalandırma sistemlerinin kontrolleri, yetkili kurumlar tarafından mutlaka yapılmalıdır. Bir süre kullanılmamış klima sistemleri, kontrol edilmeden kullanılmamalıdır. Bu durum Covid-19 dışında diğer solunum sistemi patojenleri açısından da risk oluşturabilir” ifadelerini kullandı.

“Kabin temizliği şart”

Giyim üzerine çalışan mağazaların kabinlerinin giriş çıkışlardan sonra dezenfekte edilmesi gerektiğini vurgulayan Ece, sözlerine şu şekilde devam etti: “Kıyafet deneme süreçleri bu dönemlerde kısıtlanmalı ya da bir süre yasaklanmalıdır. Denenmiş kıyafetlerin bir sonraki müşteriye kontrolsüz şekilde verilmesi engellenmelidir. Tuvalet ve dış mekan dezenfeksiyonları normalden daha sık sürede yapılmalı. Dezenfeksiyon malzemeleri için standardizasyona gidilmelidir. Çalışan sağlığı çok önemli bir diğer unsurdur. Çalışanların yeniden işe başlamaları öncesinde iş yeri hekimlerince gerekli muayeneler yapılmalı, fizik muayene ve temas öyküsü zemininde test uygulanmalıdır. Çalışanlar gün içerisinde belli aralıklarla ateş ölçümleri kayıt altına alınmalıdır.”