Teknolojinin her geçen yıl hızla gelişmesiyle, internet ve bilişim sistemleri üzerinden işlenen suçlar da artıyor. Özellikle dönemsel olarak; korona virüsü, tatil fırsatı, devlet desteklemesi ve kart bilgilerinin doğrulanması gibi linkler vatandaşları dolandırma yöntemlerinin başında gelirken, İzmir İl Emniyet Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğüne bağlı ekipler, sanal dünyada dolandırıcıların izini saniye saniye sürerek belirlenen şüphelilerin kısa sürede yakalanmasını sağlıyor.

“Dolandırıcılar gündemdeki konularla ilgili sahte site kuruyor”

Konuyla ilgili uzmanlarda, kötü amaçlı kişilerin herhangi bir alanda meydana gelen önemli gelişmeleri takip ettiklerine ve kısa süre içinde dolandırıcılık, oltalama faaliyeti için sahte siteler kurduklarına dikkat çekiyor.

İzmir İl Emniyet Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğünde görevli Komiser Mehmet Buldum, “Dolandırıcıların, hedefleri gündemdeki konularla alakalı oluyor. Bunlar mağdur kitlesini bulup, nasıl aldatabilirim, nasıl kandırabilirim mantalitesi üzerinden bir senaryo oluşturarak, pandemi döneminde pandemiyle alakalı, hayvan severlerle hayvan haklarıyla ilgili konular üzerinden, kadına şiddet konuları üzerinden insanların zafiyet duyduğu konuları kullanıyor. Oltalama yöntemiyle, fishing siteler gibi internet siteleri üzerinden dolandırıcılık faaliyetlerini gerçekleştiriyorlar. Telefonuna zararlı yazılım bulaşan kişinin burada ilk yapması gereken şey telefonuna zararlı yazılım yüklendiyse bu zararlı yazılımının faaliyetini durdurmak amacıyla internet bağlantısını kesmesi. İkinci olarak bankasından para gittiyse, bununla alakalı harcamanın önüne geçebilmek amacıyla bankasıyla iletişime geçmesi. Bunları tamamladıktan sonra en yakın kolluk birimine bu durumu bildirerek suç duyurusunda bulunabilirler. Siber Suçlar olarak, vatandaşlarımızın buna benzer konularla alakalı, suç oluşmadan önce tedbirli davranmaları gerektiğini düşünüyoruz. Bunlarla alakalı bizim eğitim faaliyetlerimiz de var. ’Siber Ay’ projemiz çerçevesinde okullardaki öğrencilerimize bilgilendirme faaliyetleri yapıyoruz. Aynı zamanda özel ve resmi kurumlara da bilgilendirme faaliyetleri yapıyoruz” dedi.

“İnternette arama yaparken dikkat: En üstte çıkan site zararlı olabilir”

İnternette arama yaparken, en üstte çıkan sitelerin genellikle dolandırıcıların reklam vererek üste çıkardığı siteler olabileceğine dikkat çeken Komiser Mehmet Buldum, “Neye dikkat etmemiz gerekir diye sorarsak şunlara dikkat etmemiz gerekiyor; öncelikle arama motorları üzerinden yapılan aramalarda ilk çıkan siteye tıklama, yanlış bir uygulama; çünkü şüpheliler bunlarla alakalı reklamlar verip en üste çıkmasını sağlayabiliyor. İkincisi sosyal medya hesapları üzerinden karşımıza çıkan reklamlar bunlarda yine aynı şekilde şüpheliler tarafından reklam verilerek sizlerin karşısına çıkabilir. Bunlara dikkat etmemiz gerekiyor. Sanal market alışverişlerinde girdiğimiz web sitesinin URL adresini kontrol etmemiz gerekiyor. Harcamalarımızı mümkün ise sanal kartla yapmamız gerekiyor. Her zaman kullandığımız ve kullanmaya devam edeceğimiz kartın kart numarasını ve güvenlik kodunu kullanmamakta fayda olduğunu düşünüyoruz” açıklamasında bulundu.

Aydın genelinde incir ve zeytin sezonlarında üreticilerin ürünlerini çalarak gündeme gelen hırsızlar, şimdi de arı kovanlarına dadandı. Geçtiğimiz günlerde ortaya çıkan hırsızlar, Çine’nin Topçam mevkiinde Ertan Özdemir’e ait 12 kovan arıyı çaldı. Yaşanılan durum sonrasında harekete geçen Aydın İli Arı Yetiştiricileri Birliği arıcıları hırsızlara karşı uyardı.

Aydın genelinde arı kovanı hırsızlıklarının arttığına dikkat çeken Aydın İli Arı Yetiştiricileri Birliği Başkanı Ayhan Özdemir, Aydınlı arıcıları uyararak yaptığı açıklamada, “Çine arıcılarımızdan Ertan Özdemir’in 12 kovan arısı Topçam mevkiinde çalınmıştır. Dönemimizde arı ve arı ürünlerinin değerinin artmasından dolayı hırsızlık olayları da artmaktadır. Art niyetli kişilere karşı arılıklarınızda gerekli tedbirlerinizi almanızı önemle rica ederiz” dedi.

Tüm dünyayı etkisi altına alan Korona virüs ülkemizde de görüldüğü günden bu güne 25 binin üzerinde kişinin hayatını kaybetmesine neden oldu. Bir yandan kısıtlamalar ve yapılan denetimler bir yandan da başlatılan aşılama çalışmaları ile virüsün yayılımının önüne geçilmeye çalışılıyor. Tüm bunlara rağmen Aydın’ın Buharkent ilçesinde mutasyonlu virüs sayısında artış gözlemlendi. Buharkent Kaymakamı Kemal Ülkü vatandaşları mutasyonlu virüse karşı uyardı.

Kaymakam Ülkü, “İlçemizde mutasyonlu virüs sayısında ciddi bir artış gözlenmekte olup, lütfen sosyal mesafe, maske ve hijyen konusunda dikkatli olalım. Özellikle kapalı ortamlarda virüsün bulaş hızının arttığını unutmayalım ve gerekli olmadıkça bir araya gelmekten kaçınalım” dedi.

1993 yılında Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesinden mezun olan ve Rize, Çorum gibi illerde yaklaşık 8 yıl hakim olarak görev yapan Özkan Yıldırım, müziğe karşı olan tutkusunu daha fazla bastıramayınca görevinden istifa edip türkücülüğe soyundu ve avukatlık yapmaya başladı. Vatandaşları Covid-19’a karşı uyarmak için bilinen türküleri pandemiye uyarlayan Yıldırım, vaka sayılarının yeniden yükselmesiyle birlikte yeni yazdığı türküyü seslendirirken, vatandaşlara müzikle ulaşmanın daha etkili olacağını düşündüğünü söyledi. Amacının insanları bilinçlendirmek olduğunu ifade eden avukat Yıldırım, “Türk Ceza Kanunu’nda ‘tedbirsizlik ve dikkatsizlik sonucu ölüme sebebiyet verme’ diye bir suç var. Covid-19 tedbirlerine uymayanlar için de bu suçun unsurları oluşuyor. Başkasının hayatıyla şaka yapamazsınız. Bunun bir bedeli, bir sorumluluğu olmalı” dedi.

“Davranışın sebebi de ihmal, yani bir maske”

Covid-19 tedbirlerine uymayıp virüsü yayanlarla ilgili suç duyurusunda bulunulduğu zaman kişi hakkında dava açılabileceğini söyleyen Yıldırım, “Savcılık o kişi hakkında ‘tedbirsizlik ve dikkatsizlik sonucu ölüme sebebiyet verme’ suçundan dava açar. Ölen kişinin yakınlarının da maddi manevi tazminat hakkı doğar. Davranışın sebebi de ihmal, yani bir maske. Taksirli suçlar kapsamında yer alan bir suç olduğu için de cezası 6 ay hapis cezasından başlar. Suç duyurusunda bulunulursa savcılığın dava açacağına eminim. Hukuki anlamda gerçek bu. Suçun unsurları oluşuyor. Bunları da nazara alarak işin cezai müeyyidesi ve insani boyutunu ele alarak hareket edelim” uyarılarında bulundu.

“İzmir Depremi Ortak Akıl Buluşması” kapsamında düzenlenen oturumlarda çok sayıda bilim insanı depremler ve yapılması gerekenler hakkında görüşlerini paylaştı. Günün ilk oturumunda Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nden Prof. Dr. Erdin Bozkurt, Prof. Dr. Bora Rojay ve Prof. Dr. Ahmet Cevdet Yalçıner ile Kandilli Rasathanesi’nden Dr. Doğan Kalafat konuştu. Depremin yeryüzünün yaşadığına yönelik bir işaret olduğunu belirten uzmanlar, Anadolu coğrafyasının bugünkü şeklini almasının bölgede milyonlarca yıldır gerçekleşen depremler sonucu olduğunu hatırlattı. Coğrafyanın dünyadaki en aktif bölgelerden biri olduğuna değinilerek deprem ile yaşamanın öğrenilmesi gerektiğinin altı çizildi.

“Depremle yaşamayı öğrenemediğimiz için felaketler yaşanıyor”

Depremler sonucunda oluşan hasarların nedeninin yaşanan coğrafyanın iyi tanınmaması, yakın geçmişteki tarihinin ve geçirdiği evriminin iyi kavranmaması olduğunu ifade eden Prof. Dr. Erdin Bozkurt; “Ege Bölgesi’nde 30 yıldır yoğun bir çalışma yürütüyoruz. Kaz Dağları’ndan başlayıp güneyde Gökova Körfezi’ne kadar gidersek bölgenin çok sayıda diri faylar ile parçalandığını görüyoruz. Bu fayların sınırladığı tüm alanlar verimli ovalar. Aslında depremler bize bereketi getiriyor ama biz onunla yaşamasını öğrenemediğimiz için felaket olarak geri dönüşü oluyor. Jeotermal sistemler, maden oluşumları, verimli ovalar ve doğal güzellikleri ile Ege’nin kıyı şeridinin tüm zenginliklerini depremlere borçluyuz” dedi.

Kentin jeolojisi üzerine çalışılmalı

Ege kıyılarının politik durumundan dolayı karadaki fayların denizdekilerle veri eşleştirmesini yapamadıklarını belirten Bozkurt, şunları kaydetti: “Son depremden çıkan sonuçlara göre önerim, konuyla ilgili yapılan yasal düzenlemelere fay yasası ile yapı denetim sistemine zemin ve temel etütleri yapan jeoloji mühendislerinin dahil edilmesi. Aynı zamanda kentin jeolojisinin çalışılması. Kent jeoloji haritaları hazırlanması, fayların iyi tanımlanması, deprem üretme potansiyellerinin belirlenmesi, tarihi depremlerin tespit edilmesi, depremlerin tekrarlanma aralıklarının tahmin edilmesi. Kent imar planlarının ise buradan çıkacak sonuçlara göre revize edilmesi. Buradan çıkacak sonuçla, 1990 yılında yapılmış olan İzmir’in Deprem Senaryosu ve Master Planı’nın ivedi olarak güncellenmesi gerekmektedir.”

Fayları şehir içi alanlarda takip etmek için ciddi çalışmalar yapılmalı

İzmir’i oluşturan faylara bakıldığında özellikle şehri etkileyen kuzeydeki Karşıyaka-Bornova ile körfezin güney kısmını sınırlayan İzmir fayı bulunduğuna değinen Prof. Dr. Bora Rojay, bu fayların ötesinde alanı etkileyen Karaburun, Mordoğan, Seferihisar, Tuzla faylarının da İzmir de deprem üretebileceğini belirtti. Yapılan jeolojik çalışmaların yeterli olmayacağına değinen Prof. Dr. Rojay, “Fayların yüzeyde görebildiğimiz kısmı kontrolümüzde. Fakat şehir içi alanlarda bunu göremiyoruz özellikle İzmir fayını takip edemiyoruz. Güzelbahçe, Narlıdere ve Üçkuyular’ın altından geçen bu fayın devamı şehrin içine giriyor. Bu kısım için çok ciddi çalışmalar yapılmalı, zemin tanımlanmalıdır. Bu iş yapılırken diğer yer bilimleri dallarıyla entegre edilmelidir” ifadelerini kullandı.

İzmir Depremi yeni gerilimleri tetiklemiş olabilir

Depremin ve bölgenin sismolojik çerçevesini anlatan Dr. Doğan Kalafat, 30 Ekim İzmir Depremi sonucu oluşan hasarı zemin üzerinden değerlendirdi. Dr. Kalafat, “Sismik dalga kaya içerisinde girdiği zaman 1-2 saniye içinde oradan çıkar. Ancak yumuşak zemine girince daha uzun sürede oradan geçer ve bu da titreşimin uzun süre etki etmesine sebep olur. Yumuşak zemine girdiği zaman üzerindeki malzemeye mutlaka zarar veriyor. Bunu bilerek bir takım inşalar yapmamız gerekiyor” dedi. İzmir Depremi’nin bölgede yakın zamanda meydana gelen büyük depremlerle bozulmuş gerilme dengesini daha da arttıracağı ve dolayısıyla deprem üretme potansiyelini de arttığını hatırlatan Dr. Kalafat, yakın gelecekte orta büyüklükte deprem olabilme riskinin yükseldiğinin göz ardı edilmemesi gerektiğini belirtti. Deprem uzmanı; her an hazırlıklı ve bilinçli olabilmenin bütünleşik afet yönetimi sistemi, risk yönetimi ve kriz yönetiminin topyekûn mücadelesi ile mümkün olabileceğinin altını çizdi.

“Deprem denizde, yıkım İzmir’de oldu”

30 Ekim günü depremin ardından denizde gözlemlenen olayları örnekleriyle anlatan Prof. Dr. Ahmet Cevdet Yalçıner, 1.9 metre yüksekliğine uzanan dalga seviyelerinin 2.5 kilometre kadar kıyıdan uzaklaştığını gözlemlediklerini anlattı. Prof. Dr. Yalçıner, “Deprem denizde oldu ancak yıkım İzmir’de oldu. Deniz tabanının çökmesiyle tsunami oluşturdu. Deprem deniz tabanında çökme yaratıyor ve su çökünce denize enerji geçmiş oldu. O potansiyel enerji kıyıya vurdu. Balıkçılar denizde su kabarcıkları görmüşler depremden bir saat önce. Yeryüzü size bir takım işaretler veriyor aslında. Yine de bunu bilimsel dayanaklarla güçlendirmek lazım. Biz doğal bir olay yaşadık ancak sonuçları bizi felakete götürmüş oldu.

Konut üretmeliyiz

“Mekansal Planlama ve Deprem Odaklı Kentsel Dönüşüm” konferansında konuşan İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü’nden Doç. Dr. Semahat Özdemir, mühendislik hizmeti almamış çok fazla yapı bulunduğunu ifade etti. Birçok kamu kurumu binasının da denetlenmesi gerektiğini belirten Özdemir, geçmiş yıllardaki yapı stoklarının yeniden hayata geçmesi gerektiğini söyledi. Özdemir, “Kiralık sosyal konutların üretilmesi kaçınılmaz” dedi. İstanbul Teknik Üniversitesi’nden Prof. Dr. Handan Türkoğlu, gerçekleşen doğal afetlerin zaman içinde deneyim kazandırdığını anlattı. Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nden Prof. Dr. Murat Balamir, doğal afet durumlarında toplumda yerleşik kuruluş ve birimlerin temsilcileriyle platform kurulması gerektiğini ifade ederek kararların ortak akılla alınması gerektiğini belirtti. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi’nden Doç. Dr. Binali Tercan ise kentsel dönüşüm hakkında açıklamalarda bulundu.

Ne kadar ilerledik?

“Afet ve Acil Durum Yönetimi: Koordinasyon, Eğitim, İlk Yardım ve Sağlık, Arama-Kurtarma, Geçici İskan, Hasar Tespiti, Ulaşım, İletişim” adlı konferansta konuşan Herkes için Acil Sağlık Derneği Başkanı Dr. Ülkümen Rodoplu, “İmar affı çıkıyor, evi ruhsat alamıyor, geçici ruhsat veriliyor. Hepimiz alkışlıyoruz. Ruhsat verene oy veriyoruz, sonra o bina çöküyor, içinde onlarca ölen var. Ama bir kişiyi canlı çıkardığımızda yine aynı politikacıyı alkışlıyoruz. Ne kadar ilerledik? 1994 yılında da aslında aynı şeyleri konuşuyorduk. Evet; yaptığımız iyi işler var, AFAD kurulduğunda çok heyecanlanmıştım. Gördük ki İzmir depreminde AFAD evet, birçok iyi iş yaptı ama bir yandan da 8 bin 700 arama kurtarma ekibi bölgede. 17 bina var. Yemesi içmesi barınması tuvaleti… Karışık bir tablo ile karşı karşıyayız. Bu tablodan umut çıkarmalıyız. Depremlerle ilgili artık çok tecrübemiz var. Bireyler hazır değil, yıllardan beri çalışıyorum ama benim eşim de sarsıntı sırasında ne yapacağını bilmiyor. Kaç kişinin deprem çantası var? Kaç kişi sarsıntı sırasında nasıl davranacağını biliyor? Başımızın çaresine bakmayı öğreneceğiz. Binalar yıkılıyor. Bu bilinç başlarsa insanlar oturduğu binayı sorgulamaya başlar. Ruhsatı vereni de demokrasi sayesinde değiştirir. Kişisel eylem planı çok önemli” diye konuştu.

Yaşar Üniversitesi’nden Dr. Mauricio Morales Beltran, Bayraklı’da ve Samos’ta gerçekleşen yıkımlar üzerinden açıklamalar yaptı. Beltran, “Zemin katlarda dükkan yapılarak açık alanlar oluşturuluyor. Kolon kesme gibi uygulamalar yapılıyor. Bunun yerine perde duvarlar istiyoruz” dedi. İzmir Valiliği Kriz Yönetim Merkezi eski Müdürü Okşen Mersin Atikbay, İzmir’de gerçekleşen depreme dair bilgilendirmelerde bulundu. Ege Üniversitesi’nden Doç. Dr. Ninel Alver ise hasarlı binalarda yapılacak tespitleri anlattı. Acil Afet Ambulans Hekimleri Derneği Başkanı Dr. Turhan Sofuoğlu ise afetlerde acil müdahale yönetimlerinden bahsetti.

Stres düzeyimiz çok arttı

“Depremin Toplumsal ve Psikolojik Sonuçları” oturumunda açıklamalarda bulunan Sosyal Psikolog Prof. Dr. Melek Göregenli, “Stres düzeyimiz çok arttı. Hepimiz bu şehirde yaşıyoruz. Şu anda yapmaya çalıştığımız şey akıl üretme ve akıl verme çabası. Hepimiz bütün o mesleki bilgilerimizin işe yaramadığı bir süreç yaşadık ve yaşıyoruz. Belki de her şeye rağmen çok ağır olabilecek kötü bir olay yaşadık. Belki bir işaret olabilir hazırlanmaya bir an önce başlayabiliriz. Afet diyoruz ama deprem bir doğal olay. Afet haline getiren biz insanlarız. Artık şehirler düşmanlarımız haline geldi. Evim bana düşman oldu gibi… Ev başımızı sokacak yerdir. Ev bu dünya ile kurduğumuz ilişkinin başladığı, ayağımızı bastığımız yerdir. Deprem diğer afetlerden farklı olarak gerçekten ayağımızı bastığımız yeri altımızda hareket ettiren ve belki de onu yok eden bir şey. Hepsinden çok daha farklı… 1999 depreminde 6 ay bölgede çalıştık. Biz insanız, korkuyoruz ve paniğe kapılıyoruz. İnsan zihni, başa çıkamayacağı şeyleri inkar ediyor. Bu depremdeki en büyük şansımız boş alanlarımızın olmasıydı. Kamusal alanlar konusunda doğru yerel politikalar izlenmesi… Eğer o alanları kapatsaydık çadır kuracak yerimiz bile kalmazdı. Kamusal alanlarımızı gözümüz gibi korumalıyız. İzmir, kent kimliğinin çok güçlü olduğu bir şehir… Bir haftada 500 tane gönüllü psikolog çalışmak istedi” dedi. Uzman Psikolog Dünya Polat ise krize psikolojik müdahalelere ilişkin açıklamalarda bulundu.

Meteoroloji 2. Bölge Müdürlüğü’nden yapılan açıklamada, “Bu hafta sonu Cuma gününden itibaren önümüzdeki hafta ortasına kadar hava sıcaklıklarının hissedilir derecede artarak bölge illerimizde (İzmir, Manisa, Aydın, Balıkesir ve Çanakkale) mevsim normallerinin 9 ila 13 derece üzerinde seyredeceği ve uzun yıllar Mayıs ayında kaydedilen en yüksek sıcaklık değerlerini aşabileceği değerlendirilmektedir. Vatandaşlarımızdan özellikle kronik rahatsızlıkları bulunanlar ile çocuk ve yaşlılarımızın aşırı sıcak havanın neden olabileceği olumsuzluklara karşı dikkatli ve tedbirli olmaları ve güneş ışığının dik geldiği saatlerde açık havada bulunmamaları sağlıkları açısından önem arz etmektedir” denildi.

Ayrıca Aydın’da hava sıcaklığının Cuma 38, Cumartesi 40, Pazar Pazartesi ve Salı günü ise 41 derece olması bekleniyor.

Bilim alanında dünyanın önde gelen bir dergisinde yayınlanan bir makaleden bilgiler paylaşan Medical Park İzmir Hastanesi Tıbbi Mikrobiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Gülfem Terek Ece, “Bilim insanları Covid-19’un tuvalet kağıdında 3 saate kadar, tahta ve bez materyallerde 2 güne kadar, cam ve kağıt paralarda 4 gün, paslanmaz çelikte 7 güne kadar aktif kalabildiğini tespit etmişlerdir. AVM’ler bu açıdan çok kritik bir yere sahip ticari ve sosyal alanlardır” dedi.

AVM’lerin sahip oldukları metrekareye göre müşteri kabul etmesi gerektiğini söyleyen Ece, “Giriş çıkışlar buna göre organize edilmelidir. Bu planlama sadece AVM genelinde değil, AVM içerisindeki mağaza ve restoran gibi faaliyet gösteren diğer birimlerde de ayrıca uygulanmalıdır. Kasa önlerindeki sosyal mesafe kontrol edilmeli. Restoran-cafe’lerde masa ve sandalye sayısı düşürülmelidir. Müşteriler, öncelikle bu mekanların dış bölümlerine yönlendirilmelidir” diye konuştu. Korona virüs riskini azaltmak açısında AVM çalışanlarının vardiyalı çalışması gerektiğini söyleyen Doç. Dr. Gülfem Terek Ece, “AVM’ye maskesiz girişe izin verilmemelidir. Girişlerde yetkilendirilecek görevlilerce maske ve ateş kontrolü yapmalıdır. El dezenfektanı verilmelidir. Yapılan çalışmalar müşterilerin AVM’lerde 3 saat, hafta sonları ise 4 saat vakit geçirdiğini çalışanlar içinse bu sürenin 8-10 saat arasında olduğunu göstermektedir. Maruziyetin azaltılması amacıyla dolaşım sınırlandırması yapılabilir. Gün içerisi de de dezenfeksiyon molaları verilmelidir. AVM çalışanlarının vardiyalı çalışması uygulanabilir” dedi.

Yaz dönemine girildiği bu günlerde havalandırma sistemlerinin de riskli olabileceğini belirten Ece, “Çok sıcak günlerde enerji tasarrufu amacıyla uygulanabildiği bilinen yüzde 100 iç hava ile iklimlendirme riskli olabilir. Ayrıca havalandırma sistemlerinin kontrolleri, yetkili kurumlar tarafından mutlaka yapılmalıdır. Bir süre kullanılmamış klima sistemleri, kontrol edilmeden kullanılmamalıdır. Bu durum Covid-19 dışında diğer solunum sistemi patojenleri açısından da risk oluşturabilir” ifadelerini kullandı.

“Kabin temizliği şart”

Giyim üzerine çalışan mağazaların kabinlerinin giriş çıkışlardan sonra dezenfekte edilmesi gerektiğini vurgulayan Ece, sözlerine şu şekilde devam etti: “Kıyafet deneme süreçleri bu dönemlerde kısıtlanmalı ya da bir süre yasaklanmalıdır. Denenmiş kıyafetlerin bir sonraki müşteriye kontrolsüz şekilde verilmesi engellenmelidir. Tuvalet ve dış mekan dezenfeksiyonları normalden daha sık sürede yapılmalı. Dezenfeksiyon malzemeleri için standardizasyona gidilmelidir. Çalışan sağlığı çok önemli bir diğer unsurdur. Çalışanların yeniden işe başlamaları öncesinde iş yeri hekimlerince gerekli muayeneler yapılmalı, fizik muayene ve temas öyküsü zemininde test uygulanmalıdır. Çalışanlar gün içerisinde belli aralıklarla ateş ölçümleri kayıt altına alınmalıdır.”