İzmir’in Bornova ilçesinde bulunan 3. Oto Sanayi Sitesindeki ustalar, yetiştirecek çırak bulamıyor. Yeni neslin sanayi ortamına oldukça uzak olduğunu söyleyen ustalar, gelecek yıllarda usta sayısının da azalmasıyla beraber mesleki olarak sıkıntılar yaşanabileceğini söyledi. Sanayi ortamında maddi kazancın da iyi olduğunu belirten ustalar, “İş çok; ama çalışmak isteyen yok” vurgusu yaptı.

Otomotiv sanayilerindeki tamirciler, genellikle küçük yaşlarda aileleri tarafından ustanın yanına çırak olarak verilerek mesleği öğrenmeleriyle ve ustalaşmalarıyla biliniyor. Ancak okulların tatile girmesiyle birlikte yaz aylarında bir ustanın yanına verilen çırakların sayısı, yıllar geçtikçe azalmaya hatta tükenmeye başladı. Çırak sayısının azalmasıyla birlikte, sanayilerdeki dükkanlarda yetişmeye aday usta sayısı da azaldı. İzmir’in Bornova ilçesinde bulunan 3. Sanayi Sitesinde de yetiştirecek çırak bulamayan ustalar, gelecek yıllarda mesleki açıdan sıkıntılar yaşanabileceğini söyledi.

“En son yetiştirdiğim elemanım şu an 30 yaşlarında”

27 yıldır sanayi esnaflığı yapan Aykut Yıldırım, 10 seneyi aşkın bir süredir çırak yetiştiremediklerini belirterek, “En son yetiştirdiğim elemanım şu an 30 yaşlarında. Ondan sonraki nesilde herhangi bir şey yok. 2 oğlumu 2 de yeğenimi hayat şartlarını öğrensinler diye buraya getiriyorum. Kazançla alakalı bir şey de değil bu. Çocuktan kazanç beklemezsin, bunun amacı buradaki koşulları görmesi ve meslek öğrenmesidir. Maddi anlamda da esnaf hakkını, hatta fazlasını verir. Kalfa ayarında bir eleman bin 250 TL-bin 500 TL civarında haftalık alır. Aylığa vurulduğu zaman asgari ücretin üzerine çıkıyor. Usta maaşını söylemiyorum bile. Zaten usta da bulunmuyor” dedi.

“Zor olduğu için yeni nesil çocuklar bu işte çalışmak istemiyor”

48 yıllık torna ustası Mehmet Ümütdar ise sanayinin ve torna sektörünün ölümsüz mesleklerden biri olduğunu dikkat çekerek, “Maddi imkan olarak da kazancı çok yüksek bir meslektir; ancak yapan, çalışan yok. Bu iş hem pis, hem de zor. Zor olduğu için yeni nesil çocuklar bu işte çalışmak istemiyor. Farklı sektörlere eğiliyorlar; ama onlarda da başarılı olurlarsa oluyorlar, olamazlarsa işsiz kalıyorlar. İş çok; ama çalışmak isteyen yok. İş seçenler çok. ’Masa başı olsun, bedenen az hareket edeyim, çok para kazanayım’ gibi düşünüyorlar; ama öyle bir dünya yok. Burada en küçük çocuk olsa bile asgari ücret alır, sigortası ve yemeği olur. Yetişmiş biri usta olmasa dahi en kötü haftalık 2 bin TL alır. Ayda 8 bin TL yapar ama çalışan yok” diye konuştu.

Urla ilçesinde yaşayan 83 yaşındaki Halil Tuncer Güçlü, 61 yıldır katmer ustalığı yapıyor. Urla Sanat Sokağı’nda işlettiği dükkanında oğullarıyla birlikte çalışan Aşık Usta, açtığı hamurundan, katmerin iç malzemesine kadar her işi kendisi yapıyor. “Aşık Usta” olarak tanınan Güçlü, yaşına rağmen dinç görüntüsüyle dikkat çekiyor. 4 oğluna da mesleği öğrettiğini; ancak meslekten kopamadığını belirten Aşık Usta, her gün kapısını açtığı dükkanında büyük bir şevkle çalışıyor.

Aşık Usta’dan “En iyi katmer” tarifi

Mesleğini 1958 yılında İstanbul’dayken Konyalı ustalardan öğrendiğini söyleyen Aşık Usta, “1960 yılında Urla’ya geldim. Ben mesleğimi çok seviyorum. Yemediğimi müşterime yedirmem. Kıyma alırken bile makineyi sıcak suyla yıkayıp kıymamı öyle alırım. Katmerde kaliteli un kullanmak önemli. Biz katmeri yaparken fazladan un kullanırız, kabuğu en iyi soyulmuş unu kullanırım. Bazıları sirke kullanır ama ben doğal olarak limon kullanırım. En iyi katmer öyle olur. Katmeri yaptığım sac, en iyi sactır ve yağ çekmez” dedi.

Aşık Usta, dinçliğini insanları ve mesleğini sevmesi sayesinde koruduğunu söyleyerek, “Allah’a her zaman “Gençliğimi, dinçliğimi eksik etme” diyerek bana sağlıklı yaşam vermesi için yalvarıyorum” diye konuştu.

Laleli Baba’dan etkilenerek dükkanına ismini vermiş

Dükkanına “Lale Katmercisi” ismini vermesinin hikayesini anlatan Aşık Usta, “İstanbul’da yaşarken Beyoğlu’nda ‘Lale Çorbacısı’nı görüyordum; müşterisi eksik olmayan dükkandı. Lalenin hikmeti nedir diye düşündüm ve araştırmaya başladım. Laleli Camii’ne gittim ve orada 90 yaşlarında bir amcayla konuşurken Laleli’nin kim olduğunu sordum. Laleli Baba’nın Osmanlı zamanında ayakkabı tamirciliği yaptığını, dindar ve padişahtan fazla seveni olan önemli bir bilge olduğunu söyledi” dedi.

Laleli Baba’nın, Padişah 3. Mustafa’nın önemli bir sağlık sorununu çözdüğünü ve Padişah 3. Mustafa’nın Laleli Baba’ya giderek “Ne istersen iste benden” demesi üzerine “Laleli” isminde cami yaptırıldığını ve bir semte “Laleli” ismini verildiğini hatırlatan Aşık Usta, “Daha sonra Laleli Baba’nın kabrini buldum iki rekat namaz kıldım ve içime bir hoşnutluk geldi. İsmini bana vermiş gibi oldu. Ondan sonra bu isim bana çok uğurlu geldi. İstanbul’a her gittiğimde Laleli Baba’nın kabrini ziyaret ederim” diye konuştu.

İzmir’de yaşayan Mehtap Göçmen, kokoreç yemeyi çok sevdiği için daimi müşterisi olduğu bir ustadan kokoreç yapımının püf noktalarını öğrendi. Göçmen daha sonra eşiyle birlikte 4 yıl önce İzmir Bornova’da bir kokoreç dükkanı açtı. Kokoreçi kendi sarıp kendi pişiren Mehtap Usta, meraklı bakışlar arasında işini başarıyla yapıyor. Müşterilerin kadın usta gördüğünde şaşırdığını dile getiren Göçmen, “İnsanlar beni görünce inanamıyor. ‘Siz mi yapacaksınız?’ diye şaşırıyorlar. Ben kokoreçi kendim sarıp kendim pişiriyorum. Kokoreç sadece benim elimden geçiyor. İnsanlar buna inanamıyor, ‘ilk defa gördük’ diyorlar. ‘Gücünüz nasıl yetiyor?’ diye soruyorlar ama Allah güç veriyor. Sevince oluyor. İşimi severek yapıyorum. Bu iş çok emek istiyor ama ben zorlanmıyorum. Hazırladığım özel bir sosum da var. Müşterilerim beğenerek yiyor. Herkes dükkanımı temiz buluyor. Kokoreçi hijyenik koşullarda yapıyorum. Eşim de çok titiz olduğu için bana bu konuda destek oluyor” diye konuştu.

“Patron o”

Kokoreç sevdalısı biri olduğunu söyleyen Göçmen, “Kokoreçi çok seviyorum. Devamlı kokoreç yediğim bir yer vardı. Bekir Ağabeyimiz rahmetli oldu ama sağlığında devamlı onun yanına gidip kokoreç yerdim. Meraklı olduğum için kokoreçin püf noktalarını ondan öğrendim. 9 yıl kokoreçin nasıl yapıldığını öğrendim, ardından eşimin de desteği ile 4 yıl önce Hanımeli Kokoreç dükkanını açtım” sözlerine yer verdi. Göçmen’i eşi Göksel Göçmen de, “Müşteriler kokoreçi ben yapıyorum sanıyor ama ben eşime destek oluyorum. Eşimin neye ihtiyacı varsa onu karşılıyorum. Patron o” dedi.

“Erkeklere taş çıkartır”

Göçmen’in daimi müşterilerinden Gürhan Yüksel de, “Mehtap Hanım’ın ellerine kollarına sağlık. Buradan kokoreç yemeden duramıyoruz. Mehtap Hanım tertemiz çalışıyor. Neredeyse her gün buradan kokoreç yiyoruz. İlk başlarda eşi kokoreç yapıyor sanmıştım ama Mehtap Hanım’ı görünce şaşırdım. Ancak o erkeklere taş çıkartır” ifadelerini kullandı.

Çiğli Belediyesi tarafından düzenlenen törenle Tarık Dursun K., ölüm yıl dönümü olan 11 Ağustos’ta edebiyatçılar, ailesi, dostları ve sevenleri tarafından anılacak. Uzun yıllar Karşıyaka ve Foça’da yaşayan yazar, 5 yıl önce vefat ederek Büyükçiğli Mezarlığına defnedilmişti. Tören, 11 Ağustos Salı günü saat 17.00’de Büyük Çiğli Mezarlığında yapılacak.