Meyve ve sebzeleri mevsimi dışında da tüketebilme imkanı sağlayan konserveler, bu yıl da geleneksel yöntemlerle evlerde yapılıyor. Kışa hazırlık yaparken doğru yöntem ve koşulları dikkate almak gerektiğine dikkat çeken Yaşar Üniversitesi Meslek Yüksek Okulu Gıda İşleme Bölüm Başkanı Doç. Dr. Ruhan Aşkın Uzel, her gıdanın doğru işlem görmesi gerektiğini, aksi takdirde ‘botulismus’ toksini sebebiyle ölümcül zehirlenmelerin meydana gelebileceği konusunda uyardı.

Genellikle yaz mevsiminin sonunda evlerde yapılmaya başlanan konserve işlemi domates, biber, patlıcan gibi sebzelerin kışın da taze bir şekilde tüketilmesini sağlıyor. Konserve yapılırken her gıda ürününün bilinçli şekilde işlenmesi gerekiyor. Yaşar Üniversitesi Meslek Yüksek Okulu Gıda İşleme Bölüm Başkanı Doç. Dr. Ruhan Aşkın Uzel, konserve hazırlanırken uyulmayan hijyen koşullarının ölümcül zehirlenme türü olan ‘Botulismus’a yol açabileceğini söyleyerek, “Botulismus zehirlenmesine ‘clostridium botulinum’ adı verilen bir bakterinin toksini neden oluyor. Clostridium botulinum, basınç ve sıcaklığa dayanımı yüksek olan dirençli bir mikroorganizma. Bu tip zehirlenmeye neden olan etmenlerin başında, konservelerin büyük bir kısmının yetersiz sürede, gerekenden daha düşük sıcaklıkta, dolayısıyla da yeterince pişirilmeden hazırlanması geliyor. Rahatsızlık, konservenin tüketilmesini takiben kişinin direnci, ortam koşulları gibi etmenlere bağlı olarak 12 ila 72 saat sonra şiddetli karın ağrısı, bulantı, kusma, görmede bozukluk, kaslarda güçsüzlük gibi şikayetler ile kendini gösteriyor. Bu durumda zamanında müdahale ve doğru tedavi edilmesi gereken bir durum oluşur ki rahatsızlık görülür görülmez bireysel önlemlere başvurmadan, en kısa zamanda en yakın hastaneye başvurmak gerekli” dedi.

“Dışa doğru bombe yapan kapaklara dikkat”

Uzel, tüketicilerin sağlıklı bir sonuç için evde uymaları gereken kuralları şöyle anlattı: “Tüketiciler özellikle sebze türü gıdaların kurutulması ya da dondurularak tüketilmesi gibi alternatif metotları da denemeli. Evde hazırlanması tercih edilen konserveler için cam kavanozlar kullanılmalı, plastik ambalajlar kullanılıyorsa mutlaka onaylı malzeme olmasına dikkat edilmeli. Ayrıca, şekli bozulmuş ve paslı olan kapaklar kesinlikli kullanılmamalı. Kapaklar en az 15-20 dakika kaynatılmalı ve her kullanımda yenilenmeli. Gıdalar, asitlik derecesine uygun olan sıcaklık ve süre kombinasyonunda pişirilmeli. Kavanoz kapağında şişkinlik ve sızıntı olmamalı. Dışa doğru bombe şeklinde şişme yapan, tat, renk ve koku bakımından kötü olan konservelerin tüketilmemesi gerekir. Tatta bozulma her zaman net olarak anlaşılamayacağı için gerekli tedbirler alınmalıdır. Eğer konservelenmiş gıda marketten satın alınıyorsa son kullanma tarihi, etiket ve resmi kurum izin beyanları dikkatlice kontrol edilmeli. Hasar görmüş, dışa doğru bombe yapmış, paslanmış, sızıntısı olan ambalajlar ve kapağı açılınca fışkırma yapan konserveler kesinlikle tercih edilmemeli.”

İzmir’in Gaziemir ilçesi Akçay Caddesi üzerinde bulunan ve 15 yıl önce Türkiye Atom Enerjisi Kurumu tarafından tespit edilen, eski kurşun döküm fabrikasının bahçesindeki ağır kimyasal ve radyoaktif maddelerin halen temizlenmemesi bölgede yaşayan vatandaşları tedirgin etmeye devam ediyor. Özellikle son yağışlarla birlikte topraktan yükselen zehirli dumanlar ve çevrede herhangi bir güvenlik önleminin alınmamış olması dikkat çekiyor. Çocukların serbest bir şekilde dolaştığı ve hayvanların bilinçsizce otlatıldığı alan, 15 yıldır çözüm bekliyor.

Konuyla ilgili bugün bir toplantıda açıklama yapan Gaziemir Belediye Başkanı Halil Arda, “15 yıl önce tespit edilen nükleer atığımız var diyerek, Çevre ve Şehircilik Bakanlığına çağrıda bulundu. Başkan Arda, “Ne olduğunu biz de bilmiyoruz. Eski kurşun fabrikası. Türkiye’de olmayan dışarıdan bir madde getiriyorlar. Kurşun üretip atıklarını toprak altına bırakıyorlar. Yağmurlarla birlikte resmen toprağın altından duman tütüyor. Sulara karışıyor, oradaki vatandaşları etkiliyor. Burasının temizlenmesini istiyoruz. Tehlike devam ediyor. Bir teklifim var; Çevre ve Şehircilik Bakanlığı bu alanı kamulaştırsın. Nükleer temalı bir parka dönüştürsün. Orada yaşayan insanlara özür gibi, ödül gibi kamulaştırılmasını istiyorum” dedi.

“Hemen hemen her evde bir kanser hastamız oldu”

Mahalle sakinlerinden Tülay Artagan, “Hemen hemen her evde bir kanser hastamız oldu” diyerek konu hakkında şunları söyledi: “1980 yılından beri burada oturuyorum. Önce saçma fabrikasıydı burası. Sadece koku oluyordu ama gelip geçici oluyordu. Fabrika kapandıktan sonra el altından 2015 yıllarında tekrar atık getirip gömmüşler buraya. O atıklar şimdi her yağmur yağıştan sonra çok hızlı bir şekilde koku veriyor ve çok rahatsız ediyor. Koku akşam başlıyor, sabaha kadar sürüyor. Saat sekiz, dokuza kadar sürüyor bu koku. Duman yer yer başka yerlerden de çıkıyor. Yağmurlu havalarda artış gösteriyor. Biz bu atıkların kaldırılmasını istiyoruz. Biz de diğer insanlar gibi temiz bir havada yaşamak istiyoruz. Gençlerimizin hep özürlü çocukları doğuyor. Her beş aileden birinde bu durum görülüyor”

“Eşim geçen sene akciğerden ameliyat oldu nefes alamıyor”

Bir diğer mahalle sakini Nazmiye Arıcan ise, “Biz buraya 1980 yılında taşındık. Çocuklarım burada büyüdü. Büyük oğlumda bronşit var. Eşim ise geçen sene akciğerinden ameliyat oldu ve nefes alamıyor. Eşimin bu atıktan ötürü hastalandığını düşünüyoruz. Çok koku geliyor. Evin her penceresi soğuk nedeniyle kapalı ancak gene de çok koku geliyor. Yazın ne yapacağımız bilmiyoruz. 10 yıldır bu dumanı ve kokuyu ciğerlerimize çekiyoruz. 10 sene içerisinde kanser hastamız oldu ve mahallede kanser hastalığı çoğaldı” dedi.

“Sabaha kadar uyutmuyor”

Sabah kadar koku nedeni ile uyuyamadıklarını söyleyen Sezen Baldalgıç isimli vatandaş, “Bir haftadır aynı kokuları duyuyorum. Pencere ve kapılarımızı açamıyoruz. Kalp hastası kızım var. Sadece benim kızım değil mahallemizde de hastalarımız var. Kanser hastalarımız var. Selden olsun yağmurdan olsun; bir haftadır biz bu kokuyu çekiyoruz. Yazın da kokusu çok fena oluyor. Bir an önce buranın yapılmasını istiyoruz, çünkü bizi sabaha kadar uyutmuyor.” diyerek yardım istediklerini dile getirdi.

Eski kurşun döküm fabrikasındaki tehlikeli gerçek ise 2007 yılında ortaya çıkmış, fabrika alanında nükleer çubuklar tespit edilmişti. Atom Enerjisi Kurumu (TAEK) 70 dönümlük arazide radyoaktif ve tehlikeli atık miktarının yaklaşık 100 bin ton olduğunu açıklamıştı.

Edinilen bilgiye göre, İZSU yetkilileri tarafından ilçeye bağlı Yenikent Mahallesi Hüseyin Zeren Caddesi’nde üzerinde dere ıslah çalışması gerçekleştirildi. Ekipler tarafından, Binkonutlara ulaşımın olduğu tek yolun, belediye otobüsleri depolama alanı güzergahı ve sürücü eğitim bölgesi de olan caddede açılan yaklaşık 2,5 metre derinliğindeki çukur tehlike saçıyor. Herhangi bir uyarı işaretleri veya tehlikeyi belirten levhaların olmaması vatandaşları tedirgin ediyor. Gece saatlerinde yolun yeterli derecede aydınlatılmaması ise tehlikeyi büyütürken, yaya ve bisiklet sürücüleri için de geçiş zorluğunun yaşanmasına neden oluyor.

Mahallelilerden İZSU’ya tepki

Yolda bulunan tek uyarı levhasının gidiş yönünde olmayıp geliş yönünde bulunması Binkonutlar’daki sitelerden çıkıp Urla merkeze doğru seyredecek araçlara yönelik hiçbir uyarı işaretinin bulunmaması da tepkilere neden olurken, bazı vatandaşlar, İZSU’nun bu çalışma sahasında gerekli önlemleri bir an önce almasını isterken, çocukların oynadığı, mahalle sakinlerinin spor yaptığı bu yolda hiçbir önlem alınmadığını ileri sürerek tepki gösterdiler. Ayrıca, çukurun içinde mahalleyi besleyen ve en az 15 bin volt elektrik taşıyan kabloların bulunduğunu belirten mahalleli, bu tür çalışmalarda daha etkin önlemler alınmalı diye yetkililere seslendi.

Son olarak Barcelona’dan bisikletiyle yola çıkan ve Şubat ayında Türkiye’ye gelen Hector Marti, Antalya bölgesinde Kaş, Kalkan, Fethiye, Gökova kıyılarında pedal bastı ve ardından da Dalyan’ın İztusu kumsallarında Caretta caretta yuvalarını inceleyip, DEKAMER’e ziyarette bulundu. Muğla’ya bağlı Kötekli’de korona virüs salgını süreci boyunca alınan önlemlerden dolayı bisikletli gezisine ara veren ve burada kalan İspanyol gezgin, 1 Haziran’dan itibaren normalleşme sürecine geçilmesi yeniden gezilerine başladı. Bodrum Yalıkavak’a geldiğinde Akdeniz Foklarının ilgisini çekmesi üzerine seyahatinin rotasını değiştiren İspanyol gezgin, Kuşadası’na doğru hareket etti. Her gittiği yerde araştırmalar yapan, ilgili kurumlar ve sivil toplum kuruluşlarıyla temaslar kuran Hector Marti’nin amacı, nesli tehlike altında olan hayvanlara dikkat çekip, farkındalık oluşturarak, bu türlerin korunmasına katkı sağlamak.

Kuşadası’na geldiğinde sahil siteleri bölgesindeki kumsalda bulunan “Deniz Kaplumbağalarını Koruyalım” tabelasının ilgisini çekmesi üzerine tabeladaki telefondan Kuşadası Ekosistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği(EKODOSD)’ni arayan Hector Marti, EKODOSD yöneticileriyle buluşup, dernek merkezini ziyaret etti. EKODOSD Başkanı Bahattin Sürücü ziyarette yaptığı açıklamada, “ Derneğimizi ziyaret eden İspanyol gezgine, yaptığımız çalışmalarla ilgili bilgi verdik. Dernek merkezimizi gezdirdik. Bölgemizde nesli tehlike altında olan türleri ve bunlarla ilgili yaptığımız çalışmaları anlattık. Güvercinada Kalesi’nde bulunan, 1998 yılında Milli Parkta karaya vuran ve daha sonra işlemden geçerek kalede sergilenen 14, 5 metre boyundaki Fin Balinasıyla ilgili bilgi verdik. Geçtiğimiz hafta Kuşadası sahillerine yuva yaparak yumurtalarını bırakan Caretta caretta türü iribaş deniz kaplumbağasının yuva alanını ziyaret ettik. Kuşadası’nda yaşayan Akdeniz Fokuyla ilgili bilgi verdik “ dedi.

İspanyol gezgin Hector Marti ise ” Kuşadası’nı ilk kez görüyorum. Aynı bizim Barcelona gibi burası da binalarla dolu. Ancak Kuşadası’nın denizi çok temiz, Barcelona’da bu kadar değil. Kumsallar harika. Milli park ve dağlarda doğa çok güzel her yer yemyeşil. Caretta ve Yeşil kaplumbağalar gibi nesli tehlike altında olan hayvanların da Kuşadası’na gelmesi ne kadar güzel. Kuşadası’nda ki fok için 2 gün sabahları erken kalkıp gözlem yaptım. Ancak şansızım galiba göremedim. İklim çok güzel, yemekleriniz harika. Buradan yola devam edip, Selçuk’ta Efes’i görmek istiyorum. Karadeniz’e gideceğim. Oradan İran, Hindistan üzerinden Japonya’ya kadar ulaşmayı hedefliyorum. Kuşadası’nı hiç unutmayacağım, insanlar burada çok iyi “ dedi.

İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi (İZSU)’nin resmi internet sayfasındaki verilere göre, 16 milyon metreküp kullanılabilir su hacmine sahip Kutlu Aktaş Barajı’ndaki mevcut kullanılabilir su miktarı 6 milyon 162 bin metreküp olarak ölçüldü. Verilerine göre, geçtiğimiz yıl aynı dönemdeki su miktarı yüzde 75,48 oranındaydı. 2019 yılında ise barajdan 4 milyon 993 bin 918 metreküp su kullanılmıştı.

Balçova Barajı yüzde 33,35

Öte yandan, İZSU verilerine göre İzmir’in diğer barajlarında da seviye azalmasının olduğu görüldü. Geçtiğimiz yıl Tahtalı Barajı’ndaki su seviyesi yüzde 83,62 iken bu yıl yüzde 50,27’e, Balçova Barajı’nda yüzde 54,12’den yüzde 33,35’e, Ürkmez Barajı’nda yüzde 78,1’den yüzde 65,67’ye, Güzelhisar Barajı’nda yüzde 81,21’den yüzde 60,02’ye düştü.

Yetkililer, barajlardaki su seviyelerinin düşmesi nedeniyle vatandaşları su kullanımında tasarruflu olmaya davet etti.