İnsan hayatını tehdit eden en önemli hastalık grubunun başında gelen kalp-damar hastalıkları nedeniyle Türkiye’de, yılda yaklaşık 150 binden fazla kişinin hayatını kaybettiği tahmin ediliyor. Bu oran, trafik kazası nedeniyle yaşanan ölümlerin neredeyse 30 katına yakın.

Medicana International İzmir Hastanesi Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Cevat Şekuri, diyabet, hipertansiyon ve kolestrol yüksekliğinin kalp ve damar sağlığı için en önemli risk faktörleri olduğunu belirterek, “Damar sertliğinde en önemli husus hastalığı erken teşhis ederek, ilerlemesini önlemektir. Korunmada en basit yol, bireylerin bu 3 önemli risk faktörünün farkında olmasıdır. Bu farkındalığa sahip olmak sağlığımız için yapacağımız en temel ve en pratik check-up sayılır. Periyodik olarak doğru tansiyon ölçümü, 12 saatlik açlık sonrası kan şekeri ve LDL- kolestrol ölçümü yapılması kolay; ancak risk kontrolü yönünden son derece hayati bilgiler sunar” dedi.

Ayrıca bu 3 ana faktöre ek olarak kişinin yaşamına hareket katmasının da önemine vurgu yapan Prof. Dr. Şekuri, obezitenin kalp ve damar sağlığına olumsuz etki yaptığının altını çizerek, yağlı yiyeceklerden uzak durarak, lifli beslenmenin önemine dikkat çekti.

Değerler nasıl olmalı?

Kalp ve damar hastalıklarının, ülkemiz sağlık giderlerinin yaklaşık yüzde 50’sinden de sorumlu olduğunu hatırlatan Prof. Dr. Şekuri, kontrol altına alındığı takdirde kişinin ömrüne ömür katacak üç unsurun olması gereken değerlerini sıralayarak, “Diyabet için kan şekeri hedefi 80-100mg/dl arasında olmalı. Hipertansiyon için kan basıncı hedefi 140/90 mmHg’nin altında olmalı. Hiperlipidemi için LDL- kolestrol hedefi 160mg/dl’nin altında olması gerekiyor” diye konuştu.

Yüksek riskli gruplar için bu değerlerin değişim gösterdiğini belirten Prof. Dr. Şekuri, “Daha önce kalp krizi geçirenler, stent takılan ve bypass yapılan kişiler, diyabetliler, inme ve geçici beyin hadiseleri yaşayanlar, böbrek yetmezliği olanlar, çevresel denilen ayak atar damarı ve karın içi damar hastalığı olanlar için tansiyon hedefinin 130/80 mmHg ın altında olması, hiperlipidemi için LDL- kolestrol hedefinin ise 100 mg/dl’nin altında olması gerekiyor” şeklinde konuştu.

Sigarayı hayatınızdan çıkarın

Kalp ve damar sağlığı için sağlıklı beslenme ve egzersizin de çok önemli olduğunu belirten Prof. Dr. Şekuri, sigaranın ülkemizde yaygınlığı bakımından özellikle genç yaş hastalarında önemli bir risk faktörü olduğuna değinerek, “Sigara dumanı vücudumuzun en hassas ve incinebilir yapıları olan akciğer bronş ve alveollerini, ayrıca damar iç yüzeylerini hedef almaktadır. Sigara, yedi tenis kortu genişliğinde olup adeta bir organ büyüklüğünde olan damar iç yüzeyini LDL kolesterol ve diğer zararlı etkenlere karşı savunmasız kılıp damar sertliğine çok ciddi bir şekilde davetiye çıkarmaktadır” dedi.

Avrupa’nın birinci, dünyanın 7. büyük tarım ülkesi Türkiye, bir yandan tarımsal üretimini artırmak için projeleri hayata geçirirken, diğer yandan ürettiği tarım ürünlerinin daha sağlıklı olması için adımlar atıyor. Tarım ve Orman Bakanlığı, haziran ayında hastalık ve zararlı organizmaların ürüne zarar vermesini önlemek için kullanılan 16 tarım ilacını (bitki koruma ürünü) yasaklamışken, 5 Ağustos tarihinde bu listeye 9 pestisiti daha ilave etti. 7 pestisitin ise 2021 Aralık tarihinde yeniden yapılacak değerlendirmeye kadar kullanım alanlarının kısıtlanmasına karar verdi. Tarım ve Orman Bakanlığının bu kararını 81 il müdürlüğüne genelge ile duyurduğunu belirten Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Birol Celep, 2009 yılından beri Türkiye’de kullanımı yasaklanan ve kısıtlanan pestisitlerin sayısının 220’e ulaştığını kaydetti.

“Dünya piyasalarında elimiz güçleniyor”

Tüketici taleplerinin, dünya genelinde gıda üretimini şekillendirdiğinin altını çizen Celep, “Dünya genelinde sağlıklı gıda tüketmek isteyen tüketici kitlesinin sayısı hızla artıyor. Pandemiyle birlikte sağlıklı gıdaya yöneliş daha da arttı. Yaklaşık 35 yıldır organik tarım ve iyi tarım uygulamaları ile dünyaya gıda üretiyoruz. Ege Bölgesinin tarım ürünleri ihracatı son bir yıllık dönemde 5 milyar doları aşmış durumda. Ege Bölgesinde Dikili’de ilk uygulaması hayata geçmek üzere olan Tarım İhtisas Organize Sanayi Bölgelerinin itici gücüyle orta vadede 10 milyar dolar tarım ürünleri ihracatı hedefliyoruz. Tarım ve Orman Bakanlığının sağlıklı gıda üretimiyle ilgili hamleleri dünya piyasalarında elimizi güçlendiriyor. Sürdürülebilir üretim ve ihracatı destekleyici bu karardan dolayı Tarım ve Orman Bakanımız Dr. Bekir Pakdemirli nezdinde Tarım ve Orman Bakanlığımıza da teşekkür ederiz” diye konuştu.

“Büyük adımlar atıyoruz”

“Tarladan çatala kadar olan zincirde, sağlıklı gıdanın bir tercih değil yeryüzündeki bütün canlıların hakkı” diyen Celep sözlerini şöyle tamamladı: “Çevreyi, insan sağlığını ve biyoçeşitliliği koruyan, doğa dostu üretim metotlarını destekleyerek üretim yapma konusunda büyük adımlar atıyoruz. Toprağın yapısını bozan, gıdalarımızın kaynağı olan toprağımızı kaybetmemize yol açabilen pestisitlerden hızla uzaklaşıyoruz. Böylece biyoçeşitlilik kaybının da önüne geçiyoruz.”

İmha edilmesi karara bağlandı

Türkiye’de zirai mücadele amacıyla kullanılan bitki koruma ürünlerinin ruhsatlandırılması, üretimi, ithalatı, piyasaya arzı ve kontrolü ile ilgili iş ve işlemler, 5996 sayılı “Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu” ile bu Kanuna bağlı olarak çıkarılan ilgili mevzuata göre Tarım ve Orman Bakanlığınca yapılıyor. Söz konusu mevzuat çerçevesinde, Türkiye’de ilk kez ruhsatlandırılacak olan bitki koruma ürününün aktif maddesinin Avrupa Birliği veya G8 ülkelerinde ruhsatlı olması şartı aranıyor. Ayrıca, uluslararası kuruluşlarca insan ve çevre sağlığı ve benzeri konularda sakıncalı görülen aktif maddelerin kullanımının sonlandırılması halinde yine aynı mevzuat kapsamında bu aktif maddelerin ülkemizde de kullanımları Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından sonlandırılıyor. Tarımsal üretimde yasaklanan 9 pestisitin ithalatı, imalatı ve kullanımı sonlandırılırken, kullanım süresi sonunda piyasada bulunan söz konusu aktif maddeleri içeren bitki koruma ürünlerinin firmasınca toplanarak bakanlığın bilgisi dahilinde imha edilmesi karara bağlandı. Yasaklanan ve kısıtlanan aktif maddelerin farklı tarım ürünlerinde hastalık, zararlı ve yabancı otlarla mücadelede kullanılan bitkisel koruma ürünlerinden oluşuyor.