İzmir’de gece saatlerinde başlayan şiddetli rüzgar hayatı olumsuz etkiledi. Gece saat 02.00 sıralarında Balçova ilçesi İnciraltı sahilinde bulunan bir teknenin halatı rüzgarın şiddeti ile koptu. Halatın kopması üzerine balık ekmek satışının da yapıldığı turistik tekne yana devrildi. Teknenin bir bölümünün su altında kaldığı görüldü. Tekne devrildiği saatlerde içerisinde kimsenin olmaması nedeniyle can kaybı veya yaralanma durumu yaşanmadı.

“Denizin şakası olmuyor”

Kendisinin de teknesi olduğunu belirten Turgut Üçkardeşler, “Tekneyi yeni gördüm ve çok üzüldüm. Benim de teknem var ve şu an bakımda. Fırtına ve rüzgar sebebiyle ön taraftaki halat, rüzgar ve dalgaya dayanamayıp kopmuş ve tekne bu hale gelmiş. Denizin ve bu havaların şakası olmuyor” dedi.

19 Mayıs’ın tatil olmasını fırsat bilip İnciraltı sahiline gezmeye gelen İrfan Sunlu ise, “Gezmek için sahile geldik. Tekneyi görünce şaşırdık. Yan yatmış ve içerisine su girmiş. Vatandaşlar da geçerken merak edip bakıyor. Hava çok rüzgarlı. Bugün tatil, güneşli bir hava bekliyorduk ama rüzgarlı bir havaya denk geldik” diye konuştu.

İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü’nde (İYTE) akademisyenler tarafından tasarlanan ve üzerinde uzun zamandır çalışılan modelleme ile özgün bir yüzer deniz üstü rüzgar santrali tasarlandı. İYTE İnşaat Mühendisliği ve Makine Mühendisliği bölümü ortaklığında, laboratuvar ortamında gerçekleştirilen çalışmalarda, 40’ta bir oranında küçültülen yüzer deniz üstü rüzgar santrali, standart tipte olan başka bir santral tasarımıyla kıyaslanıyor. Tasarlanan özgün tasarım ise tamamen yerli ve milli malzemelerle üretilen bir dalga üreteci ve açık tip rüzgar lülesinden oluşuyor. Öte yandan modellemede fırtına şartlarındaki düzenli veya düzensiz dalga ve rüzgar altında, yüzer rüzgar türbinlerinin nasıl çalıştığı incelenirken, Çalışmanın sonucunda, yüzer platformu deneysel ve sayısal çalışmalarla geliştirilerek daha ekonomik bir platforma ulaşılabilmesi amaçlanıyor.

“Yüzer santraller ekonomik açıdan daha uygun”

Konu ile ilgili açıklama yapan İYTE Makine Mühendisliği Bölümü Başkanı Doç. Dr. Ünver Özkol, rüzgar santrallerinin sayılarının giderek arttığını ve bu yüzden artık denizlerde de rüzgar santralleri kurulmaya başlandığının altını çizdi. Özkol, “Özellikle son 20-30 yıl içerisinde rüzgar türbinlerinin sayısı çok artmış durumda. Çünkü bunlar, ekonomik olarak yenilenebilir enerji sağlayan en ekonomik sistemlerdir. Türkiye’de de bir çok yerde rüzgar türbinlerini hepimiz görüyoruz. Fakat zamanla karalarda rüzgar türbinleri kurabileceğimiz alanlar, tüm dünyada olduğu gibi daralmakta. Dolayısıyla artık denizlere açılmak zorunda kalıyoruz. Deniz üzerine çıktığımız zaman da bunun nasıl ekonomik yapılabilir olması da önem taşıyor. Derin denizlerde bunların ancak yüzer bir şekilde inşa edildiklerinde ekonomik olduğunu görüyoruz. Biz de bu çalışmayı Türkiye’de ilk defa İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü’nde Makine Mühendisleri ve İnşaat Mühendisliği bölümlerinin beraber çalışması ile gerçekleştirdik” dedi.

Fizibilite çalışmaları başladı

Yüzer rüzgar santralinin nereye kurulacağı ile ilgili fizibilite çalışmalarının başladığını söyleyen Doç Dr. Ünver Özkol, “Santralin ülkemizde şu anda nereye kurulacağı belirsiz ancak Kalkınma Ajansı’nın öncülüğünde bir çok ölçüm çalışması yapılmakta. Bu sistemin nereye kurulabileceği ile ilgili fizibilite çalışmaları da başlamış durumda” açıklamasında bulundu.

“1 milyon evin elektrik ihtiyacını sağlayabilecek”

Modelleme hakkında açıklama yapan İYTE İnşaat Mühendisliği Doç. Dr. Bergüzar Özbahçeci ise, deniz üzerine hedeflenen sayıda rüzgar türbini kurulduğunda ve hedeflenen miktarda elektrik üretimi sağlandığında, İzmir kadar büyük bir şehrin tüm elektrik ihtiyacının karşılanabileceğine dikkat çekti. Özbahçeci, “Çalışmamız, yaklaşık 750 bin lira bütçeli. Bu projemiz bitmek üzere. Bundan sonraki süreç bu projenin sahada gözlemlenmesi. Ondan sonra da prototip ölçümüne geçilecek. Bu projenin hayata geçmesi de birkaç seneyi alacak diye düşünüyoruz. Burada denediğimiz aslında küçük ölçekli bir türbin. 300 kilovatlık bir prototipte. Şu an ilk hedefimiz 5 megavat. Dünyada yüzer rüzgar türbinleri 15 megavata kadar düşünülüyor. Bu rüzgar türbinleri ile elde ettiğimiz elektrik bir gigavatı bulduğunda, 1 milyon evin elektrik ihtiyacını sağlayabilecek. Her evde 5 kişinin yaşadığını düşünürsek 5 milyon kişinin elektrik ihtiyacını karşılayabilecek güçte olması hedefleniyor. Bu rüzgar türbinlerinden denizde bir tarla oluşturduğumuz zaman, bu bir şehrin, örneğin İzmir’in elektrik ihtiyacını karşılayabilir” sözlerine yer verdi.

Geleceğini rüzgâr enerjisi sektöründe şekillendirmek isteyen gençlere online eğitim ve belgelendirme fırsatı sunan Windbaba’nın Stratejik Çözüm Ortağı ve Akredite Kobi Danışmanı Bülent Yüce, pandeminin etkisi ile tüm üretim süreçlerinin olumsuz etkilendiği, 2020 yılında bin 225 Megavat kurulu gücü devreye alan Türkiye’nin, tüm olumsuz koşullara rağmen 2016 yılında elde edilen bin 402 Megavat’lık yıllık kurulu güç rekoruna çok yaklaştığını belirtti. 2020 yılında sektörün yüzde 15 büyümesinin, istihdam boyutu ile de önemli olduğuna dikkat çeken Yüce, her yıl daha fazla teknik eğitim alan gencin geleceğini rüzgâr enerjisi sektöründe aradığını kaydetti.

‘Dünya mühendisi’ olma şansı

Windbaba’dan eğitim talebinde bulunan ve üniversitelerin Makine, Elektrik-Elektronik, Endüstri, Enerji Yönetimi gibi mühendislik dallarında eğitim gören gençlerin sayısındaki artışla ölçtükleri bilgisini veren Bülen Yüce, şöyle devam etti:

“İzmir ve Ege Bölgemiz, rüzgâr enerjisinde ciddi bir mukayeseli üstünlüğe sahip. Bin 798 MW kurulu güce ulaşan İzmir’i bin 220 MW ile Balıkesir ve 751 MW ile Çanakkale izliyor. İzmir’in de içinde yer aldığı Ege Bölgesi, 3 bin 511 MW kurulu güç ile ülkemizin en yüksek RES yatırımının yapıldığı bölge olarak öne çıkıyor. Türkiye’nin 2030 yılında RES kurulu gücünün 16 bin Megavata çıkacak olması, mevcut yatırımların yaklaşık iki katının gelecek on yılda yapılması anlamına geliyor. Böylesine dinamik ve büyüme potansiyeline sahip bir sektöre gençlerimizin ilgisi bizleri de çok memnun ediyor. Bu hızlı döngünün içinde teknik bilgi ve donanımı yüksek her seviyedeki çalışana olan ihtiyaç artmaya devam edecek. Ülkemizdeki yatırımlarda kendilerini kanıtlayan gençlerimiz, tıpkı ‘dünya vatandaşı’ tanımında olduğu gibi ‘dünya mühendisi’ olarak pek çok ülkedeki yatırımlarda görev alma ve iyi bir gelir seviyesi elde etme şansına sahip olabiliyor; ancak Türkiye’deki üniversitelerimizin mühendislik fakültelerinde, rüzgâr enerjisine odaklanan bir program yok ve bu önemli bir eksiklik. Windbaba olarak, sektöre adım atmak ve daha yakından tanımak isteyen gençlere bu olanağı sunuyor, eğitimlerde bulamayacakları spesifik konularda eğitim almalarını sağlıyoruz.”

“Ön lisansları 5 kez ertelemek yatırımcı güvenini zedeler”

Windbaba Stratejik Çözüm Ortağı ve Akredite Kobi Danışmanı Bülent Yüce, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun (EPDK) 2 bin Megavat kurulu gücündeki rüzgâr santralleri için daha önce beş kez ertelenen ön lisans başvurularının tamamen iptal etmesini ve bu kapasitenin YEKA projelerine tahsis edilmesini eleştirdi. Bu karar ile yıllardır üzerinde çalışılmış, zaman ve para harcanmış olarak bekleyen birçok başvuruya yazık olduğunu vurgulayan Yüce, alınan kararın 30 ilâ 50 Megavat’lık santraller ile sektörün tabana yayılmasını da engelleyeceğini öne sürdü. Türkiye’de konuşlu olarak santrallere ekipman üretimi yapan yerli firmaların gelişmesinin ancak küçük YEKA ihaleleri ile sağlanabileceğine dikkat çeken Bülent Yüce, “Bu türden ihaleler uzun hazırlık süreçleri gerektiren, masraflı süreçleri barındıran ihalelerdir. Yatırımcıların ciddi hazırlık yaptığı, kaynak harcadığı bu süreçleri bir kararla iptal etmek ve bunu beşinci kez yapmak, anlamlı olmamak bir yana, yatırımcıların Türkiye’ye olan itimadını zedeler. Yatırımcı için ilk öncelik öngörülebilir ve eşit şartlarda rekabet edilebilen bir piyasadır” dedi.

Rakamlarla Türkiye rüzgâr enerjisi sektörü

Türkiye rüzgâr enerjisi sektörü, 2020 yılında bin 225 MW kurulu gücünde santrali devreye alarak bir önceki yıla göre yüzde yüzde 15’lik büyüme kaydederken, 2020 yılı sonu itibarıyla rüzgâr enerjisi kurulu gücü 9305 MW’a ulaşan Türkiye, Avrupa’da 7’inci sırada bulunuyor. RES’lerin elektrik üretimindeki payı 2020 yılında yüzde 8,44 olarak gerçekleşirken, İzmir’in de içinde yer aldığı Ege Bölgesi, 3 bin 511 MW kurulu güç ile ülkemizin en yüksek RES yatırımının yapıldığı bölgemiz olarak öne çıkıyor. Türkiye’de 2020 yılı sonu itibarıyla 245 rüzgar enerji santral yatırımı işletmede bulunurken, bin 762 MW kurulu gücündeki toplam 41 santral inşa halinde. Bu kurulu güç içinde ilk sırayı 275 MW ile İstanbul alıyor.

Meteoroloji 2. Bölge Müdürlüğü’nden yapılan açıklamada, “Rüzgarın Bugün (Pazar) gece saatlerine kadar Kıyı Ege’de (İzmir merkez ve batısı, Aydın merkez ve batısı, Çanakkale’nin güneybatı kıyıları, Balıkesir’in batı kıyıları) güney yönlerden kısa süreli fırtına (40-70 km/sa) şeklinde esmesi beklendiğinden meydana gelebilecek çatı uçması, ağaç ve direk devrilmesi ile ulaşımda aksamalar gibi olumsuzluklara karşı dikkatli ve tedbirli olunması gerekmektedir “denildi.

Aydın’ın kıyı ilçelerinde gece saatlerinde etkili olması beklenen gök gürültülü sağanak yağışlar dolayısıyla vatandaşlar uyarıldı.
Meteoroloji 2. Bölge Müdürlüğü’nden yapılan açıklamada, “Aydın’ın Kıyı İlçelerinde Beklenen Gök Gürültülü Sağanak Yağışlara Dikkat! Yapılan son değerlendirmelere göre; Aydın’ın kıyı İlçelerinde (Kuşadası, Didim, Söke) beklenen sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışların gece saatlerinden itibaren etkisini arttırarak kuvvetli (21-50 kg/metrekare) olması beklendiğinden meydana gelebilecek ani sel, su baskını, yıldırım, yağış anında kuvvetli rüzgar, yerel dolu yağışı ve hortum oluşma riski gibi olumsuzluklara karşı dikkatli ve tedbirli olunmalıdır” denildi