Ege Denizi Seferihisar açıklarında, 30 Ekim 2020’de meydana gelen, 115 kişinin hayatını kaybettiği 6,6 büyüklüğündeki depremde; Bayraklı’da bulunan 8 katlı Rıza Bey Apartmanında 36 kişi yaşamını yitirdi, 17 kişi de yaralandı. Depremin ardından başlatılan soruşturma çerçevesinde 4’ü tutuklu 9 kişi hakkında, İzmir 5. Ağır Ceza Mahkemesinde “bilinçli taksirle birden fazla kişinin ölümüne ve yaralanmasına neden olma” suçundan 20 yıla kadar hapis cezası talebiyle dava açıldı. Yargılama süresinde 2 sanık tahliye edildi. Yargılama şamasında Rıza Bey Apartmanındaki diş hekimi polikliniği sahipleri Arda H. ve Onur Y. ile daire sahipleri Selma E. ve Ender E.’nin de dosyalarının birleştirilmesiyle sanık sayısı 13’e yükseldi. Sanıkların yargılanmalarına bugün İzmir 5. Ağır Ceza Mahkemesinde devam edildi. Duruşmaya tutuklu sanıklar mimar Ali Serdar Bayram ve yapı müteahhidi Hasan Hüseyin Özkan, Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) ile katılırken, bazı tutuksuz sanıklar, müşteki ve avukatlar ise salonda hazır bulundu.

Celsede tutuklu sanık Ali Serdar Bayram’ın avukatı savunma yaparken, depremde yaşamını yitirenlerin izleyicilerin tepkisi üzerine tartışma çıktı. Tartışmanın ikili diyaloğa dönmesi sebebiyle mahkeme başkanı, bazı izleyicileri salondan çıkarılmasına karar verdi.

Tartışmanın son ermesinin ardından tutuklu sanıklara söz verildi. Tutuklu sanık Hasan Hüseyin Özkan, cezaevinden mağdur olduğunu söyleyerek, “Mal sahibi her beton dökümünde yanımdaydı. Ben binayı yaparken hazır beton kullandı. 35 bina yaptım sadece 1’i yıkıldı. Diğerlerini sağlam yaptım da bunu mu çürük yaptım? Mimar ve mühendisle muhattap olmadım. Binanın içinde dışında müdahale edilmeyen yer kalmamış. Duvarlar perde beton vazifesi görüyor. Mesken yere işyeri açılır mı? Eksik malzemeyi kabul etmiyorum. 70 yaşımda hastanelere düştüm. Sağlık sorumlarım var. Çok mağdurum” dedi.

Birleştirme kararı beklenecek

Söz verilen tutuklu sanık Ali Serdar Bayram da suçsuz olduğunu savunarak, “Olayla ilgim ve bilgim yok. Sadece diplomamın kullandığını anlatmaya devam edeceğim. Tamamen suçsuzum. Gözaltına alındığımda bir yanlışlık olduğunu düşünmüştüm. Ancak 2 yıldır hapishanedeyim. Yaşananlardan dolayı acı çekiyorum ve içim acıyor. Ben suçsuzum” diye konuştu.

Sanıkların tutukluluk hallerinin devamına karar veren mahkeme heyeti, İzmir 13. Asliye Ceza Mahkemesi’nin talebi üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesinden çıkacak birleştirme kararının beklenmesine, inşaatta çalışan işçilerin tespit edilmesi için Sosyal Güvenlik Kurumuna yazı yazılmasına ve dosyadaki eksikliklerin giderilmesine hükmederek davayı erteledi.

İzmir’in Seferihisar ilçesi açıklarında meydana gelen 6.6 büyüklüğündeki depremde 36 kişinin öldüğü, 17 kişinin de yaralandığı Rıza Bey Apartmanı davasında o dönemki kamu görevlileri Gamze E. (51) ve Mehmet Ali U.’nun (68) ’görevi kötüye kullanma’ suçundan yargılanmalarına başlandı. Müşteki avukatlarının, dosyanın İzmir 5. Ağır Ceza Mahkemesinde devam eden Rıza Bey Apartmanı dosyasıyla birleştirilmesi talebi üzerine hakim, İzmir 5. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından birleştirmenin uygun görülmediğini belirtti. Hakim, dosyanın İzmir 5. Ağır Ceza Mahkemesinde devam eden dosyanın birleştirilmesi yönündeki uyuşmazlığın çözümü için İzmir Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine hükmetti.

Ege Denizi’nde Seferihisar açıklarında, 30 Ekim 2020’de meydana gelen, 117 kişinin hayatını kaybettiği, 6,6 büyüklüğündeki depremde Bayraklı ilçesindeki 8 katlı Rıza Bey Apartmanında 36 kişi yaşamını yitirdi, 17 kişi de yaralandı. Depremin ardından başlatılan soruşturma çerçevesinde 13 sanığın yargılanmasına İzmir 5. Ağır Ceza Mahkemesinde devam edilirken, 2 kamu görevlisi Gamze E. ve Mehmet Ali U. hakkında başlatılan soruşturma da tamamlanıp, iddianame hazırlandı. İddianamede, bilirkişi raporunda yapının 1975 yılı deprem yönetmeliğine tabi olduğu, projedeki beton dayanım sınıfının sağlanmadığı, nervürlü donatıların mekanik şartları sağlamadığı belirtildi. Yapının taşıyıcı sistem elemanlarına epoksi enjeksiyon ile projesiz, izinsiz ve kontrolsüz şekilde tamirat yapan ve yaptıranlar ile söz konusu tadilatın yapıldığı sonradan kayıt altına alınmasına rağmen bu konuda idari işlem tesis etmeyen ilgili idari mercilerin de sorumlu olduklarına vurgu yapıldı.

2005 yılında meydana gelen depremden sonra yapının taşıyıcı sistem elemanlarına epoksi enjeksiyon ile projesiz, izinsiz ve kontrolsüz tamirat işlemi yapıldığının tespit edilmesine rağmen binanın 3. grup risk kategorisinde yer aldığına vurgu yapıldı. 2007 deprem yönetmeliğine göre performans analizi yapılarak sonucuna göre güçlendirme yapılması gerektiği yönünde tavsiyede bulunulmuş olmasına rağmen bu konuda idari işlem tesis etmeyen ve belgede o dönem Bayraklı Belediyesi Fen İşleri Müdür Vekili sıfatıyla imzası bulunan Gamze E.’nin sorumlu olduğunun altı çizildi. İnşaat Mühendisi Tamer Paker tarafından hazırlanan statik hesap raporu ve betonarme projesi ile yapı ruhsatını 27 Nisan 1993 tarihinde onaylayan o dönemki Bornova Belediyesi İmar Müdürü Mimar Mehmet U.’nun da sorumlu olduğunun altı çizildi. İddianamede binanın statik ve betonarme projesine onay veren İnşaat Mühendisleri Odası İzmir Şubesinde görevlilerin açık kimlik tespitlerinin yapılamadığı belirtildi. Toplanan deliller ve alınan ifadeler ışığında savcı, Gamze E. ve Mehmet Ali U. için ’görevi kötüye kullanma’ suçundan 2’şer yıla kadar hapis cezası istedi.

Tutuksuz sanıkların bugün İzmir 13. Asliye Ceza Mahkemesinde yargılanmalarına başlandı. Duruşmaya tutuksuz sanık Gamze E.’nin yanı sıra taraf avukatları katıldı. Celsede ilk olarak müştekilerin avukatları söz aldı. Avukatlar, müvekkillerine duruşma tarihi gönderilmediğini, bu durumun anayasaya aykırı olduğunu savundu. Avukatlar ayrıca davanın ağır ceza mahkemesinde görülmesi gerektiğini belirterek hakimden görevsizlik kararı vermesi talebinde bulundu. Avukatların taleplerinin ardından cumhuriyet savcısı ara mütalaasını sundu. İddia makamı, bu dosya ile İzmir 5. Ağır Ceza Mahkemesinde devam eden Rıza Bey Apartmanı dosyasının fiilen ve hukuki olarak birbirleriyle bağlantılı olduğunun altını çizdi. İki dosyanın daha önce birleştirilmesi talebinin kabul edilmediğini belirten iddia makamı, birleştirme uyuşmazlığı nedeniyle dosyanın İzmir Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesine ve uyuşmazlığın çözülmesi yönünde mütalaa sundu. Mütalaanın okunmasının ardından hakim ara kararını açıkladı. Hakim, birleştirme talebi için daha önce İzmir 5. Ağır Ceza Mahkemesine yazı yazıldığını, ancak mahkeme heyetinin dosyada ilerleme kaydedildiği gerekçesiyle birleştirmeyi uygun görülmediğini belirtti. Bu sebepten ötürü hakim, kamu görevlileri dosyasının İzmir 5. Ağır Ceza Mahkemesinde devam eden dosyanın birleştirilmesi yönündeki uyuşmazlığın çözümü için İzmir Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine hükmetti.

İzmir’de 30 Ekim 2020’de 117 kişinin hayatını kaybettiği depremin ardından İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından başlatılan soruşturma kapsamında 10’u tutuklu 29 kişi hakkında 5 ayrı iddianame hazırlandı. Depremin ardından tamamen yıkılan Rıza Bey Apartmanı ile ilgili iddianame, İzmir 5. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından kabul edilerek dava açıldı. Yıkılan Rıza Bey Apartmanında 36 kişinin hayatını kaybetmesi, 17 kişinin de yaralanması nedeniyle haklarında “bilinçli taksirle birden fazla insanın ölümüne ve yaralanmasına neden olma” suçundan dava açılan 3’ü tutuklu 9 sanığın İzmir 5. Ağır Ceza Mahkemesinde yargılandığı davaya verilen aranın ardından devam edildi.

10 yıl öncesini hatırlamadığını ifade eden tutuksuz sanık İ.A., depremde torununu kaybettiğini söyleyerek, “2005 yıllarında apartmanda yöneticilik yapmış olabilirim. Tam olarak tarihi hatırlamıyorum. Yöneticilik yaptığım yıllarda apartmanda herhangi bir tadilat yapmadık” dedi.

“Oğlum 1 sene önce bu salonlarda avukatlık yapıyordu”

Avukat olan eski eşi ve oğlunu depremde kaybettiğini söyleyen F.M., “Oğlum babasıyla birlikte o apartmanda kiracıydı. Okutup avukat yaptıktan sonra babasıyla birlikte depremde vefat etti. Depremden 2 saat önce işe uğurladığım oğlumu, depremden 4 gün sonra morgda teşhis ettim. Oğlum 1 sene önce bu salonlarda avukatlık yapıyordu, şimdi ise mezarda” diyerek tüm sorumlulardan şikayetçi olduğunu söyledi.

“Adliye binasında bile Bayraklı havzasında olduğu için güvende değiliz”

Depremde yeğenini kaybettiğini söyleyen Z.Ş. ise, “Ateş düştüğü yeri yakıyor. Biz 1 senedir her gün ağlıyoruz. Sorumluların cezalandırılması, bundan sonraki sorumlular için önleme anlamına gelmektedir. Bayraklı havzasında çok katlı yapılaşmaya izin veren herkes bu olayda sorumludur. Şu an içerisinde bulunduğumuz adliye binasında bile Bayraklı havzasında olduğu için güvende değiliz” dedi.

“Apartmana yük bindirici ne kadar işlem varsa yapıldı”

Depremde eşini kaybedip, kızına ise 91 saat sonra kavuştuğunu anlatan U.G., “Binada bulunan diş kliniğinin usulsüz olarak açıldığını düşünüyorum. Burada birçok tadilat oldu ama hiçbir izin alınmadı. Apartman yöneticisi ücret aldığı için ‘Ben ücret almadan yaparım’ dedim ancak beni yönetici yapmadılar. Binanın altında bulunan dükkanlara ara sıra sohbet eder gibi girip kontrol ederdim. Hiçbir kolon kesme izine rastlamadım. Her şeyin bir ömrü vardır. Binanın da yapılan tadilatlardan dolayı çok yıprandığını düşünüyorum. ‘Mantolama yaptıralım’ dediler. Mantolama çok maliyetli olduğu için binayı yıktırıp yeniden yaptırmayı önerdim ama kabul etmediler. Apartmana yük bindirici ne kadar işlem varsa yapıldı. 2012 yılında belediyeden verilen raporda ise binanın inceletilmesi gerektiği yazıyordu” diye konuştu.

“Bu durumun ibret olması gerekiyor”

Rıza Bey Apartmanında 2 evladını kaybettiğini söyleyen anne N.T., 2012’de meydana gelen depremin ardından Özkanlar Mahallesi’nden, daha sağlam olduğunu düşündükleri Atatürk Mahallesi’ne taşındıklarını ifade ederken, baba R.T. ise, “Çocuklarım halalarının evinde göçük altında kaldı. Depremin üzerinden 385 gün geçti ancak bizi ifadeye çağıran olmadı. Ben kendi girişimlerimle şuan buradayım. Zemini müsait olmayan bir alana nasıl bina yapım izni verilir? Buna izin verenlerin de yargılanmasını istiyorum. Eve gittiğimizde çocuklarımız yok ama gözümü kapatınca onları görüyorum. Evlatlarımız bir anda yok oldu. Bu durumun ibret olması gerekiyor. Gerekirse burada devlet de yargılanmalı ki aynı hatalar tekrar yapılmasın” dedi.

“Klinikten gelen tadilat sesinden evim sarsılıyordu”

Depremde ikiz çocuklarını kaybettiğini hatırlatan T.B. ise, “Apartmanda daha önceki depremde meydana gelen çatlaklar için epoksi işi yapıldı. Binanın çürük olduğu yönünde bir şey söylenmedi bize. Apartman eski bir apartman olduğu için herkes tadilat yapıyordu. Epoksi yapıldıktan sonra apartman güven veriyordu bize. 7-8 büyüklüğünde depreme dayanıklı olduğunu düşünüyorduk. Apartman, civardaki apartmanlara göre eski olduğu için kentsel dönüşüm konuları konuşuldu. Bina 8 kattan 7 kata düşeceği ve geriye çekilip küçüleceği için kentsel dönüşüme başvurulmadı” dedi.

Pandemi sürecinde evden çalıştığı sırada alt katta açılacak diş kliniğinden gürültüler geldiğini söyleyen T.B., “Klinikten gelen tadilat sesinden evim sarsılıyordu. Evde telefonla bile görüşemiyorduk. Çok ciddi bir tadilat yapılıyordu. Yöneticiye durumu söylediğimde bir sıkıntı olmadığını söyledi” ifadelerini kullandı.

“Diş kliniği sahibi tadilatı itiraf etti”

Apartmanda bulunan diş kliniğinde çalışan eşini depremde kaybettiğini söyleyen O.E., “Evladım annesiz kaldı. Bu acıyı yaşayan bilir. Diş kliniği sahibi bize taziyeye geldiğinde tadilat yaptıklarını kendisi itiraf etti. ‘Binanın çürük olduğunu bilseydim o kadar masraf edip tadilat yapmazdık’ dedi. Suçu olan herkesten şikayetçiyim” dedi.

“Sanıkları darağacı kurup assanız bizim için yine değeri yok”

Depremde 2 evladını, 2 yeğenini ve annesini kaybettiğini söyleyen H.B.Y., “Rıza Bey Apartmanı davası çok önemli bir davadır. Burada tüm insanlığı ilgilendiren bir dava görülüyor. Tüm kaygımız, bu acıyı başka kimsenin yaşamaması. Sanıkları darağacı kurup assanız bizim için yine değeri yok. Bizim acımız hiç geçmeyecek. İlahi adalet sağlanana kadar bu davanın takipçisi olacağım. Hem bu dünyada hem ahirette sorumlulardan hesap soracağım” diye konuştu.

“Vicdanen rahatım”

Bornova-Bayraklı bölgelerinde 30 kadar bina yaptığını ancak sadece Rıza Bey Apartmanı’nın yıkıldığını ifade eden tutuklu sanık, binanın müteahhidi Hasan Hüseyin Özkan, “Alt katta iki dükkan birleştirilmiş. Bir duvar, perde beton vazifesi görür. Diş kliniğinde yapılan tadilat anlatıldı. Bu binayı yaptığımda toprak çok yumuşak dedim ama bir eksik olmadan ona göre yaptık. Binayı teslim ettikten sonra dışarıdan müdahale hakkım yok. O kadar bina yaptım bir eksik malzeme kullanmadım. Ben 71 yaşındayım ve suçum olmadığı için tahliyemi istiyorum. 13 aydır buradayım. Vicdanen rahatım ama bu olaydan dolayı çok üzgünüm” dedi.

Binanın projesini 1975 yılı deprem yönetmeliğine göre hazırladığını söyleyen tutuklu sanık binanın statik betonarme proje müellifi T.P., “Bu bina bugün yapılmış olsa projeyi bugünkü yönetmeliğe göre hazırlardım. İnşaatı kontrol için bir kez gidilmez. Bir katın betonu dökülürken 5 defa gitmek gerekir. Kontrol için 100 defa inşaata gidilmesi gerekir. 2003 ve 2005 depremlerinin Rıza Bey Apartmanında oluşturduğu etkiler de var. Bu depremler Rıza Bey Apartmanını çok farklı etkilemiş olabilir. Dükkanlarda duvarlar yıkılarak yeni duvarlar örülmüş. Bunlar da sistemi bozar” diyerek suçsuz olduğunu söyleyerek, tahliyesini talep etti.

Genç ve tecrübesiz olduğu için binanın projesine formalite için imza attığını söyleyen tutuklu sanık binanın mimarı Ali Serdar Bayram, “Bu imzadan dolayı maddi bir kazanç sağlamadım. Suçum olmadığı için tahliyemi talep ediyorum” dedi.

Duruşma savcısı, tutuklu sanıkların tutukluluk hallerini devamına karar verilmesini talep etti.

Mahkeme heyeti, binanın statik betonarme proje müellifi T.P.’nin tahliyesine diğer sanıkların tutukluluk hallerinin devamına karar vererek dosyadaki eksikliklerin giderilmesi için davayı erteledi.

İzmir’de 30 Ekim 2020’de 115 kişinin hayatını kaybettiği depremin ardından İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından başlatılan soruşturma kapsamında 10’u tutuklu 29 kişi hakkında 5 ayrı iddianame hazırlandı. Depremin ardından tamamen yıkılan Rıza Bey Apartmanı ile ilgili iddianame, İzmir 5. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından kabul edilerek dava açıldı. Yıkılan Rıza Bey Apartmanı’nda 36 kişinin hayatını kaybetmesi, 17 kişinin de yaralanması nedeniyle haklarında “bilinçli taksirle birden fazla insanın ölümüne ve yaralanmasına neden olma” suçundan dava açılan 4’ü tutuklu 9 sanığın yargılanmasına, İzmir 5. Ağır Ceza Mahkemesinde devam edildi. Duruşmanın öğleden sonraki bölümünde ifade veren tutuklu sanık yapı müteahhidi Hasan Hüseyin Özkan, yıllardır bu işi yaptığını ve yıkılan başka binası olmadığını, diğer konutlarında çizik bile bulunmadığını savundu. Sanık Özkan, hakkındaki suçlamaları reddederek, “Bu bina içerisinde çok oynama olmuş. 36 kişiye Allah’tan rahmet diliyorum. Çok üzgünüm. Binada oynamalar olduğunu iddianameden öğrendim. 28 yıl önce atılmış beton 28 yıl sonra aynı dirayeti gösteremez. Yaralı binaya epoksi ve mantolama yapılmış, bina bundan yıkılmış. Binayı sonradan yapılan müdahaleler bu hale getirmiş. İnşaat bittikten sonra binanın depremlerde hasar gördüğü hakkında bana bilgi verilmedi” dedi.

“Eğitimim yok ama bu işlere çok emek verdim”

Sanık bir soru üzerine, “İnşaatla ilgili bir eğitimim yok. İlkokul mezunuyum ama bu işlere çok emek verdim” ifadesini kullandı.

Bir müşteki avukatının, “Teknik okumaları yapmayı biliyor musunuz? Bir müteahhit olarak insan hayatı ile ilgili işin alaylı bir kişiye yaptırılması hakkında ne diyorsunuz?” sorusu üzerine sanık, “Teknik işleri biliyorum. Teknik ifadeleri okumayı bilsem ne olur bilmesem ne olur?” diye yanıtladı. Bunun üzerine avukat, “Anlamayınca işte böyle sonuçlar ortaya çıkıyor, o yüzden soruyoruz” dedi.

Sanığın savunması sırasında “Yalan söylüyor” diye bağıran izleyici salondan çıkartıldı.

“Evde yürürken bile ev sallanıyordu”

Depremde anne ve babasını kaybeden L.D.T. ise, “2018’de bu apartmana taşındık. Evde yürürken bile ev sallanıyordu. Babam depremden 10 gün önce, ‘Ev başımıza yıkılacak, buradan çıkalım’ demişti. Hiç kimse hasarlı olduğunu söylemedi. Herkes birbirine atıyor suçu. Depreme kadar epoksi, tadilat haberimiz yoktu. Kiracıydık, hiçbir toplantıya çağrılmadık. Şikayetçiyim” dedi.

Deprem esnasında ofisinde yalnız başına olduğunu anlatan S.T. de, “Sağlam bir masa sayesinde hayatta kaldım. 10 gün hastanede yattım. 2018’de geldiğim için binaya yapılan tadilatı bilmiyordum. 4-5 saat enkaz altında kalan biri olarak toplum vicdanını rahatlatan bir karar istiyorum” diye konuştu.

“Ölümle burun buruna geldik”

Müşteki S.O., deprem günü kızı ile evde olduğunu belirterek, “Ölümle burun buruna geldik. Travmamız geçmiş değil. Kimin suçu varsa şikayetçiyim. Diş hekimliğindeki tadilattan sonra ağır bir araç geçtiğinde sallantı oluyordu” dedi.

Müşteki E.Y., sanıkların “Görmedim, duymadım” şeklinde savunma yapmasına tepki göstererek, “Kimde o zaman sorumluluk? 3-5 kuruş uğruna çocuklarımız toprak altında yatıyor. İhmaller silsilesi var. Tüm sanıklardan şikayetçiyim. Bizi para hırsı öldürdü” ifadelerini kullandı. Diğer müştekiler de sanıklardan şikayetçi oldu. Bazı müştekiler ifadeleri sırasında ağladı.

Mahkeme heyeti tutuklu sanıklardan sürveyan D.K.’nin tahliyesine, diğer sanıkların tutukluluk hallerinin devamına karar vererek duruşmayı erteledi.

İzmir’de meydana gelen 6,6 büyüklüğündeki depremde çöken Rıza Bey Apartmanı’nda 34 kişi yaşamını yitirmişti. Apartmanda enkaz çalışmaları tamamlanırken, geriye boş bir arazi ve yürek burkan görüntüler kaldı. Onlarca kişi de akşam saatlerinde yıkılan apartmanın önüne geldi. Karanfillerin bırakıldığı alanda mumlar yakıldı. Yıkılan apartman önüne gelen ölenlerin yakınları gözyaşlarına boğuldu. Yakınlarının dakikalarca gözyaşı dökmesi alandaki herkesi duygulandırdı.