İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer’in ’Başka bir tarım mümkün’ vizyonu doğrultusunda tarımdaki verim kaybını önlemek için hayata geçirilen ’İzmir Tarımı’ mobil uygulaması ve yönetim paneli Türkiye Bilişim Derneği tarafından düzenlenen Bilişimin Yıldızları Yarışmasında Yerel Yönetimler Kategorisinde birinci oldu. Projenin ’Yetiştiricilik önerileri’ ve ’Erken uyarı sistemi’ gibi öne çıkan modülleri dışında İzmir’in tarımsal üretiminin izlendiği ve koordine edildiği ’Yönetim paneli’ göz doldurdu.

İzmir Tarımı mobil uygulaması sayesinde tarlanın durumu uzaktan takip edilerek ilaçlama, gübreleme, sulama ve yetiştiricilik kararları daha doğru alınabiliyor. Uygulama iklim krizinin sonucu olarak ortaya çıkan ani hava olaylarına karşı üreticileri uyarıyor. Ayrıca üreticiler ’Açık pazar modülü’ ile ürünlerini sergileyip alıcılarla buluşturabiliyor.

Yerli ve milli temasıyla yapıldı

Türkiye Bilişim Derneği (TBD) İstanbul Şubesi Bilişim Yıldızları 2022 Yarışması ’Yerli ve Milli/Özgün Proje’ temasıyla düzenlendi. Özel sektör, Ar-Ge merkezi olan firmalar, üniversiteler, teknopark ve teknokent şirketleri, sivil toplum kuruluşları ve yerel yönetimlerin katıldığı yarışma bu yıl 10. kez yapıldı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan’ın himayelerinde, Milli Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğünce yürütülen “Aile Okulu Projesi” çerçevesinde İzmir’de bin 450 kurs açıldı. Ailelerin ve toplumun sağlığının korunmasına katkı sağlamak, aile içi ilişkiler, ev yönetimi ve çocukların davranış yönetimlerine rehberlik edilmesi gibi amaçlar yer aldığı “Aile Okulu Projesi” çerçevesinde 35 bin 760 aileye ulaşıldığı, hedefin ise 50 bin aileye ulaşmak olduğu belirtildi.

İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin belediye personeli ve dar gelirli aileler için uygulamaya koyduğu 546 dairelik toplu konut projesinin temeli atıldı. Çiğli’deki 36 bin metrekarelik alana yapılacak toplu konutların temel atma törenine İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, Narlıdere Belediye Başkanı Ali Engin, Çiğli Belediye Başkan Yardımcısı Deniz Çıtak, İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri Barış Karcı, belediye bürokratları, meclis üyeleri, muhtarlar ve belediye personeli ile aileleri katıldı.

Duygusal anların yaşandığı temel atma töreninde konuşan Başkan Tunç Soyer, “Bu değerli projeyi başlatmak hem İzmir hem de belediye emekçileri için çok önemli bir adım. Belediyemizin değerli emekçilerinin hayallerini gerçeğe dönüştürecek çok önemli bir projeyi başlatıyoruz. Bugün burada, 14 adet 10 katlı bloktan oluşan sosyal konut projemizin temelini atıyoruz. Bu projemizle sadece binalar değil, aynı zamanda çalışanlarımız için bir yaşam alanı inşa ediyoruz. Ege Şehir Toplu Konut Projesi, önümüzdeki yıl yapımına başlayacağımız Taş Vadi Yaşayan Parkı’nın tam başlangıç noktasında yer alıyor. Önceliğimiz ise güvenlik. Proje çerçevesinde inşa edilecek her binada, depremlere karşı yapının durumunu sürekli takip edebileceğimiz yapı sağlığı izleme sistemleri kuruyoruz. Her bir detayı ince ince düşünerek, 2.5 yılda tamamlayacağımız bu projeyle personelimizin ve vatandaşlarımızın hak ettiği bir yaşam alanını burada kuracağız. Bu proje sadece inşa edilen yerleşke açısından değil, aynı zamanda İzmir Büyükşehir Belediyesi Ege Şehir şirketimizi canlandırmak için de büyük değer taşıyor. Ege Şehir geçmişte Evka ve Universiade konutları gibi kent belleğimizde önemli yeri olan projeleri gerçekleştirmişti. Büyükşehir Belediyemizin yeni vizyonuyla bu şirketimizi bir kere daha İzmir’in önemli aktörlerinden biri haline getiriyoruz” dedi.

“Birlikte gerçekleştiriyoruz”

Başkan Soyer, “Biliyoruz ki bir arada olduğumuz müddetçe aşamayacağımız engel yok. Bu nedenle ulaşımda, geri dönüşümde, tarımda, kentsel dönüşümde, Halk Konut projesinde uyguladığımız kooperatifçilik modelini Ege Şehir Toplu Konut Projemize de taşıdık. Kooperatifçiliği yaşamımıza yeniden dahil ederek çok zor koşullara rağmen şehrimizin refahını büyütüyor ve adil paylaşımını sağlıyoruz. Göreceksiniz, bu ülkede yaşayan herkesin başı dik gezdiği bir geleceği hep birlikte kuracağız. Buraya gelirken böyle çok tatlı, hepsi birbirinden şeker çocuklarımız karşıladılar beni. Çiçekler verdiler. Onların kafalarını okşadım, sevdim ve şunu aklından geçirdim. 2.5 sene sonra burada anahtarların teslimini yapacağız ve ondan sonra o çocuklar gençliklerini burada yaşayacaklar. Bu toplu konut tesislerimize bağlanan Yaşayan Park’ta doğayla buluşarak gençliklerini yaşayacaklar” diye konuştu.

546 konut inşa edilecek

Ege Şehir tarafından 546 adet konut inşa edilecek. Toplu konutlar mevcut mevzuat ve yönetmeliklere uygun projelendirildi. Deprem güvenliği, iklim değişikliği ve sürdürülebilirlik konularına duyarlı çözümlerin yer alması amaçlandı. Mekanik ve elektrik tesisat projeleri, A sınıfı enerji kimliği hedeflenerek tasarlandı. Çatı katı üzerinde blok ortak sıcak su ısıtıcısını destekleyecek güneş panellerinin kullanımı ve bina ortak alanlarının aydınlatma ihtiyacına katkı sağlaması amaçlanan fotovoltaik panellerin kullanımına uygun projelendirildi. Blok teras çatısı kısmen yeşil çatı olacak şekilde düzenlenecek.

Mimari proje, 14 adet 10 katlı bloktan oluşacak. Blokların 7 tanesi 3+1, 7 tanesi 2+1 daire olacak. Projede yapılaşacak bina oturum alanı 6 bin 500 metrekare, yapısal peyzaj alanı 12 bin 300 metrekare ve bitkisel peyzaj alanı 17 bin 168 metrekare olarak planlandı.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakan Yardımcısı Prof. Dr. Lütfihak Alpkan, İzmir’de katıldığı Üretim Sürecine Katılım Projesi’nin tanıtım toplantısında projenin doğrudan istihdam sağlayan bir model olduğunu söyledi. Lütfihak Alpkan, projede gençlerin 3 aylık masrafını devlet tarafından karşılanacağını ve 6 ay da destek verileceğini belirterek, “Burada nitelikli olan yerel ve uluslararası işgücünün İzmir’in KOBİ’lerine kazandırılması söz konusu” dedi.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Uluslararası Göç Örgütü ve İŞKUR işbirliğinde geliştirilen, “Üretim Sürecine Katılım Projesi”nin tanıtımı İzmir’de yapıldı. Bir otelin toplantı salonunda yapılan tanıtım programına Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakan Yardımcısı Prof. Dr. Lütfihak Alpkan, İzmir Vali Yardımcısı Hüseyin Karameşe, İzmir Ticaret Odası (İZTO)Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Emre Kızılgüneşler, Ege Bölgesi Sanayi Odası (EBSO) Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Metin Akdaş, Uluslararası Göç Örgütü Türkiye Misyon Şefi Gerard Karl Waite ve kurum temsilcileri katıldı.

“Doğrudan istihdam sağlayan bir model”

Programda konuşan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakan Yardımcısı Prof. Dr. Lütfihak Alpkan, projenin tekstil, makine, gıda, mobilya ve kimya sektörlerini destekleyeceğini, proje çerçevesinde imalat sektöründe faaliyet gösteren işyerlerinin nitelikli işgücünün istihdam edilmesinin desteklenmesi amaçlandığını söyledi. İstihdam ve mesleki eğitim konusunda büyük bir deneyime sahip olduklarını belirten Bakan Yardımcısı Lütfihak Alpkan, “Fakat bu projenin bizzat bakanımızın fikri olarak eğitimden de bağımsız doğrudan istihdam sağlayan bir model. Bakanlığımız aslında uluslararası fonlar vasıtasıyla çok çeşitli projeler yapıyorlar ve buna koruma altındaki yabancılar da dahil. Bakanlığımız, AB fonlarının dağıtım otoritesi olarak sosyal yardımlar, istihdam, eğitim ve sağlıkla ilgili projelerin yönetiminden sorumlu. Genç ve kadın istihdamı, engelli, yaşlı bakımı, onların da çalışma hayatına katılımı, çocuk işçiliği ile mücadele gibi konular olmak üzere birçok konuda bilgi birikimimiz oluştu. Uluslararası örgütlerle işbirliği yaparak çok taraflı projeler yapıyoruz. Dünyanın ve Türkiye’nin karşı karşıya kaldığı insan üretimi gelişmelerine entegre olmak durumundayız. Bu projenin de bu bağlamla uluslararası, yerel, göç ve istihdam ayağı var. Yerel inisiyatiflerin de çok önemli olduğunu görüyoruz bu noktada. Bize fon sağlayan uluslararası taraflara da müteşekkiriz” dedi.

“Dinamik bir insan kaynağı yatırımına ihtiyacımız var”

Sanayi ve eğitim kuruluşları arasında bir bağ kurulması gerektiğini ifade eden Alpkan, günümüzde çok büyük bir değişimin olduğunu ve bazı mesleklerin eskimeye başladığını söyledi. Alpkan, sözlerini şöyle sürdürdü: “Bazen değiştirdiğimiz şeylerin de modeli hemen geçebiliyor. Neyin tutacağını bilmenden de ona büyük yatırım yapamıyoruz. Şu an mesleklere mi yoksa becerileri mi önem verelim sorusu da ortaya çıkıyor. 4. Sanayi Devrimi’ne geldik, yazılım veren bir bölüm açıyoruz ama 2030’dan sonra yapay zeka kendi yazılımını kendi mi yapacak acaba? Bütün yükü eğitim kurumlarının üzerine yüklememek lazım, gençlere de. Gençler zaten iş aramaya başladığın 5 yıl tecrübe ve yabancı dil talebi ile karşılaşıyorlar. Böyle bir süreçte dinamik bir insan kaynağı yatırımına ihtiyacımız var. KOBİ’lerimiz bazı durumlarda bunu maliyet, külfet olarak görüyor.

“Burada nitelikli olan yerel ve uluslararası işgücünün İzmir’in KOBİ’lerine kazandırılması söz konusu”

Proje hakkında bilgiler veren Alpkan, yeni jenerasyondan umutlu olduğunu söyleyerek, “Türkiye’nin geleceğini onlar inşa edecek. Bu proje daha önce Gaziantep’te başladı, Bursa’da devam etti ve İzmir’de devam edecek. Bu projede de gençlerimizin 3 ay masrafını devletimiz karşılayarak, 6 ay da teşvik verilecek. Bu 9 ayın ardından amacımız gençlerimizin o işletmeye katkı sağlamaları. Bu çerçevede projeye 300 kişi dahil edilecek, bu 300 kişinin 150’si Türk kontenjanına, diğer 150’si ise yabancı uyruklu kontenjanına ayrıldı. Böylelikle yabancı işgücünün kayıt altına alınabilmesi sağlanacak. Burada nitelikli olan yerel ve uluslararası işgücünün İzmir’in KOBİ’lerine kazandırılması söz konusu” ifadelerini kullandı.

“Verilen eğitimle sektörün istediği kalifiye birbiriyle örtüşmüyor”

İzmir’deki işsizlik verileri hakkında konuşan İzmir Vali Yardımcısı Hüseyin Karameşe ise İzmir’de işsizlik oranının yüzde 14 olduğunu ifade ederek, “İşsizlerin büyük oranı ne yazık ki genç işsiz. 270 bin civarında işsiz var, Bizim gençlerimiz ne yazık ki piyasada iş bulamıyor. 130 bin İŞKUR’a iş istiyorum diye gelen var, fakat sektör de 100 bin lazım diye İŞKUR’a başvuruyor. Peki bunlar niye örtüşmüyor? Özellikle bu konudaki lider kuruluşlarla çalışıp neden iş bulamadıklarını tespit etmeye çalıştık. Örgün eğitimde verilen eğitimle sektörün istediği kalifiye birbiriyle örtüşmüyor. Eğitim kaliteli ama sektörün istediği nitelikler farklı. Bu sorunu muhakkak gidermemiz lazım. Üniversiteden mezun olan bir öğrencinin ek bir çalışmaya kursa ihtiyaç duymadan alanında sektörün istediği niteliklerle örtüşmesi gerekiyor. Bu İzmir’in önemli sorunlarından bir tanesi. Bunun gibi projelerin başta gençlerimiz kadınlarımız ve işsizlerimize çare olmasını istiyorum” dedi.

“İzmir, Türkiye’deki en canlı ekonomik merkeze sahip il”

Uluslararası Göç Örgütü Türkiye Misyon Şefi Gerard Karl Waite ise Türkiye’nin çok yüksek sayıda göçmene ev sahipliği yaptığını belirterek, “İş piyasasına göçmenlerin dahil edilmesi çok önemli bir rol oynuyor. İzmir, Türkiye’deki en canlı ekonomik merkeze sahip il. Metal, kimya, makine ve tekstil olmak üzere birçok endüstri sektörleri var. Türkiye ekonomisin itici gücü olarak İzmir iş gücüne katılımın genişlemesine katkıda bulunmaktadır. Fakat belli başlı sektörlerde iş gücü talebini karşılamak çok zor. Türk vatandaşlarının ve yabancıların doğru bir şekilde iş gücüne dahil edilmesi gerekiyor. Hem göçmen hem Türk çalışanlar olarak geçim kaynakları kalkınacak ülke ekonomisine büyük katkıda bulunacak ve sosyal uyumu güçlendirecektir” diye konuştu.

“Kentimizin ekonomisinin canlanmasına büyük katkı yapacaklarını düşünüyoruz”

Projenin destek verdiği sektörlerin İzmir ekonomisinin ağırlığını taşıyan, istihdam deposu olarak katkı veren sektörler olduğunu söyleyen İzmir Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Emre Kızılgüneşler ise “Bu alanda imalat yapan üyelerimizin yeni istihdam olanaklarıyla kentimizin ekonomisinin canlanmasına büyük katkı yapacaklarını düşünüyoruz. Yeni istihdam yapmayı planlayan işletmelerin projeye dahil olması konusunda çağrılarımızı yaptık. Projenin gerçekleşmesine de destek vermeye devam edeceğiz” ifadelerini kullandı.

Gaziemir Yahya Kemal Beyatlı İlkokulu’nda eğitim gören öğrenciler Fatma Zehra Tüm ve Arda Ün tarafından geri dönüşüm malzemelerle hazırlanan proje fuarda üçüncü seçildi. Sokak hayvanlarının susuz kalmalarına engel olan projede birbirine bağlı iki bidonla bitmeyen su sistemi kuran Gaziemirli minik öğrenciler, fuarın gözbebeği oldu. 12-14 Mayıs tarihleri arasında İzmir Fuar alanında düzenlenen We-Cycle Çevre ve Geri Dönüşüm Fuarı’nda bin geri dönüşüm ürün kategorisinde ilkokullar arasında İzmir 3.’sü olan proje ile öğrenciler 2 bin TL ödül de kazandı.

“Hayvanlar bu proje sayesinde susuz kalmıyor”

Öğrencilerin başarılı projesi hakkında bilgi veren proje danışman öğretmeni Aysel Şenocak, “Evden kullanılmayan iki bidon, bir adet hortum ve rezervuar içindeki su dengesini sağlayan mekanizmamız var. Bir deponun daha yukarıda olması için de atık tahtaları kullandık. Vanayı açtığımızda hayvanların su içeceği alana su doluyor. Suyun içildiği ya da sıcak nedeniyle buharlaştığı zamanlarda mekanizma devreye girerek depo olarak kullanılan diğer bidondan suyu haznesine dolduruyor. Hayvanlar bu proje sayesinde susuz kalmıyor” şeklinde konuştu.

Yaşar Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü koordinatörlüğünde 3 ülkeden 5 ekibin katılımıyla Türkiye Ulusal Ajansı tarafından desteklenen “Sürdürülebilir Tasarım ve Döngüsel Ekonomi Kavramlarının İnşaat Mühendisliği Müfredatına Dahil Edilmesi” (SUSTAIN-CE) adlı Erasmus+ KA2 Stratejik Ortaklık Projesi yürütülüyor. SUSTAIN-CE Projesi, tasarım derslerinin çeşitli aşamalarında sürdürülebilirlik ve döngüsel ekonomi kavramlarını dahil ederek çağdaş inşaat mühendisliği lisans programlarının müfredatını zenginleştirmeyi hedefliyor. Yaşar Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Özgür Eğilmez’in yürütücüsü olduğu projede Dr. Efthimia Staiou proje müdürü, Doç. Dr. Mir Jafar Sadegh Safari, Doç. Dr. Yasin Özarslan ile araştırma görevlileri Ceren Duyal ile Ali Temel araştırmacı olarak yer alıyor. Proje ortakları ise Türkiye’den Yaşar Üniversitesi, İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü (İYTE) ve Folkart, Yunanistan’dan Güneydoğu Avrupa Araştırma Merkezi (SEERC) ve Selanik Aristotle Üniversitesi ile Portekiz’den ISQ Mühendislik ve Müşavirlik’ten oluşuyor. Ayrıca 3 ülkeden belediyeler, odalar ve sivil toplum kuruluşları da projenin ilişkili ortakları arasında yer alıyor. Herkesin erişebileceği, dijital ve açık bir platform aracılığıyla sunulacak program ile yapıların sürdürülebilir olmasını sağlayan tasarımlar yapan, tasarım ömürlerinin sonunda yapıyı hammadde kaynağı olarak kullanmayı başaran mühendisler yetiştirilmesi hedefleniyor.

“Kritik öneme sahip”

Proje yürütücüsü Prof. Dr. Özgür Eğilmez, “Sahip olduğumuz alt ve üstyapı, sürdürülebilir kalkınmanın bel kemiğidir ve yaşam kalitemizin temelini oluşturmaktadır. Ancak bununla birlikte, büyük malzeme kaynakları ve enerji tüketir. Bu nedenle, önümüzdeki 40-50 yıl boyunca bu alt ve üstyapı sistemlerini tasarlayacak, inşa edecek ve bakımını yapacak olan yarının mühendislerini, sürdürülebilir altyapı tasarımı bilinci ve bilgisi ile eğitmek, gelecek nesillerin sürdürülebilir bir yaşam kalitesi elde edebilmesi için kritik öneme sahip” diyerek projenin çıkış noktasını anlattı.

“Yapıların sürdürülebilir olması için”

Prof. Dr. Eğilmez, “İnşaat mühendisliği; alt ve üstyapıları içeren inşaat, çevre, geoteknik, su kaynakları, yapı ve ulaşım mühendisliği gibi çok çeşitli disiplinleri kapsar. Bu nedenle inşaat mühendisliği lisans öğrencilerinin gelecekte tasarlayıp inşa edecekleri projelerinde sürdürülebilirlik gereksinimlerini yerine getirmeleri için gerekli kavram ve ilkelere aşina olmaları büyük önem taşıyor. Avrupa ülkelerindeki inşaat mühendisliği lisans programlarının müfredatı, temel olarak alt ve üstyapı sistemlerinin yapısal güvenliği, yönetmelikler, düzenlemeler ve standartlara odaklanmış durumda. Tasarım sürecinin değişik aşamalarında dikkate alınması gereken sürdürülebilirlik ve dayanıklılık gibi kavramlarla projelerin toplum ve çevre üzerine etkileri müfredatlarda pek yer bulmaz. Bu proje, mezunların, inşaat mühendisliği projelerinin çözümüne sürdürülebilirlik kavram ve ilkelerini uygulama becerisine sahip olmalarını sağlamak için sürdürülebilir altyapı tasarımını kapsayan bir inşaat mühendisliği lisans programı müfredatı geliştirecek” dedi.

“Sorumlu tasarımlar yapan mühendisler yetiştirilmesi amaçlanıyor”

Yaşam ortamının tüketilmesi ve tahribi konusundaki mevcut eğilimin sürdürülebilir olmadığını belirten Prof. Dr. Özgür Eğilmez, şöyle devam etti:

“İnşaat faaliyetlerinin enerji ve hammaddenin çok büyük bir kısmını tükettiği düşünülürse bu faaliyetlerden elde edilecek herhangi bir tasarrufun da büyük etkisi olacaktır. Bu nedenle sürdürülebilir tasarım ve döngüsel ekonomi yöntemlerinin inşaat mühendisliği uygulamalarında özümsenmesi çok önemli. Buna inşaat mühendisliği adayları için üniversite düzeyinde ve mevcut mühendis ile mimarların eğitimi yoluyla başlanmalı. Projemiz, bunu amaçlamakta. Yapıların ömrünü uzatmak için sorumlu tasarım yapan, yeniden kullanıma izin veren şemaları seçen ve tasarım ömürlerinin sonunda yapıyı hammadde kaynağı olarak kullanmayı başaran mühendisler yetiştirilmesi için bu proje fikri ortaya çıktı.”

Yenilikçi bir müfredata öncülük edecek

SUSTAIN-CE, endüstri, akademi, sivil toplum kuruluşları, devlet kurumları ile birlikte çalışarak ve bu konudaki öncü uluslararası uygulamaları da harmanlayarak Türkiye, Yunanistan ve Portekiz’de yenilikçi bir müfredata öncülük edecek. Projenin çıktıları 5 günlük akademik atölyelerde test edilecek. Ortaya çıkarılan müfredat, açık öğrenmeyi teşvik etmeye yönelik olarak dijital ve tamamen açık bir platform aracılığıyla daha geniş bir kitlenin erişimine açılacak. Böylece bitiş tarihinden sonra da projenin sürdürülebilirliği sağlanmış olacak.

Didimli vatandaşların ilgisini toplayan proje kapsamında Didim Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğüne bağlı Hoşgeldin Bebek ekibi, yeni bebek sahibi olan aileleri ziyaret ederek bebeklerin ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik, içerisinde zıbın, derece, banyo başlığı, bez ve benzeri malzemelerin bulunduğu bebek setlerini hediye ediyor.

Ayrıca Didim Belediyesine bağlı uzman ekipler ailelere çocuk gelişimi ve eğitimi konusunda destek oluyor.

“Hoşgeldin Bebek” ekibinin çalışmaları hakkında bilgiler veren Didim Belediye Başkanı A.Deniz Atabay, “Sosyal Belediyecilik anlayışıyla hayata geçirdiğimiz “Hoşgeldin Bebek” projemizle, Didim’de gözlerini dünyaya açan bebeklerimizi ziyaret ederek onların ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik bebek setlerini hediye ediyor, uzmanlarımızla gelişimlerine yönelik ailelere yönlendirmede bulunuyoruz. Didim’de her çocuk eşit şartlarda doğmalı ve eşit imkânlarla büyümelidir” ifadelerine yer verdi.

Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) tarafından, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank’ın da katılımıyla “Covid-19 Türkiye Platformu Aşı ve İlaç Geliştirme Sanal Konferansı” düzenlendi. Covid-19 Türkiye Platformu koordinasyonluğu ile TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Hasan Mandal moderatörlüğünde, alanda yoğun olarak çalışan bilim insanlarını bir araya getiren konferans, üç oturum halinde gerçekleşirken Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Parazitoloji Anabilim Dalı Moleküler Parazitoloji Tanı Laboratuvarı ve Aşı Araştırma ve Geliştirme Laboratuvarı Yöneticisi Doç. Dr. Mert Döşkaya, “Aşı” başlıklı oturumda “Covid-19 Aşısı İçin Antijen Keşfi ve DNA Aşısı Geliştirilmesi” konusunda bilgi paylaşımında bulundu.

Yüzlerce araştırmacı çalışıyor

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank, telekonferansın açılış konuşmasında “Hocalarımızın devam eden projelerinden bu virüse karşı dönüştürülebilecek olanlar ve çok hızlı bir şekilde netice alabileceğimiz yenilikçi yaklaşımlar belirlendi. Covid-19 Platformu altında 7 farklı aşı projesi ile hem kimyasal hem de biyoteknolojik yöntemlerin uygulanacağı 7 farklı ilaç geliştirme projesi yer alıyor. Birazdan dinleyeceğimiz akademisyenlerimiz, Covid-19’la mücadeleye yönelik projelerini dünyada eşine az rastlanır bir şekilde çok kısa bir sürede dönüştürerek devreye aldılar. Bu ulvi amaç için 24 üniversite, 8 kamu AR-GE birimi ve 8 özel sektör kuruluşundan yüzlerce araştırmacı üstün bir gayretle çalışıyor” dedi.

“Covid-19 Türkiye Web Portalı”

TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Hasan Mandal ise, “Covid-19 Türkiye Web Portalı oluşturduk. Anlık olarak dünyadaki tüm bilimsel gelişmeleri bu portalda değerlendiriyoruz. 216 araştırmacımızın yer aldığı 14 proje şu an yürürlükte. Normalde 6 ay süren bu süreci 10 gün içerisinde başlattık. Savunma sanayinde yaşadığımız yerli ve milli başarıyı sağlık alanında da gerçekleştireceğimize inanıyorum. Sağlık Bakanlığımızın ve Bilim Kurulumuzun gerçekleştirmiş olduğu çok kıymetli çalışmalar var. Bugünkü konferansımız salgının tedavi, aşı ve ilaç çalışmalarına yönelik olacak” diye konuştu.

DNA aşı projesini oluşturuldu

Konuşmasında birçok ülkenin Covid-19’a karşı aşı çalışmaları başlattığını belirten Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Parazitoloji Anabilim Dalı Moleküler Parazitoloji Tanı Laboratuvarı ve Aşı Araştırma ve Geliştirme Laboratuvarı Yöneticisi Doç. Dr. Mert Döşkaya, “Şu anda Dünya Sağlık Örgütü (WHO) raporuna göre iki farklı Covid-19 aşısı klinik denemeye başlamış ve 42 farklı aşı ise pre-klinik çalışmalarına devam etmektedir. Ege Üniversitesi Rektörlüğü bünyesinde oluşturulan Aşı Araştırma ve Geliştirme grubu birçok üniversite, kamu kurumu ve sanayi ortaklarının katılımı ile yıllardır çeşitli patojenlere karşı aşı araştırma ve geliştirme çalışmalarını sürdürmektedir. Çalışma grubumuz, Covid-19 pandemisi başladığı günden beri tüm konsantrasyonu ve bilgi birikimi ile bu hastalığa karşı neler yapabileceğini tartışmış ve DNA aşı projesini oluşturmuştur” bilgisini verdi.

DNA aşısı

DNA aşılarının tarihsel gelişiminden bahseden Doç. Dr. Döşkaya, şöyle devam etti: “DNA aşısı, aşılanan bireyde enfeksiyon riskini ortadan kaldırmaktadır, klinik çalışmalar için kolaylıkla üretilebilmektedir, oda sıcaklığına dayanıklıdır, güvenlidir ve iyi tolere edilmektedir. Günümüzde DNA aşıları birçok hastalık için geliştirilmekte ve klinik çalışmaların çeşitli safhalarındadır. Clinicaltrials.gov internet sitesinde göre şu anda 718 farklı klinik çalışmada DNA aşıları test edilmiş ve edilmeye devam etmektedir. Covid-19 benzeri hastalıklar olan Mers-CoV için iki DNA aşısı klinik çalışması ve SARS-CoV için bir DNA aşısı klinik çalışması gerçekleştirilmiştir.”

Sunumlar yapıldı

Aşı geliştirme aşamalarını anlatan Doç. Dr. Döşkaya, “Bu proje kapsamında öncelikle yurdumuzdan izole edilen SARS-CoV-2’nin tüm genom dizi bilgileri in siliko olarak analiz edilerek antijenik proteinleri belirlenecektir. Daha sonra saptanan antijenik bölgeleri ve CMV promotırı içeren DNA aşısı oluşturularak hayvan modelinde pre-klinik çalışmalar başlatılacaktır. Bu sürecin en kısa zamanda tamamlanması ve etkin immun yanıt uyarılması sonucunda klinik çalışmaların önü açılabilecektir” dedi. Katılımcılar; “İlaçların Yeni Hedeflere Konumlandırılması ve İlaç Geliştirme”, “Konvalesant Plazma ve Yeni Nesil Tedavi Yöntemleri” ve “Aşı” konularında bilgilendirici sunumlar gerçekleştirdiler.

İzmir Ekonomi Üniversitesi (İEÜ) Biyomedikal Mühendisliği Dr. Öğretim Üyesi Günnur Güler, uzun süredir üzerinde çalıştığı araştırma projesini, Rusya Bilimler Akademisinden Dr. Mikhail Vorobiev ile birlikte yürütecek. Üç yıl içerisinde tamamlanması hedeflenen çalışma kapsamında, Türkiye ve Rusya’da çalıştaylar gerçekleştirilecek. İnsan üzerine yapılan birçok çalışmanın da temelini oluşturan proteinlerin yapısında, zamana bağlı meydana gelen değişiklikler, tüm detaylarıyla analiz edilecek. Doktorasını, Almanya’daki Frankfurt Goethe Üniversitesi Biyofizik Enstitüsünde tamamlayan ve bugüne kadar yurt dışındaki birçok araştırmada yer alan Dr. Güler’in yapacağı çalışma, biyoteknolojik uygulamalar başta olmak üzere, önümüzdeki dönemde hayata geçirilecek birçok bilimsel çalışmaya da ışık tutacak.

Projeye ilişkin bilgiler veren Dr. Günnur Güler, “Proteinler, günümüzdeki birçok bilimsel çalışmanın temelini oluşturuyor. İlaç ya da aşı yapımı, hücre çalışmaları ve biyolojik uygulamalar, proteinlerin kullanıldığı alanlardan bazıları. Vücüdumuzdaki tüm biyolojik yapıların bir dinamiği, hareketi var. Proteinlerin de bir hareketi, kendi çapında titreşimleri ve diğer proteinlerle etkileşimleri mevcut. Yapacağımız çalışma ile birlikte bu hareketleri, deneysel, biyofiziksel ve matematiksel yöntemlerle inceleyeceğiz. Proteinle ilgili tüm değişim süreçlerini de belirlemiş olacağız” dedi.

Dr. Güler, şöyle devam etti:

“Araştırmalarımızı, üniversitemizdeki son teknoloji laboratuvarlarda gerçekleştireceğiz. Rusya’dan Mikhail Vorobiev ile de sürekli iletişimde olacağız. O da kendi ülkesinde araştırmalarıyla çalışmaya destek olacak. Türkiye’de daha önce buna benzer bir çalışma yapılmadı. Bu nedenle projeye çok önem veriyoruz. Örneğin; mevcut ilacı geliştirmek isteyen bir firma, bizim çalışmamıza bakarak, çalışmalarını şekillendirebilecek. Bu noktada çalışmamızın yol gösterici olacağını söyleyebilirim.”