Ramazan ayında oruç tutanlarda görülen kilo kaybının kalıcı olmayacağını belirten Merkezefendi Devlet Hastanesi Diyetisyeni Ayşe Uluer, “Ramazan ayında öğün sayısının azalması ve yaklaşık 16-17 saati bulan açlık süresiyle birlikte günlük alınan enerjinin düşmesi ve sıvı tüketiminin de azalmasına bağlı olarak metabolizma hızı yavaşlamaktadır. Ayrıca açlık esnasında insülin yapımı artar ve yenilen yemeğe insülin cevabı yüksek olur. Uzun süreli açlık sonrası vücudumuz yağ depolamaya daha meyilli olur. Bu nedenle ramazandaki beslenme şekliniz ne ağırlık kazanımını ne de artışını destekleyecek şekilde olmalıdır. Yani ramazanda kilo kaybı beklenebilir ama bu kalıcı bir kilo kaybı olmayacaktır. Herhangi bir sağlık problemi olmayan kişiler; sağlıklı bir beslenme programı uygulanarak sağlık problemleri yaşamadan, ramazan ayında kilo verilebilir. Diyabet, hipertansiyon, kalp rahatsızlıkları, kronik böbrek hastalığı ve mide barsak rahatsızlığı olanlar oruç tutup tutamayacaklarını mutlaka doktora danışmalıdır” şeklinde konuştu.

Ramazanda sağlıklı beslenme önerileri

Oruç tutanların sahur yapmalarının sağlığın korunması açısından önemli olduğunu dile getiren Uluer, “Sahurda süt, yoğurt, peynir, yumurta gibi proteinden zengin gıdalar ile hafif kahvaltı veya çorba, sebze yemeği gibi hafif yiyecekler tercih edilmelidir. Sahurda aşırı yağlı, tuzlu ve ağır yemeklerle unlu gıdalardan uzak durulması gerekir. İftarda 1-2 zeytin veya hurma ile oruç açtıktan sonra peynir, domates, içeren küçük bir kahvaltı veya çorba gibi hafif yiyeceklerle devam edip; 15-20 dakika ve yarım saat ara verilir. Sonra et yemeği veya etli sebze yemeği, salata ve birkaç dilim ekmek ile akşam yemeği olarak tüketilebilir. Beyaz ekmek, pirinç gibi kan şekerini hızlı yükselten glisemik indeksi yüksek gıdalar yerine tam buğday ekmeği, bulgur, kepekli makarna, kuru baklagiller kuru fasulye, nohut, mercimek, barbunya gibi glisemik indeksi düşük, bol posalı gıdalar tercih edilmelidir” şeklinde konuştu.

“İftarla sahur arası bol su içmeli”

Uluer, “İftardan sonra aşırı şerbetli ağır hamur tatlıları yerine meyve veya sütlü tatlılar(güllaç, muhallebi, sütlaç, puding veya dondurma)tercih edilmelidir. Beslenme değişikliği ve hareketsizliğe bağlı oluşacak kabızlığı önlemek için posadan zengin tam tahıllar, tam buğday, bulgur gibi kuru baklagiller, sebze ve meyveler tercih edilmelidir. Oruç tutarken vücut uzun süre susuz kalacağı için iftar ve sahur arasında düzenli olarak bol su içmeye özen gösterilmelidir. Asitli içecekler yerine su, ayran taze sıkılmış meyve suyu veya şekersiz komposto tercih edilmelidir. Ramazanda iftar yemeğinden hemen sonrasında televizyon veya bilgisayar karşısına geçmek, koltukta dinlenmek yerine, biraz hareket etmek, kısa mesafeli yürüyüşler yapmak sindirim için yaralı olur” şeklinde konuştu.

Ramazan ayında, oruç ile gelen beslenme düzenini değişikliklerinin astım hastaları üzerindeki etkilerini değerlendiren Dr. Işık, “Uzun süre susuz kalmak astım hastalarını olumsuz etkileyebilir. Ramazanda da günde en az 2 litre sıvı tüketilmesi gerekmektedir. Sıvı ihtiyacınızı sadece su ile değil taze sebze-meyve suları ya da bitki çayları ile de karşılayabilirsiniz. Bol su tüketiminin yanı sıra Ramazan’da oruç tutacak olan astım hastalarının ilaç planları için doktorları ile görüşmeleri de önemlidir” dedi.

Baş düşman: sigara

Astım hastalığının en büyük düşmanının sigara olduğunu hatırlatan Dr. Işık, “Astım hastalarında sigara kullanımı, hastanın tedaviden yanıt alamamasına ve zamanla rahatsızlığının ağırlaşmasına hatta KOAH’a ilerlemesine sebep olur. Hangi alerjene bağlı olursa olsun astım hastalarının sigarayı hayatından çıkarmaları gerekmektedir” ifadelerine yer verdi.

Hızlı yemek iyi değil

Hızlı yenen öğünlerin ya da tek seferde yenen büyük porsiyonların da astım hastalarını rahatsız edeceğine değinen Dr. Işık, “Reflü astım ataklarını tetikler. Bu yüzden astım hastalarımız, bir anda çok fazla yememeli, yavaş yavaş ve azar azar yemeli ve hafif yemekler tercih etmeliler. Yedikten sonra hemen yatmamalı ve mümkün olduğunca rahat giyecekler tercih etmeliler. Ayrıca iftar ve sahurda kan şekeri birden yükseltebilecek beyaz un ya da pirinçle yapılan yemekler yerine uzun süre tokluk hissi sağlayan protein ve lifli gıdalar, kuru baklagiller ve tahıllar tercih edilmelidir. Tatlı olarak da daha hafif sütlü tatlı, meyve, hoşaf ya da komposto tüketilmelidir” diye konuştu.

Bağışıklık sistemini güçlendirin

Bağışıklık sistemini güçlendirmek için A ve C vitamininden zengin brokoli, karnabahar, kabak, havuç gibi gıdalar ile E vitamininden zengin yeşil sebzeler, kuru baklagiller ve yağlı tohumların tercih edilmesi gerektiğini kaydeden Dr. Işık, şöyle konuştu: “Prebiyotik besinlerle de bağışıklık sistemi desteklenmelidir. İftardan 1-2 saat sonra mutlaka kısa yürüyüşler yapılmalıdır. Gıdaların hazırlanırken kişisel hijyen kurallarına, gıdaların hazırlandığı, pişirildiği yerlerin ve kullanılan araçların temizliğine dikkat edilmesi gerekir.”

Aşırı sigara tüketimi tehlikesi

Sahur ile iftar arasında oruç tutan hastaların orucunu açtıktan sonra, kısa bir sürede fazla miktarda sigara tüketilmemesi uyarısında bulunan Dr. Işık, aşırı miktarda sigara tüketiminin bronşlardaki daralmayı tetikleyebileceğini ifade etti.

Reflüye yol açacak içeceklerden uzak durun

Dr. Işık, şunları söyledi: “Sabah ve akşam düzenli ilaç alması gereken astım hastaları mümkünse oruç tutmamalıdır. Mide asidini artırarak reflüye yol açacak asitli yiyecekler ve kahveden uzak durulmalıdır.”