Sınava girecek öğrencilere dikkat geliştirme ve hafıza teknikleri konusunda önerilerde bulunan Radikal Eğitim Kurumları rehber öğretmeni Ceren Gençosman, konuların düzenli olarak ve sık sık tekrar edilmezse unutulacağını söyledi.

Radikal Eğitim Kurumları, sınav süreçlerinde öğrencileri ve velileri bilgilendirmeye devam ederken, rehber öğretmeni Ceren Gençosman, dikkat geliştirme ve hafıza teknikleri konusunda önerilerde bulundu.

Hafızayı daha güçlü hale getirmek için bazı teknikler olduğunu anlatan Gençosman, “Kümeleme tekniği ile bilgiyi daha uzun süre ve daha fazla birim tutabilmek adına hatırlamak istenen bilgi kümelere ayrılabilir. Örneğin; TMMTVHBYTKJB harflerini hatırlamaya çalışın. Muhtemelen az bir kısmını aklınızda tutabildiniz. Şimdi bir de bu harfleri BJK, THY, TV, TBMM şeklinde aklınızda tutmaya çalışın. Büyük ihtimalle hepsini hatırlayacaksınız. Ezbere tekrar tekniği ise bilgiyi birkaç dakika için tutmak istersek, sesli veya sessiz olarak defalarca tekrarlamamızı söyleyen tekniktir. Özellikle sınava hazırlanan öğrenciler için, konular düzenli olarak ve sık sık tekrar edilmezse mutlaka unutulacaktır. Özümseyerek tekrarın, ezbere tekrardan farkı, bilginin daha derin ve anlamlı olarak işlenmesini gerektirir” dedi.

Kısa süreli bellekte yer alan bilginin, tekrarlandığı takdirde uzun süreli belleğe gececiğini söyleyen Gençosman, “Bildiğimiz her şey uzun süreli bellekte depolanır. Sevdiğimiz bir şarkının sözleri, arkadaşımızın doğum tarihi, sınavda hangi konulardan sorumlu olacağımız, geçen yılbaşında ne yaptığımız, çarpım tablosu gibi. Ancak uzun süreli bellekte olan ihtiyaç duyduğumuz her bilgi kolayca hatırlanmayabilir. Bu çeşit durumlar için hepimizin bildiği bir deyim olan ‘tam dilimin ucunda’ deriz. Bu durumda hatırlamaya çalıştığımız yanıta ses veya anlam olarak benzeyen başka sözcükler bozucu etki yapar ve biz hatırlamaya çalıştıkça sonuç daha kötü olur. Bu durumda aradığımız yanıtı hatırlamanın en iyi yolu bir süre boyunca onu hatırlamaya çalışmayı bırakmaktır. Bilinçli olarak hatırlamaya çalışmayı bıraktığımız sözcük birkaç dakika veya birkaç saat sonra birden aklımıza gelecektir” diye konuştu.

Uzun süreli hafızayı geliştirmek için de önerilerde bulunan Ceren Gençosman, “Dikkatin dağılmaması ve hafızamızın güçlü olabilmesi için başlıca faktör o konuya karşı motivasyon geliştirmiş olmamız, yani onunla ilgilenmemiz ve onu istememizdir. Diğer yeteneklerde olduğu gibi hafızayı güçlendirmek için de uygulama yapılması ve hafızamızın kullanılması ve zorlanması gerekmektedir. Dikkat dağınıklığının kökeninde stres yatar. Stresin kökeninde ise başarılı olma duygusu, başarısız olma kaygısı, anne-baba beklentisi gibi duygular yer alır. Üzerimizdeki baskıyı zihinsel olarak mümkün olduğunca azaltmak dikkatimizi ve hafızamızı daha iyi kullanmamızı sağlar. Bir şeyi hatırlayamayacağımızı düşünürsek muhtemelen hatırlayamayız. Çoğu öğrenci bir derse veya sınava çalışırken aynı zamanda müzik dinler. Özellikle sözlü müziklerde bu durum bilgilerimize bozucu etki yaparak hatırlamamızı zorlaştırır veya kafamızı karıştırarak yanlış bilgileri getirmemize, algı kaymasına ve odaklanmanın gerilemesine sebep olur. Dikkat ve algı kapasitesi düşer. Çalışırken mümkün olduğunca sessiz ve dikkatimizi dağıtacak etmenlerden uzak olmalıyız” dedi.

Konuları sınavda hızlı hatırlamak için fotoğrafik belleğin kullanılabileceğini söyleyen Gençosman, “Hatırlamak istenen konunun anlatıldığı ders ortamını gözünüzde canlandırabilirsiniz. Arkadaşlarınızla beraber çalıştıysanız o an aranızda geçen diyaloglar aklınıza gelir ve o anı yeniden canlandırarak aradığınız sorunun yanıtına ulaşabilirsiniz. Yazarak çalışma ve küçük renkli notlar çıkarma fotoğrafik belleği iyi kullanmanın yollarındandır. Gruplama tekniği ise öğrenilmeye çalışılan bilgiler arasında bağ kurmaya dayanır. Bu bağ, anlam veya geçmiş anılarınızla alakalı herhangi bir şey olabilir. Böylelikle birbirine benzeyen, ilişkili ögeleri gruplayarak hafızanızda tutmanız gereken şeylerin birimini azaltarak, birbirleriyle ilişkili oldukları için de daha kolay hatırlanır hale getirebilirsiniz” diye konuştu.

Ramazan ayında oruç tutanlarda görülen kilo kaybının kalıcı olmayacağını belirten Merkezefendi Devlet Hastanesi Diyetisyeni Ayşe Uluer, “Ramazan ayında öğün sayısının azalması ve yaklaşık 16-17 saati bulan açlık süresiyle birlikte günlük alınan enerjinin düşmesi ve sıvı tüketiminin de azalmasına bağlı olarak metabolizma hızı yavaşlamaktadır. Ayrıca açlık esnasında insülin yapımı artar ve yenilen yemeğe insülin cevabı yüksek olur. Uzun süreli açlık sonrası vücudumuz yağ depolamaya daha meyilli olur. Bu nedenle ramazandaki beslenme şekliniz ne ağırlık kazanımını ne de artışını destekleyecek şekilde olmalıdır. Yani ramazanda kilo kaybı beklenebilir ama bu kalıcı bir kilo kaybı olmayacaktır. Herhangi bir sağlık problemi olmayan kişiler; sağlıklı bir beslenme programı uygulanarak sağlık problemleri yaşamadan, ramazan ayında kilo verilebilir. Diyabet, hipertansiyon, kalp rahatsızlıkları, kronik böbrek hastalığı ve mide barsak rahatsızlığı olanlar oruç tutup tutamayacaklarını mutlaka doktora danışmalıdır” şeklinde konuştu.

Ramazanda sağlıklı beslenme önerileri

Oruç tutanların sahur yapmalarının sağlığın korunması açısından önemli olduğunu dile getiren Uluer, “Sahurda süt, yoğurt, peynir, yumurta gibi proteinden zengin gıdalar ile hafif kahvaltı veya çorba, sebze yemeği gibi hafif yiyecekler tercih edilmelidir. Sahurda aşırı yağlı, tuzlu ve ağır yemeklerle unlu gıdalardan uzak durulması gerekir. İftarda 1-2 zeytin veya hurma ile oruç açtıktan sonra peynir, domates, içeren küçük bir kahvaltı veya çorba gibi hafif yiyeceklerle devam edip; 15-20 dakika ve yarım saat ara verilir. Sonra et yemeği veya etli sebze yemeği, salata ve birkaç dilim ekmek ile akşam yemeği olarak tüketilebilir. Beyaz ekmek, pirinç gibi kan şekerini hızlı yükselten glisemik indeksi yüksek gıdalar yerine tam buğday ekmeği, bulgur, kepekli makarna, kuru baklagiller kuru fasulye, nohut, mercimek, barbunya gibi glisemik indeksi düşük, bol posalı gıdalar tercih edilmelidir” şeklinde konuştu.

“İftarla sahur arası bol su içmeli”

Uluer, “İftardan sonra aşırı şerbetli ağır hamur tatlıları yerine meyve veya sütlü tatlılar(güllaç, muhallebi, sütlaç, puding veya dondurma)tercih edilmelidir. Beslenme değişikliği ve hareketsizliğe bağlı oluşacak kabızlığı önlemek için posadan zengin tam tahıllar, tam buğday, bulgur gibi kuru baklagiller, sebze ve meyveler tercih edilmelidir. Oruç tutarken vücut uzun süre susuz kalacağı için iftar ve sahur arasında düzenli olarak bol su içmeye özen gösterilmelidir. Asitli içecekler yerine su, ayran taze sıkılmış meyve suyu veya şekersiz komposto tercih edilmelidir. Ramazanda iftar yemeğinden hemen sonrasında televizyon veya bilgisayar karşısına geçmek, koltukta dinlenmek yerine, biraz hareket etmek, kısa mesafeli yürüyüşler yapmak sindirim için yaralı olur” şeklinde konuştu.