Yaşanan kuraklık sonrası nehirde birçok yerde kum adacıkları oluşurken, suyun çekildiği noktalarda ise kuraklık nedeniyle çatlaklar oluştu. MASKİ Genel Müdürü Burak Aslay, kışın beklenen yağışların gelmemesi durumunda tarımsal faaliyetlerde önümüzdeki yıllarda ciddi sorunlar yaşanabileceğini vurguladı.

Küresel ısınmaya bağlı yaşanan iklim değişiklikleri yeraltı sularını besleyen yağış rejimlerini de değiştirince su sıkıntısı her geçen yıl kendini daha fazla hissettirmeye başladı. Ege Bölgesinde Kütahya ilindeki Murat Dağından doğarak Uşak ve Manisa’yı geçerek İzmir Foça’da Ege Denizine dökülen 401 kilometre uzunluğundaki Ege Bölgesinin ikinci büyük nehri olan Gediz Nehri neredeyse kuruma noktasına geldi. Derinliği 2 metreyi bulan nehirde su seviyesi yer yer 10-15 santimetreye kadar düşerken Manisa Ovasını yıllarca besleyen nehir kullanılamaz hale geldi. Yaşanan kuraklık ve kirlilik Manisa Ovasındaki üreticileri yeraltı sularına yönlendirirken yer altında su bulmakta zorlanan üreticiler önümüzdeki yıllarda su sıkıntısının daha fazla kendini hissettireceğini dile getirdi.

“En az 2 metre derinlikte olması gerekirdi”

Gediz Nehri kenarındaki bağ sahiplerinden Sebahattin Aydoğdu, “Barajlarda su toplanması, havaların kurak gitmesi ve bir de fabrikaların Gediz’i pisletmesi. En az 2 metre olması gerekir. Bizim arazilerimiz daha önce Gediz’den kullanılırdı. Su olmamasından ve fabrikaların Gediz’i pisletmesinden dolayı artık herkes sondajlara başvurdu. Yeraltı sularını kullanıyoruz. Onun için artık Gediz’in suyunu kullanamıyoruz” dedi.

“Seneye daha fazla su sıkıntısı çekecek gibiyiz”

Gediz Nehri kenarındaki bir diğer bağ sahibi Erhan Babacan ise kuraklığın son yıllarda arttığını ve önümüzdeki senelerde su sıkıntısını daha fazla hissedeceklerini söyledi. Gediz Nehri’nin su seviyesinin düşmesini kuraklığa bağlayan Babacan şunları söyledi: “Kuraklığa bağlıyorum. Bunun nedeni kuraklık. Barajlarda yağışların az olması nedeniyle yeterli su yok. Bu yeraltı sularının seviyesinin düşmesine neden oluyor. Seneye su sıkıntısı çekecek gibiyiz. Çoğunluğumuz damlama sulama ve yer altı suyu kullandığımız için çoğu su derinliği 20 metreye kadar düştü. Dinamolar tulumbalar şu an çalışamaz durumda. Sürekli boru atarak dalgıçların derinliğini daha da aşağıya indiriyoruz. Bundan 2-3 sene sonra veya 1-2 sene sonra su bulabileceğimiz bile meçhul”.

“Gediz’de son günlerde su akmaz oldu”

Gediz’deki suyun azalmasını değerlendiren Manisa Su ve Kanalizasyon İdaresi (MASKİ) Genel Müdürü Burak Aslay, su kıtlığına dikkat çekti. Aslay, “Gediz’de son günlerde su akmaz oldu diyebiliriz. Sözlerime böylesine karamsar bir cümleyle başlamak istemezdim ama şu günlerde Gediz Nehri’nin temiz su kaynağı atık su arıtma tesislerimizin çıkış suyu. Kurum olarak Gediz’e tesislerimizde içme suyu kadar berrak hale getirdiğimiz suyu veriyoruz. Büyükşehir Belediye Başkanımız Cengiz Ergün’ün vizyonu ve hedefleri doğrultusunda Gediz yok olmasın, eski özlenen günlerine geri dönsün diye çalışıyoruz. Gediz’de yaşanan bu azalmasının sonucu olarak ortaya çıkan sudaki oksijen azalması da balık ölümlerini beraberinde getiriyor. Tabii bu sadece Manisa’da yaşanan bir durum değil. Ülkemiz genelindeki nehirlerde su debisi çok büyük miktarda düştü. 2017 yılında İtalya’nın Roma Şehrindeki meydanlarda süs havuzları ve meydanlardaki çeşmelerdeki suyu, kuraklık belirtisi nedeniyle kapatmaya gitmişlerdi. Güney Afrika’da da benzer tedbirlere gidilmişti. Bu ifadelerimle belirtmek istediğim su kıtlığının tüm dünyanın sorunu olduğudur. Maalesef su kaynaklarımızı çok hoyrat ve bilinçsiz bir şekilde tüketmeye ve amacı dışında kullanmaya devam ediyoruz. İçme suyunu tarımsal sulamada kullanmak en büyük tehditlerden biri durumunda bulunuyor. Ayrıca, tarımsal sulamadaki suyu da vahşi sulama ile yok ediyoruz. Kısacası hayatın devam etmesi için en önemli unsur olan suya gerekli önemi vermiyoruz” dedi.

“Marmara Gölü, Afşar Barajı ve Demirköprü barajlarının doluluk oranı sıfır”

Manisa sınırları içerisinde yer alan baraj ve göllerin güncel durumu hakkında da bilgi veren Aslay, “Herkesin bildiği üzere yağışlı gün sayımız çok azaldı. Marmara Gölü’nün, Afşar Barajı ve Demirköprü barajlarının doluluk oranı sıfır. Ülkemizin gıda ambarı diyebileceğimiz Manisa’da barajlarımız ya da göllerimizde neredeyse su yok diyebiliriz. Kışın beklenen yağışlar gelmezse tarımsal faaliyetlerde de önümüzdeki yıllarda ciddi sorunlar yaşanabilir. Biz hemşerilerimize içme suyunun büyük bir bölümünü yeraltı suları ile temin ediyoruz. Kurulduğumuz günden bu yana 500’e yakın sondaj kuyusu açtık. Her geçen yıl sondajlarımızda ya daha derine inmek ya da kuruyan sondajların yerine yenilerini eklemek zorunda kalıyoruz. Gelecek yılların daha zor geçmemesi için tedbiri elden bırakmamak gerekiyor. Evlatlarımıza ve geleceğimize daha yaşanabilir bir dünya bırakmak için bir kez daha tüm hemşerilerimi gereksiz su kullanımından kaçınmaya, sularımızı kirletmemeye ve içme suyumuzu tasarruflu kullanmaya davet ediyorum. Su yoksa hayat yok. Her zaman dediğimiz gibi susuzluk kaderimiz değil” dedi.

Bornova ilçesindeki kaza, dün saat 17.30 sıralarında Kemalpaşa Caddesi üzerinde meydana geldi. İddiaya göre Şaban Ç. idaresindeki 35 AL 9086 plakalı TIR, freni tutmayınca ışıkta bekleyen 8 araca çarptı. Çarpmanın etkisiyle 8 araçta irili ufaklı maddi hasar meydana gelirken, meydana gelen kazada 5 kişinin yaralandığı öğrenildi. Kazaya sebebiyet verdiği öne sürülen TIR sürücüsü Şaban Ç.’nin ehliyetinin olmadığı öğrenilirken, kaza ile ilgili soruşturma başlatıldı.

Çiğli ilçesindeki zincirleme kaza ise 04.00 sıralarında Nazım Hikmet Ran Caddesi’nde meydana geldi. Sokağa çıkma kısıtlamasında, sürücüsü öğrenilemeyen 34 DHD 634 plakalı Citroen marka cip seyir halinde olduğu esnada, sürücüsü direksiyon hakimiyetini kaybederek refüje çıktı. Kontrolden çıkan cip daha sonra park halindeki 4 araca çarparak durabildi. Cipin çarptığı 4 araçta maddi hasar meydana gelirken, araç içerisinde bulunan 3 kişi olay yerinden yaya olarak kaçtı. Polis ekipleri kaza ile ilgili soruşturma başlatırken, yaya olarak kaçan 3 kişiyi yakalamak için çevredeki güvenlik kameralarını incelemeye aldı.

“Aracı çekmeye çalıştılar, yapamadılar”

Kazanın görgü tanıklarından Zeliha Mutluer isimli vatandaş, kazaya sebebiyet verdiği iddia edilen cip içerisindeki kişilerin, araçlarını çekmeye çalıştıklarını ancak başaramadıklarını belirtti. Mutluer, “Ben yukarıdan evden görüntüledim sadece, 2 tane bayan vardı 1 tanede erkek. Telaşlı halde araçtan indiler muhtemelen bayanlardan birisi kullanıyordu. Biri sarı biri beyaz montluydu. Panik halinde oradan oraya zıplayıp duruyorlardı. 3 tane görüntü aldım o anda onlardan. Sonra apar topar kaçıp gittiler. Aracı çekmeye çalıştılar, yapamadılar. Ondan sonrada kaçıp gittiler” diye konuştu. Kazada aracı hasar gören Yekta Saydam ise, “2 tane alkollü bayan gece kaza yapmışlar. 4 arabaya boydan boya çarpıp kaçışmışlar. 2 araç pert olma seviyesine gelmiş, bizim araç arkadaki araç, öndeki araç biraz daha iyi” dedi.

İzmir’de 4 gün süren sağanak yağış, Seferihisar ilçesinde bulunan mandalina bahçelerini de olumsuz etkilendi. Yağışlardan dolayı mandalina bahçeleri sular altında kalırken, mevsim normallerinin üzerinde yağan yağmur mantar hastalığını beraberinde getirdi. 4 gün boyunca sular altında kalan mandalina bahçelerindeki mahsulün üstünde siyah lekeler (mantar hastalığı) oluşarak, tüketilemeyecek hale geldi.

“Yağan yağmurlardan sonra mandalinalarımızı telef olmuş şekilde bulduk”

Yaşanan olumsuz şartlardan ötürü hasadı aksayan mandalinalar hakkında Seferihisar Tarımsal Kalkınma Kooperatifi (SEFEKO) Başkanı Ahmet Sayarer açıklamalarda bulundu.

Mandalinaların ağaçta kaldığını ve piyasa değerini kaybettiğini ifade eden Seferihisar Tarımsal Kalkınma Kooperatifi (SEFEKO) Başkanı Ahmet Sayarer, “Günlerdir yoğun bir şekilde yağan yağmurlardan sonra mandalinalarımızı telef olmuş şekilde bulduk. Mandalinalar tüketilemeyecek duruma geldi. Bahçelerimiz devlet destekli sigorta şirketi tarafından sigortalı olmasına rağmen şirket bu olayın kapsam dışı olduğunu söylüyor. Kooperatifimizin yaklaşık bin ton malı ziyan oldu. 10 yıl öncede aynı şekilde bu afeti yaşadık. O zaman da zarar karşılanmamıştı” diye konuştu.

Zor durumda kalan üreticileri ise yetkililerden destek beklediklerini ifade etti.

Türk sanayisinin devler liginde İstanbul 168 firmayla ilk sırada yer alırken, İzmir 44 firmayla ikinci oldu. Kocaeli 35 firma ile İzmir’i takip ederken, Manisa 12 ve Denizli 10 firma ile listede yer buldu. İzmir Aliağa’da da rafinerisi bulunan şirket merkezi Kocaeli olarak listede yer TÜPRAŞ-Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş. geçen yıl olduğu gibi bu yıl da en büyük sanayi kuruluşu oldu.

Ege İhracatçı Birliklerinden (EİB) yapılan yazılı açıklamaya göre 2020 yılında Ege Bölgesinden İSO 500 Listesi’ne bu yıl yeni giren firmalar; “Gönenli Süt ve Süt Ürünleri Gıda San. ve Tic. A.Ş. (211), Tukaş Gıda San. ve Tic. A.Ş. (402), Standard Profil Ege Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. (419), Agrobest Grup Tarım İlaçları Tohumculuk İmalat İth. İhr. San. ve Tic. A.Ş. (424), Oruçoğlu Yağ San. ve Tic. A.Ş. (429), Özerdem Mensucat San. ve Tic. A.Ş. (438), E.R. Yem Gıda Tarım Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti. (449) ve Felda Iffco Gıda San. ve Tic. A.Ş. (469)” oldu.

Manisa’nın ihracatında büyük pay sahibi olan Vestel Elektronik San. ve Tic. A.Ş. 14. sıradan, Vestel Beyaz Eşya San. ve Tic. A.Ş. ise 21. sıradan devler ligine adını yazdırdı. Denizli’nin ihracat şampiyonu Er-Bakır Elektrolitik Bakır Mamulleri A.Ş. İSO 500 Listesi’ne bu yıl 28. sıradan girdi. İSO 500 Balıkesir’den listeye 6 firma girerken, Banvit Bandırma Vitaminli Yem Sanayi A.Ş. 58. Sırada yer aldı ve Balıkesir firmaları arasında listede en üst basamağa adını yazdırdı. Aydın’dan listeye giren firmalar içinde Zorlu Doğal Elektrik Üretimi A.Ş. 201. sırada yer alırken, geçen yıla göre listede 31 basamak yükseldi. Uşak’tan Gedik Tavukçuluk ve Tarım Ürünleri Tic. San. A.Ş. 2019 yılında 224. basamaktayken, 2020 yılında 56 sıra birden sıçrayarak 164 numaranın sahibi oldu. İSO 500 Listesi’ne 136 sıradan giren Gümüşdoğa Su Ürünleri Üretim İhracat ve İthalat A.Ş. ve 150 sırada yer bulan Kılıç Deniz Ürünleri Üretimi İhr. İth. ve Tic. A.Ş. Muğla’nın listede yer bulan iki firması oldu. Nursan Kablo Donanımları San. ve Tic. A.Ş. İSO 500 Listesi’nde 363. sırada yer aldı ve Kütahya sanayisini temsil etti. Afyonkarahisar’dan Oruçoğlu Yağ San. ve Tic. A.Ş. ise; bu yıl Afyon’un tek temsilcisi olurken listenin 429. basamağından listeye girdi.

Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu Araştırmasında yer alan 88 Egeli firmanın 30 tanesi tarım sektöründe faaliyet gösterirken, tekstil ve hazırgiyim, kimya, otomotiv, demir-çelik, madencilik, iklimlendirme, elektrik-elektronik sektörlerinin temsilcileri listede yoğun olarak yer buldu. İSO 500 Listesi’ne Ege Bölgesinden giren firmalar içinde listede üst sıralara tırmanan firmalar ise şunlar oldu: “Abalıoğlu Yağ San. ve Tic. A.Ş. 163. Sıradan 128. Sıraya, Abalıoğlu Tarımsal Üretim A.Ş. 220. basamaktan 170. basamağa, CMS Jant ve Makina Sanayii A.Ş. 176’dan 149’a, Sun Tekstil San. ve Tic. A.Ş. 223. sıradan, 204. sıraya, Gümüşdoğa Su Ürünleri Üretim İhracat ve İthalat A.Ş. 169. basamaktan 136. basamağa yükseldi.