Gaziemir Belediye Başkanı Halil Arda ile Avukat Arif Ali Cangı, Gaziemir Emrez Mahallesi’nde eski kurşun fabrikasının alanında gömülü olan nükleer atıkların bulunduğu bölgede incelemeler yaptı.

Başkan Arda ile Cangı, fabrikanın harabeye dönmüş binalarında girerek, Almanya’dan getirilen cihazla radyasyon ölçümü yaptı. Yapılan ölçümlerde cihaz 832.3µSv/h (mikrosievert/saat) rakamını gösterdi. Fabrika bahçesine bulunan atık kutularını da inceleyen Başkan Arda ile Cangı, topraktan duman tüten alanlarda da ölçüm yaptı.

“Gördüğümüz rakamlara inanamadım”

Ölçüm cihazının gösterdiği rakamlar karşısında şaşkınlığını gizleyemeyen Gaziemir Belediye Başkanı Halil Arda, “Avukat Arif Ali Cangı ile yaptığımız ölçümlerde gördüğümüz rakamlara inanamadım. Bilim insanlarının söylediklerine göre 1 mSv/y oranı normal kabul ediliyor; ancak kurşun fabrikasında ölçtüğümüz oran bunun 7 bin 291 katı. Buradaki nükleer atıklar tüm İzmir’i tehdit ediyor. Yetkililer bir an önce harekete geçerek tüm canlıları zehirleyen bu alandaki atıkları temizlemelidir” diye konuştu.

Başkan Arda, 3 haftadır nükleer atık alanında sürdürdüğü 11 dakikalık duran adam eylemini de ölçümde çıkan yüksek değerler nedeniyle atık alanının dışında yapmaya karar verdiğini belirtti.

“Koruma altına alıp beton ya da çelik blokların içine koyulup gömülmesi gerekiyor”

Avukat Arif Ali Cangı da, bu atıkların nereden getirildiğinin ortaya çıkarılması gerektiğinin altını çizdi. Cangı, alanda yapılacak çalışmayla ilgili şu öneriyi dile getirdi:

“Ege Üniversitesi Nükleer Araştırma Enstitüsüne ölçüm yaptırıp resmi rapor hazırlanmasını öneriyorum. Bu atıkların alınıp götürülmesi için ne gerekiyorsa yapılmalı, koruma altına alıp beton ya da çelik blokların içine koyulup gömülmesi gerekiyor nükleer atık oldukları için. Nükleer atıkları bertaraf edecek bir teknoloji şu an için yok.”

Dokuz Eylül Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümünden emekli öğretim üyesi Dr. Enver Yaser Küçükgül de, “Sahada izlenenler ve görülenler kimseyi yanıltmamalıdır. Şehrimizde ve ülkemizde Nükleer Bilimler ve Teknolojisi alanında fakülte, enstitü ve benzeri kurumlar ve buralarda yetişen çok sayıda uzman akademisyen varken bir belediye başkanı ve hukukçu tüm riskleri göze alıp bu sahaya girip canları pahasına bu ölçümü yapıp halkı bilgilendirip yetkilileri göreve çağırıyorlar. Bu akademisyenler bu konuyu memleket hizmeti sayıp, merak edip gelip çalışma yapamazlar mı? Bu çok üzücü bir durum, şahsen ben bu bölgede defalarca ölçüm yaptım; ama can güvenliğim nedeniyle radyoaktif kaynaklara bu denli yaklaşamadım” dedi.

“Ölçülen alanda normal değerin 7 bin 291 katı oranında radyasyon var”

Radyasyon ölçüm aletinin gösterdiği 832.3’lük değeri yorumlayan Dokuz Eylül Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümünden emekli öğretim Üyesi Dr. Enver Yaser Küçükgül, “Kurşun fabrikasının yıkık binalarında yapılan ölçümlerde 832 birime kadar ulaşılmış. Cihaz adeta sınırları zorlamış, 832.3 göstermiş; yani ölçülen alanda normal değerin 7 bin 291 katı oranında radyasyon var. Yetkisi, sorumluluğu ve vatana halka hizmet borcu olan herkesi göreve davet ediyorum” diye aktardı.

Küçükgül, “Bu oran çok çok yüksek bir değerdir. Bu sonucu yorumlamak için ulusal ve uluslararası kanun ve yönetmeliklerin söylediklerine bakmalıyız. Uluslararası Radyolojik Korunum Komisyonu yıllık doz olarak halk için güvenli limiti 1mSv olarak belirlemiştir. İş sebebiyle maruz kalma limiti 50 mSvdir ve yıllık 100 mSv maruz kalınan bir işte arka arkaya 5 yıldan fazla çalışılmamalıdır. Etkin doz; birimi Sievert (Sv) olup, insan vücudunda ışınlanan bütün doku ve organlar için hesaplanmış eşdeğer dozun, her doku ve organın doku ağırlık faktörleri ile çarpılması sonucunda elde edilen dozların toplamıdır. Hangi seviyeden sonra zararlıdır? Bir insanın bir senede maruz kalacağı radyasyon miktarı 1milisieverttir. Bu miktar yükseldikçe kanser riski de artar, daha fazla radyasyon alınması kanser riskini artırır. Gaziemir’de, Arda ve Cangı’nın ölçtüğü anlık değerin Uluslararası Radyolojik Korunma Komisyonu ve bizim radyasyon güvenliği yönetmeliğine göre kabul edilebilir sınır değer olan 1mSv/y değerinin tam 7 bin 291 katı radyasyon çevreye yayılmaktadır. Güvenli bir radyasyon sınır değeri yoktur” diye konuştu.

Bazen anne adayının tercihi nedeniyle, bazen de bebeğin ve annenin sağlığını riske atmamak için birçok kadın bebeğini sezaryen yöntemi ile dünyaya getiriyor. Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Emre Canverenler de, sezaryen sonrası normal doğum hakkında bilgi verdi.

Anne adaylarının merak ettiği konuyu yanıtlayan Dr. Canverenler, “Son yıllarda, sezaryenle daha önce doğum yapmış birçok kadın ise normal doğumu deneyimlemek istiyor. Bu da Sezaryen Sonrası Normal Doğum (SSVD) kavramının tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de ilgi görmesine yol açıyor. Anne adayları en çok, ’Sezaryen sonrası sağlıklı bir şekilde normal doğum yapılabilir mi?’ sorusuna cevap arıyor. Biz de, konunun detaylarına geçmeden önce bu sorunun cevabını verelim; evet, doğru koşullar sağlandığı takdirde, sezaryen yapmış kadınların normal doğum yapmaları mümkündür” dedi.

Normal doğum hangi şartlarda yapılabilir?

Sezaryen sonrası normal doğumun aslında sadece ülkemizde değil tüm dünyada giderek daha çok uygulanan bir yöntem olduğunun altını çizen Dr. Canverenler, “Her şeyde doğallık anlayışına paralel bir şekilde yaygınlaşan SSVD yöntemiyle, sağlıklı bir şekilde ikinci, üçüncü çocuklarını dünyaya getiren kadınların sayısı artıyor. SSVD yöntemi, uygun anne adaylarında, bu alanda deneyimli hekimlerce, dikkatli bir gebelik takip sürecinin adından sorunsuz bir şekilde gerçekleştirilebilmektedir. Peki, SSVD yöntemi hangi şartlarda yapılabilir? Kimler SSVD için uygun adaydır? Ülkemizde ve dünya genelinde birçok sağlık kuruluşu SSVD’ye uygunluk koşulları hakkında çeşitli bilgilendirmeler yapmaktadır. Sağlık Bakanlığının kadın doğum ve perinatoloji dernekleri işbirliği ile hazırladığı Doğum Eylemi Rehberinde de SSVD ile ilgili koşullar maddeler halinde sıralanıyor” diye konuştu.

Dr. Canverenler, koşullar hakkında şu bilgileri aktardı:

“Sezaryenin yatay kesi türüyle (alt segment transvers insizyon) gerçekleştirilmiş olması, sezaryen haricinde uterus bölgesinde başka ameliyat yapılmamış olması, tterusta herhangi bir anormallik olmaması, normal doğumu zorlaştıracak nitelikle pelvik darlık bulunmaması, fetüsün 4 kilonun (4 bin gram) altında olması, anne adayının doğum sürecinin ilk anından itibaren hekim takibinde olması ve gerekli durumlarda acil sezaryen yapılmasına olanak tanıyacak koşulların hazır edilmesi, yine acil durumlara karşın anestezi ekibinin, yeterli ameliyat koşullarının, kan naklini sağlayabilecek sistemin bulunması, anne karnındaki bebeğin kalp atışlarının ölçümünü sağlayan fetal monitorizasyonun gerçekleştiriliyor olması. Ülkemizde sezaryen yöntemiyle gerçekleştirilen doğumların çoğunda alt transvers kesi yapıldığı için birçok anne adayı bu bakımdan SSVD için uygundur. SSVD yönteminde en önemli unsur ise, annenin bilinçli bir şekilde bunu doktorundan talep etmesidir.”