Türkiye’nin en önemli doğal mirasları arasında yer alan ve içinde barındırdığı bitki ve hayvan türleriyle de dikkat çeken Kuşadası’na bağlı Güzelçamlı’daki Büyük Menderes Deltası Milli Parkı’nda bu kez literatürde “felis chaus” olarak adlandırılan saz kedisine de rastlandı.

Milli Park içerisinde koruma ve kontrol faaliyetinde bulunan Milli Park Koruma ekibi, Akköy Dalyanında sağlıklı bir saz kedisini rastlandı. Koruma ekibi çalışanları tarafından cep telefonuyla görüntülenen saz kedisi, milli park müdürlüğü tarafından sosyal medya hesaplarından “ Nesli tehlike altında olan bu tür biyolojik çeşitlilik için büyük önem taşımaktadır “ şeklinde duyuruldu.

Saz kedisi

Sazlıklarda yaşayan boz renkli saz kedisi (Felis chaus), ince uzun bacaklara sahiptir. Her bireye özgü asimetrik çizgileri bulunan saz kedisi yaban kedisinden daha büyük vaşaktan daha küçük bir kedidir. Bu özellikleri bireylerin birbirlerinden ayırt edilmelerini sağlar.

Genellikle boz rengi olan saz kedisinin koku alma ve görme duygusu çok geliştiğinden alanda görülmeleri zordur. Herhangi bir tehlike anında çalılık içine gizlenerek hareketsiz beklerler. Çok iyi yüzücüdürler. Türkiye’de suyu seven ve suda avlanan tek yabani kedi türüdür.

Gece-gündüz aktif olan saz kedisi deniz, göl, ve nehir sistemlerindeki sazlıklarda, çalılık ve ormanlık alanlarda yaşarlar. Yavrularını ağaç kovukları, sık çalılıklar veya tilki, porsuk gibi hayvanların terk ettiği yuvalarda saklarlar.

Kemiriciler, kuşlar, sürüngenler, kurbağalar, böcekler, tavşanlar, domuz yavruları ve bazen de çürümemiş leşlerle beslenirler. Hasta ve sakat bireyleri öncelikle avlarlar. Böylece avladıkları türlerin popülasyonlarının sağlıklı kalmasını ve sayılarının dengede tutulmasını sağlarlar. Diğer yırtıcı türlerden korunmak, avlanmak için ağaçlara da tırmanabilirler

Son olarak Barcelona’dan bisikletiyle yola çıkan ve Şubat ayında Türkiye’ye gelen Hector Marti, Antalya bölgesinde Kaş, Kalkan, Fethiye, Gökova kıyılarında pedal bastı ve ardından da Dalyan’ın İztusu kumsallarında Caretta caretta yuvalarını inceleyip, DEKAMER’e ziyarette bulundu. Muğla’ya bağlı Kötekli’de korona virüs salgını süreci boyunca alınan önlemlerden dolayı bisikletli gezisine ara veren ve burada kalan İspanyol gezgin, 1 Haziran’dan itibaren normalleşme sürecine geçilmesi yeniden gezilerine başladı. Bodrum Yalıkavak’a geldiğinde Akdeniz Foklarının ilgisini çekmesi üzerine seyahatinin rotasını değiştiren İspanyol gezgin, Kuşadası’na doğru hareket etti. Her gittiği yerde araştırmalar yapan, ilgili kurumlar ve sivil toplum kuruluşlarıyla temaslar kuran Hector Marti’nin amacı, nesli tehlike altında olan hayvanlara dikkat çekip, farkındalık oluşturarak, bu türlerin korunmasına katkı sağlamak.

Kuşadası’na geldiğinde sahil siteleri bölgesindeki kumsalda bulunan “Deniz Kaplumbağalarını Koruyalım” tabelasının ilgisini çekmesi üzerine tabeladaki telefondan Kuşadası Ekosistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği(EKODOSD)’ni arayan Hector Marti, EKODOSD yöneticileriyle buluşup, dernek merkezini ziyaret etti. EKODOSD Başkanı Bahattin Sürücü ziyarette yaptığı açıklamada, “ Derneğimizi ziyaret eden İspanyol gezgine, yaptığımız çalışmalarla ilgili bilgi verdik. Dernek merkezimizi gezdirdik. Bölgemizde nesli tehlike altında olan türleri ve bunlarla ilgili yaptığımız çalışmaları anlattık. Güvercinada Kalesi’nde bulunan, 1998 yılında Milli Parkta karaya vuran ve daha sonra işlemden geçerek kalede sergilenen 14, 5 metre boyundaki Fin Balinasıyla ilgili bilgi verdik. Geçtiğimiz hafta Kuşadası sahillerine yuva yaparak yumurtalarını bırakan Caretta caretta türü iribaş deniz kaplumbağasının yuva alanını ziyaret ettik. Kuşadası’nda yaşayan Akdeniz Fokuyla ilgili bilgi verdik “ dedi.

İspanyol gezgin Hector Marti ise ” Kuşadası’nı ilk kez görüyorum. Aynı bizim Barcelona gibi burası da binalarla dolu. Ancak Kuşadası’nın denizi çok temiz, Barcelona’da bu kadar değil. Kumsallar harika. Milli park ve dağlarda doğa çok güzel her yer yemyeşil. Caretta ve Yeşil kaplumbağalar gibi nesli tehlike altında olan hayvanların da Kuşadası’na gelmesi ne kadar güzel. Kuşadası’nda ki fok için 2 gün sabahları erken kalkıp gözlem yaptım. Ancak şansızım galiba göremedim. İklim çok güzel, yemekleriniz harika. Buradan yola devam edip, Selçuk’ta Efes’i görmek istiyorum. Karadeniz’e gideceğim. Oradan İran, Hindistan üzerinden Japonya’ya kadar ulaşmayı hedefliyorum. Kuşadası’nı hiç unutmayacağım, insanlar burada çok iyi “ dedi.