İzmir Ekonomi Üniversitesinin Balçova’daki kampüsünde yer alan çok amaçlı salonda gerçekleştirilen ‘Medyanın Ekonomisi ve Finansal Sürdürülebilirliği’ sempozyumunda, dinamik ve sürdürülebilir bir medya sistemi için yapılması gerekenler ele alındı. Sempozyumda; ’Yerel medyada sürdürülebilir gazetecilik’, ‘Reha Başoğul ile soru-cevap’, ‘Bütçeli bir iş: Sahada habercilik, serbest çalışmak’, Araştırmacı gazeteciliğin finansmanı, ‘Avrupa’dan bir örnek Macaristan’ ve ‘Belgesel film gösterimi ve yönetmenle soru-cevap’ olmak üzere 6 farklı panel düzenlendi. Gün boyu devam eden sempozyum; İEÜ Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Çiğdem Kentmen Çin, İletişim Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ebru Uzunoğlu ve IPI Türkiye Ulusal Komitesi Başkan Yardımcısı İpek Yezdani’nin konuşmalarıyla başladı.

“Finansman güvence altına alınmalı”

İEÜ öğrencilerinin de katıldığı sempozyumda konuşan Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Çiğdem Kentmen Çin, araştırmacı gazeteciliğin zaman ve emek istemesinin yanı sıra finansal maliyet de gerektirdiğine dikkat çekerek “Bireyler ve toplum; siyasal gelişmeleri, politikaları, yerel ve global sorunları büyük ölçüde medya aracılığıyla izler. Medya ise bu işlevlerini ancak serbest rekabet koşullarında, bağımsız ve sürdürülebilir biçimde finansmanı güvence altına alındığında yerine getirebilir. Bütün dünyada gazetelerin, haber kanallarının gelirlerinin düştüğünü, bazılarının kapandığı görüyoruz. Bu süreçte de ilk gözden çıkartılanlar ne yazık ki araştırmacı gazetecilik olmuştur. Araştırmacı gazetecilik, zaman ve emek istemesinin yanında finansal maliyet gerektirmektedir. Gazeteciliğin, özellikle de bağımsız araştırmacı gazeteciliğin sık sık, tekrar tekrar konuşulması, gündemde tutulması gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Yeni kuşak çok iyi tespit ediyor”

İEÜ İletişim Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ebru Uzunoğlu, yeni kuşağın gazetecilik ve medyadaki dönüşümü çok iyi tespit ettiğini belirtti. Uzunoğlu, “Yeni kuşak profil, gazeteciliğin ve medya sektörünün dönüşen taleplerini daha iyi tespit ediyor. Dijital mecraların gerektirdiği yeni medya becerilerini, kendi tarzlarından ve gereksinimlerinden yola çıkarak yeni bir habercilik anlayışı oluşturmak için kullanmak istiyorlar. Güvenilir, bağımsız, nitelikli bir haberciliğin önemi her zamankinden daha fazlayken bu öğrenciler bizi ümitlendiriyor. IPI Türkiye Ulusal Komitesinin gazetecilerle öğrencileri bir araya getirme çabasının kıymeti burada ortaya çıkıyor. Fakülte olarak üzerimize düşen sorumluluğu almaya hazır olduğumuzu bilmenizi isterim. Bu sorumluluklar; sadece bilgi üretmek, ders vermek, akademisyenlerimizin deneyim ve bildiklerini eğitime yansıtmaları ile sınırlı değil. İş birliği içinde olduğumuz platformları artırmak ve nitelikli etkinlikler düzenlemek, ortak çözüm önerileri geliştirmek en büyük amaçlarımız arasında” dedi.

“Özgür ve bağımsız habercilik”

IPI Türkiye Ulusal Komitesi Başkan Yardımcısı İpek Yezdani, gazeteciliğin aslen kamu yararına yapılan bir iş olduğunu ve bu nedenle basının da özgür ve bağımsız olması gerektiğine dikkat çekerek şöyle devam etti: “Unutmamak gerekir ki habercilik aynı zamanda ticari bir faaliyet ve bir endüstri kolu. Gazetecilik de günün sonunda profesyonel bir meslek. Gerek medya sahiplerinin gerekse de gazetecilerin objektif, dengeli, doğru ve bağımsız habercilik yapabilmesi için öncelikle düzgün bir gelire ve finansal sürdürülebilirliğe ihtiyaçları var. Bu sempozyumda Türkiye’de dinamik ve sürdürülebilir bir yeni medyanın nasıl oluşturulabileceği gibi sorulara cevap bulmaya çalışacağız.”

“Özgünlük için özgürlük”

’Yerel Medyada Sürdürülebilir Gazetecilik’ başlıklı panelde konuşan İzmir Gazeteciler Cemiyeti (İGC) Başkanı Dilek Gappi, yerel medyada kaliteli ve özgün içeriğin oluşmasının yolunun basının özgür olmasından geçtiğini vurguladı. Gappi, “Medya kuruluşlarının kimler tarafından nasıl finanse edileceği konusu, editöryel özgürlüklerin kısıtlanmasına engel olmayacak şekilde ele alınmalı. Yerel medyada dijital gelir modeline baktığımızda ise ’tık’ alma, yani daha fazla okunma adına ajite edilen veya konu ile içeriğin bambaşka olduğu haberler yayımlanıyor. Belki ilk başta tıklanma sayısı artsa da ilerleyen süreçte okuyucunun güvenini kaybedersiniz” sözlerine yer verdi. Kamunun ve kent dinamiklerinin de üstüne düşen görevler olduğunu hatırlatan Gappi, “Başta merkezi yönetim olmak üzere yerel yönetimler, sivil toplum örgütleri, yani kısacası yaşadığı kente borcu olan tüm dinamikler, her gün en az bir yerel gazete alarak yerel medyayı güçlendirebilir” diye konuştu.

Sosyal medyanın çocuklar üzerindeki etkisi giderek büyürken, Sosyal Medya Uzmanı Alaattin Çağıl’dan bu konuda önemli bir uyarı geldi. Çağıl, ailelere büyük iş düştüğünü ifade ederek, çocuklarda sosyal medyanın bilinçli bir şekilde kullanılmasının önemine vurgu yaptı.

“Asıl mesele çocukların sosyal medyanın kötü etkilerinden korunabilmesi”

Bazı önerilerde bulunan Alaattin Çağıl, “Çocuklar sosyal medya ile çok daha erken yaşlarda tanışmaya başladı. Bu durum, giderek kötü niyetli kişilerin yoğunluk kazandığı sosyal medyanın çocukların ruh hallerine olumsuz etkide bulunmasına neden oluyor. Buradaki asıl mesele çocukların sosyal medyanın kötü etkilerinden korunabilmesi. Bu noktada anne ve babalara çok iş düşüyor. Çocuklarıyla sosyal medya kullanımı ile konuşarak, onların sosyal medya platformlarını bilinçli bir şekilde kullanmalarını sağlamaları çok önemli. Çocuklar ve gençler, artık öncekinden daha fazla sosyal medya platformlarında zaman geçiriyor. Çocuklar hangi sitelere giriş yapıyor, internette ne kadar zaman harcıyor bunların hepsi bir hayli önemli olduğundan çocukların bu süreçte yalnız bırakılmamaları gerekiyor. Yine burada da anne ve baba, çocuklarıyla konuşarak sosyal medya platformlarında nelere dikkat etmeleri gerektiği hakkında çocuklarına bilgi vermeli” dedi.

“Sanal bir dünyada fazla vakit geçiren çocuk kendini o dünyaya kaptırmaya başlıyor”

Çocukların sosyal medya platformlarında gün içinde fazla vakit geçirmesinin stres ve kaygı sorunlarını beraberinde getirdiğini belirten Çağıl, son olarak şöyle devam etti:

“Sosyal medya platformları çocuklara çok cazip geliyor; çünkü bambaşka bir ortam. Bu tür platformlarda artık çok daha fazla kötü niyetli insanların olduğunu görüyoruz. Sanal bir dünyada çok fazla vakit geçiren bir çocuk, kendini o dünyaya kaptırmaya başlıyor; ayrıca bilinçsiz sosyal medya kullanımı depresyon, stres ve kaygı gibi önemli sorunlara yol açabilir.”

Edinilen bilgiye göre olay, Ödemiş ilçesinde yaşandı. İddialara göre, Cumhuriyet Mahallesi Şehit Özpolat Caddesi’nde yaşanan olayda 16 yaşındaki Buse Melisa K., gece saatlerinde emekli astsubay olan babası Özay K.’nın (49) beylik tabancasıyla intihar etti. Ödemiş Devlet Hastanesi’ne kaldırılan Buse Melisa K., burada yapılan tüm müdahalelere rağmen hayatını kaybetti. Öte yandan Buse Melisa K.’nin cansız bedeni, otopsi yapılmak üzere İzmir Adli Tıp Kurumu Morguna kaldırıldı.

Baba serbest bırakıldı

Buse Melisa K.’nin babası emekli astsubay Özay K., genç kızın ölmeden önce sosyal medya hesabındaki paylaşımları nedeniyle intihara yönlendirme olduğu kanaatiyle savcının talimatıyla Ödemiş İlçe Emniyet Müdürlüğü ekipleri tarafından gözaltına alındı. Mahkemeye çıkarılan baba Özay K., daha sonra serbest bırakıldı.

Sosyal medyada neler paylaştı?

16 yaşındaki Buse Melisa K.’nın ölümünün ardından sosyal medya paylaşımları da ortaya çıkmıştı. Buse Melisa K.’nın, babası Özay K. ile tartıştığı ifade edilirken, genç kızın hesabından, “İki yıldır değişmeyen şey sizin söylediklerinizle değişmeyecek. Şimdi lütfen bırakın biraz daha sakinleşip gideyim”, “Bir şey değişmeyecek, iki yıl oldu değişmeyecek”, “İçimde tutmak istemiyorum, aslında keşke ben yerime babam ölse” şeklinde paylaşımlar yaptığı tespit edilmişti.

Yine Buse Melisa K. bir başka paylaşımında, “Babam beni intihara teşvik etmek için eve halat almış odaya koymuş. Poşetten de çıkarmış. ’Bu ne’ diyorum. ’Hiç’ diyor. ’İntihar etmek istiyorsanız aldım’ diyor” şeklinde tweet attığı ortaya çıkmıştı. Öte yandan genç kız, ölmeden dakikalar önce ise “Tetiği çektim” şeklinde yazı yazdı.

Ödemiş İlçe Emniyet Müdürlüğü ekipleri tarafından gözaltına alınan baba Özay K. ise emniyetteki ifadesinde, kızına herhangi bir şiddet uygulamadığını, ders nedeniyle sözlü bir tartışma yaşandığını söylemişti.

Sosyal medyanın yeni fenomeni Münhan Çınar, ürettiği ve paylaştığı videolar ile dikkatleri üzerine çekiyor. Kocaeli Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Fotoğraf Bölümünden mezun olduktan sonra birçok dergide çalıştı ve serbest çalışarak çekimler yaptı. Kendi oğlu olduğunda mesleğini yavaşlatmak zorunda kalan Çınar, evde kendine uğraş ararken 3 yıl önce sosyal medyada çok izlenen ve beğenilen videolara denk gelip bu videolardan daha güzelini çekeceğine inanıp işe koyuldu. Telefonunu kurup makyaj malzemelerini alıp makyaj yapmaya başlayan Münhan Çınar, kısa sürede çok ilgi gördü. Çektiği videolar ile bir anda takipçi sayısını artıran Münhan Çınar, paylaşımlarını genişleterek sadece makyaj değil moda ve stil önerileri de ekledi. Kızının da doğmasıyla hesabının şenlendiğini belirten Çınar, “Şu an hesabım için ’çocukları olan bir kadın hesabı’ diyebilirim. Hem çocuklar, hem makyaj, hem moda, hem güncel, hem yemek tarifleri, dekorasyon önerileri var. Yani o an içinde bulunduğum durum ne ise onu paylaşıyorum. Takipçilerimle iletişimim çok iyi, çok seviyorum onları. Çocukların ayakkabısının içine hangi çorabın rahat olduğundan, hangi rujumun kaç saat kalıcılık sağladığına kadar tüm deneyimlerimi paylaşmak istiyorum. Bir kişiye bile faydam dokunursa ne mutlu bana” dedi. Çınar, kazandığı paranın bir kısmını da korona virüs salgını kapsamında ihtiyaç sahiplerine ulaştırdığını belirtti.