Amerika Birleşik Devletlerindeki (ABD) Stanford Üniversitesinden Dr. John loannidis’in liderliğinde çalışan özel bir araştırma ekibinin açıkladığı Dünyanın En Etkili Bilim İnsanları Listesinde, İzmir Ekonomi Üniversitesinden (İEÜ) 3 profesör yer aldı. Uluslararası alanda birçok projeye imza atan, makaleleri dünyanın en saygın dergilerinde yayınlanan, yenilikçi çalışmalarıyla fark oluşturan İEÜ Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyeleri Prof. Dr. Levent Eren ve Prof. Dr. Türker İnce ile Endüstriyel Tasarım Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Murat Bengisu, listeye girerek Türkiye’ye gurur yaşattı.

Dünya genelindeki binlerce akademisyen arasında yapılan değerlendirme sonucunda oluşturulan ‘Dünyanın En Etkili Bilim İnsanları Listesi’, ‘kariyer boyu’ ve ‘son yıllık’ olmak üzere iki farklı kategoride hazırlandı.

Türkiye genelinde bin 202 bilim insanı ‘son yıllık’ listeye, 897 bilim insanı da ‘kariyer boyu’ listesine girmeye hak kazandı. Liste oluşturulurken, bilim insanlarının yayın ile alıntı sayıları, yazar sıralamaları ve akademisyenlerin hem üretkenlik hem de alıntı etkisini ölçen ‘h-indeksi’ gibi birçok kriter dikkate alındı. İzmir Ekonomi Üniversitesinden 3 akademisyen, ‘kariyer boyu etki’ kategorisinde Dünyanın En Etkili Bilim İnsanları Listesine adını yazdırmayı başardı.

Uluslararası patentler

Listede yer alan İEÜ Rektör Yardımcısı ve Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Levent Eren, hızlı dönüşüm algoritmaları ve makine öğrenmesi alanlarında yenilikçi ve temel tekniklerin geliştirilmesi üzerine çalışmalar yapıyor. Prof. Dr. Eren’in, motor erken uyarı sistemleri üzerine iki adet uluslararası patenti de bulunuyor. Prof. Dr. Türker İnce ise örüntü tanıma ve makine öğrenmesi alanlarında yeni tekniklerin geliştirilmesi ve bunların farklı alanlara uygulamaları üzerine çalışmalar yürütüyor. Prof. Dr. Türker İnce’nin de makine öğrenmesi uygulamaları alanında 3 adet uluslararası patenti mevcut.

Prof. Dr. Türker İnce ve Prof. Dr. Levent Eren’in, aynı bölümde görev yapan İEÜ Rektörü Prof. Dr. Murat Aşkar ile birlikte hayata geçirdikleri, ‘elektrik motorları ve makinelerinde makine öğrenmesine dayalı yüksek doğrulukla rulman hatalarının tespiti’ konulu çalışma da 2016 yılında IEEE Transactions on Industrial Electronics Dergisinde yayınlandı. Modern yapay zeka tekniklerinin bu alanda öncü bir uygulaması olarak görülen çalışma, dergide 2016 yılından bu yana gerçekleşen 7 bin 237 yayın arasında en yüksek atıf alan 5 yayın arasına girdi.

İEÜ Güzel Sanatlar ve Tasarım Fakültesi Endüstriyel Tasarım Bölümü’nden Prof. Dr. Murat Bengisu ise malzeme biliminin yanı sıra teknolojik öngörü ve tasarım alanındaki çalışmalarıyla fark oluşturdu. Yüksek lisans ve doktorasını ABD’deki New Mexico Maden ve Teknoloji Enstitüsü’nde tamamlayan Prof. Dr. Murat Bengisu’nun da ulusal ve uluslararası ödülleri, uluslararası alanda yayınlanan çok sayıda makalesi ve kitapları bulunuyor.

En etkili bilim insanlarının yer aldığı listede bulunmaktan gurur ve mutluluk duyduklarını belirten Prof. Dr. Levent Eren, Prof. Dr. Türker İnce ve Prof. Dr. Murat Bengisu, “Bilim insanı olarak, hayata geçirdiğimiz çalışmaların değer gördüğünü, fark oluşturduğunu, dünya genelinde takip edildiğini ve saygınlıkla karşılandığını görmek, tarifsiz bir mutluluk. Bizim en önemli misyonumuz; bilime, topluma ve insanlığa katkı sağlayabilmek. Üzerinde çalıştığımız yeni projeler mevcut. Onların da tamamlanmasıyla önümüzdeki dönemde de listeye yer almayı sürdürmeyi, kendi alanlarımızda örnek alınacak çalışmalar gerçekleştirmeyi hedefliyoruz” dedi.

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer’in gençlerin gelişimleri için fırsat yaratma hedefi doğrultusunda İzmir, 17 – 19 Aralık 2021 tarihleri arasında FRC 2021 Off Season etkinliğine ev sahipliği yaptı. İzmir Büyükşehir Belediyesinin iştiraki olan İZELMAN A.Ş.’nin de destekleriyle Fuar İzmir’de düzenlenen etkinlikte İzmir’in yanı sıra İstanbul, Ankara, Mersin ve Samsun’dan 300’ün üzerinde lise öğrencisi, takımlar halinde hazırladıkları robotlarla müsabakalara çıktı. Yarışmada başarılı olanlara ödülleri verildi. Geleceğin bilim insanlarının yaptığı robotlar büyük ilgi görürken etkinlik 2022 yılının Mart ayında yapılması planlanan İzmir Regional (bölgesel yarış) açısından da büyük deneyim oldu.

Kıyasıya rekabet

Takımlar halinde yapılan turnuvanın ilerleyen bölümlerinde ittifaklar mücadele etti. Finalde Kırmızı İttifakta bulunan Eagles, Alfa Robotics ve Butterfly Effect ile Mavi İttifakta yer alan Pars Robotics, X- Sharc ve İEL Robotics takımları karşılaştı. Mavi İttifak turnuvayı şampiyon olarak tamamladı. Program sonunda kazananlara ödülleri İZELMAN A.Ş. Genel Müdürü Burak Alp Ersen tarafından verildi.

Gurur duyduk

Ersen, “Geleceğin takım liderlerinin karşısında bu konuşmayı yapmak bana gurur veriyor. Üç gün boyunca sizleri ağırlamaktan gurur duyduk. Büyükşehir Belediye Başkanımız Tunç Soyer’in sizlere çok selamı var. Geleceğimizi emanet edeceğimiz gençlerimizin gelişimi için bu tür organizasyonlara büyük önem veriyor. Bu etkinlik bizim için de bir ilk ve Mart ayında yapacağımız bölgesel etkinlik için bir hazırlık oldu” dedi.

Geleceğin NASA’sı şu an burada inşa ediliyor olabilir

Eğitimci Metin Karpat ise, “Organizasyon çok güzeldi, iyi ağırlandık. Mart ayında yine buradayız ve çok daha güzel olacak. Bu çalışmanın sosyal, kültürel ve toplumsal yönleri var. Takımlar robot yapım sürecini yürütüyorlar. Dört yıla kalmaz Türkiye’nin dünya şampiyonası için iddialı takımlar çıkaracağına inanıyorum. Çok hızlı geliştik. Buralardan öyle cevherler çıkıyor ki Öğrencilerimize burs kazandırıyoruz. Çocukların neyi tercih edeceğine karar vermesi için enfes bir yarışma. Mühendisliği çok özendiriyor. Geleceğin NASA’sı şu an burada inşa ediliyor olabilir” ifadelerini kullandı.

İzmir’i kutluyoruz

Eğitimci Beyhan Dördüncü, “Turnuva gençlere kendilerini keşfetme yolculuğu sunuyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi’ne bizleri ağırladığı ve gençlere bu imkanı verdiği için teşekkür ediyoruz. Bu bir hazırlık turnuvası, gelecek aylardaki resmi turnuva İzmir’de gerçekleşecek. İzmir’i kutluyoruz. Gençlerdeki bu heyecanı görmek çok güzel” dedi.

Büyükşehir’e teşekkür

Yarışmacı Onur Dördüncü, “Yarışmalarımızda her sene farklı bir tema belirleniyor ve takımlarımız kısıtlı zamanda robotlarını yapıyor. İzmir’deki organizasyon da çok güzel oldu. İzmir Büyükşehir Belediyesi’ne teşekkür ediyoruz. Geleceğin mühendisleri, bilim insanları, yazılımcıları burada” diye konuştu.

300’ün üzerinde katılımcı

Yarışmacı Şebnem Kılıçkaya Reyhan Tağman ve Deniz Mersinlioğlu ise, “Buraya 300’ün üzerinde katılımcı geldi ve 26 takım var. Yarışma bizleri makine mühendisliğine, bilgisayar mühendisliğine hazırlıyor. Bu yarışmaya katılmaktan çok mutluyuz. Gerek üniversite gerek iş hayatı için takım çalışmasına hazırlanıyoruz. Bir sürü yeni programlar öğreniyoruz. Aklın almayacağı şeyler yapıyoruz” dedi.

FRC nedir?

First Robotics Competition (FRC) etkinliği lise çağında öğrenim gören gençleri elektronik, mekanik, yazılım gibi mühendislik temelli eğitimlerin yanı sıra iletişim becerilerinin aktif kullanımı konusunda da eğiten uluslararası bir program. İlk olarak ABD’de gerçekleştirilen etkinlik bugün dünyada 7 ülkede “Regional” adı altında uluslararası katılıma açık olarak düzenleniyor. Dünya çapında bilinirliğe sahip bu organizasyonda Türkiye şu an en çok amatör takım çıkaran ülkeler arasında yer alıyor. 17 – 19 Aralık 2021 tarihleri arasında İzmir’de düzenlenen “Off Season” Türkiye’de İstanbul dışında ilk kez İzmir’de yapıldı. Mart 2022’de yapılacak “Regional” etkinliği ise İzmir’in bu arenada tanıtımına katkı sağlayacak.

Ege Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Okan Akyol’un yürütücülüğünü yaptığı “Ege Denizi Balık Çiftliklerinde Kafes Altı Doğal Balık Topluluklarının Mevsimsel Değişimi” isimli proje kapsamında araştırmacılar, İzmir ve Muğla yöresinden seçilen balık çiftliklerinde ağ kafeslere dalış yaparak hızlı görsel sayım metoduyla sayım yaptı. Bilim ekibi, toplamda 39 farklı deniz türünü çipura ve levrek yetiştirilen ağ kafesler civarında tespit etti. Ege Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Necdet Budak, deniz çiftliklerinin tuhaf konuklarını araştırarak kayıt altına alan proje ekibini tebrik ederek başarılar diledi.

39 farklı deniz türü tespit edildi

Ege Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi’nden bir grup akademisyen “Ege Denizi Balık Çiftliklerinde Kafes Altı Doğal Balık Topluluklarının Mevsimsel Değişimi” isimli TUBİTAK projesi kapsamında balık çiftliklerinde ağ kafeslere dalış yaparak iki yıl süreyle balık sayıp görüntüledi. Toplamda 39 farklı deniz türü çipura ve levrek yetiştirilen ağ kafesler civarında tespit edildi. Yapılan sayımlar sonucu tüm balıklar içerisinde en çok bulunan balığın yüzde 80 oranla kupes olduğu, onu gümüş balıkları, kolyoz, tirsi, melanur ve kefallerin izlediği kaydedildi. Araştırmacılar ayrıca yunus, fok, orkinos, kılıçbalığı, kaplumbağa ve bazı Lesepsiyen (Kızıldeniz göçmeni) balıklarını da ağ kafesler civarında görüntüledi.

Hızlı görsel sayım metodunu kullandılar

Yapılan araştırma ile ilgili bilgi veren proje yürütücüsü Prof. Dr. Okan Akyol, “İzmir ve Muğla yöresinden seçilmiş üçer çiftlikte sayımlar hızlı görsel sayım metoduyla sualtında iki balıkadam vasıtasıyla düzenli olarak aylık periyotlarla yapıldı. Bir balıkadam tabletine balık türlerini adet ve tahmini boyut olarak yazarken, diğer balıkadam bu balıkları videoya kaydetti. Bu balıkların ağ kafesler civarına hazır pelet yemle beslenmek, kafeslerin FAD etkisi ve korunma amacıyla geldikleri biliniyor. Bu çiftlik sahalarına balıkçılar giremediği için balıklar bu bölgede hem kolay yem bulmak suretiyle beslenip gelişmekte hem de iyi bir üreme stoku oluşturabiliyor. Yani bir çeşit ‘deniz parkı’ gibi balıkçılığa kapalı bir alan olarak balık çiftlikleri türlere üreme garantisi sağlamakta. Aynı zamanda deniz kaplumbağaları, foklar, yunuslar da bu alana gelerek burada toplanan balıklar üzerinden kolayca besleniyor” diye konuştu.

Bazı egzotik balık türleri ilk kez görüntülendi

Muğla bölgesindeki balık çiftliklerinde bazı egzotik balık türlerini de gözlemlediklerini vurgulayan Prof. Dr. Okan Akyol, “Su sıcaklığı daha yüksek olan Muğla bölgesindeki balık çiftliklerinde bazı egzotik balık türlerini (sokkan balıkları, dikenli çütre, üçgen balığı, vb.) de gözlemlemek mümkün olabildi. Balık çiftliklerinin geleneksel vahşi türlerinin yanı sıra bu türler Akdeniz’de ilk kez Türk çiftliklerinden kaydedildi. Ayrıca koruma altındaki Akdeniz keşiş fokları da bu çiftlikler civarında zaman zaman kafes yüzdürücüleri üzerinde güneşlenirken görüntülendi. Özellikle şişe burunlu yunuslar bu alanlarda sıkça görüldü. Bazen köpekbalıkları, orkinoslar, deniz kaplumbağaları, kılıçbalığı ve çeşitli vatozlar da bu balık çiftliklerini zaman zaman ziyaret etti. Bu durum cazibeli bir deniz parkı özelliği gösteren balık çiftliklerinin bu anlamda da önemli bir işlevi olduğunu gösteriyor” dedi.

Dünyanın dört bir yanından bilim ve sanat alanında yetenekli gençleri Buca’da buluşturan BUCA IMSEF (International Music, Science, Energy and Engineering Fair) Bilim ve Müzik Fuarında ödüllü projeler sahiplerini buldu.

Buca Belediyesi Kızılçullu Bilim ve Sanat Merkezi tarafından bu yıl ilk kez düzenlenen ve korona virüsü tedbirleri nedeniyle online olarak gerçekleştirilen fuarın kapanış ve ödül töreni, Tarık Akan Gençlik Merkezi’nde gerçekleştirildi. Fuar kapsamında 24 ülke ve Türkiye’nin 27 şehrinden birbirinden değerli tam 164 projenin sunumunu yapıldı. Alanında uzman, birbirinden değerli isimlerin yer aldığı jüri üyeleri 164 projenin en iyilerini belirledi.

Kapanış töreninde konuşmasını İngilizce olarak gerçekleştiren Buca Belediye Başkanı Av. Erhan Kılıç, “Tüm dünya için çok zorlu bir yılı geride bırakmaya hazırlanıyoruz. Korona virüsü ile mücadele verdiğimiz bu zor günlerde, bilimin tüm dünya için önemini bir kere daha anladığımızı düşünüyorum. Böylesine güzel bir organizasyonla; bilim, sanat ve teknolojiye meraklı dünya gençlerini bir araya getirdik. Geleceğe umutla bakmamızı sağlayacak genç bilim insanlarının yetişmesine öncülük ettik. Bugün belki burada tüm dünyanın kaderini değiştirecek kıymetli projelerin ilk adımlarını attık. Şimdi artık, başarıya ulaşan projelerimizi daha fazla destekleyerek gelişmelerini sağlamak için çalışacağız. Buca Belediyesi olarak, kentimizdeki öğrencilerimizi ve projelerini desteklemeye devam edeceğiz” diye konuştu.

Ulusal kategoride madalyalar sahiplerini buldu

BUCA IMSEF 2020’de ulusal ve uluslararası kategoride finalist projeler; biyoloji, kimya, fizik, mühendislik-enerji, matematik-bilgisayar ve müzik-piyano olmak üzere 6 farklı alanda yarıştı. Uluslararası kategoride 24 ülkeden katılan 74 finalist proje arasından biyoloji kategorisinde birincilik ödülünü; Endonezya, Iran ve Tayvan, kimya kategorisinde birincilik ödülünü; Azerbaycan, Çin ve Kazakistan, fizik kategorisinde birincilik ödülünü; Tayland, Birleşik Arap Emirlikleri ve Azerbaycan, mühendislik-enerji kategorisinde birincilik ödülünü; Brezilya, Pakistan ve Güney Afrika, matematik-bilgisayar kategorisinde birincilik ödülünü; Güney Afrika ve Azerbaycan, müzik-piyano kategorisinde birincilik ödülünü ise Rusya kazandı.

Organizasyonun ulusal kategorisinde ise 27 şehir, 68 okuldan finalist olarak katılan 90 proje jüri tarafından değerlendirildi. Biyoloji kategorisinde birincilik ödülünü Tokat Yılmaz Kayalar Fen Lisesi’nden Samet Kaya ve Arif Şahin, kimya kategorisinde birincilik ödülünü Adana Bahtiyar Vahabzade, Sosyal Bilimler Lisesi’nden Rabia Yiğen, fizik kategorisinde birincilik ödülünü özel İzmir Amerikan Koleji’nden Mehmet Emre Tiryaki, mühendislik-enerji kategorisinde birincilik ödülünü İzmir Özel Rota Bornova Anadolu Lisesi’nden Tolga Doğan ve Arda Can, matematik-bilgisayar kategorisinde birincilik ödülünü İzmir Fen Lisesi’nden Bünyamin Emre Efe, müzik-piyano kategorisinde birincilik ödülünü Konya Meram Fen Lisesi’nden Yüsra Nur Parlak kazandı.

Ulusal ve uluslararası kategoride derece alan projelere maddi ödül ve madalyanın yanı sıra Iran AYIMI Enstitüsü tarafından yönetilen dergide bilimsel makale olarak yayınlanma ödülü verildi.

“İzmir Depremi Ortak Akıl Buluşması” kapsamında düzenlenen oturumlarda çok sayıda bilim insanı depremler ve yapılması gerekenler hakkında görüşlerini paylaştı. Günün ilk oturumunda Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nden Prof. Dr. Erdin Bozkurt, Prof. Dr. Bora Rojay ve Prof. Dr. Ahmet Cevdet Yalçıner ile Kandilli Rasathanesi’nden Dr. Doğan Kalafat konuştu. Depremin yeryüzünün yaşadığına yönelik bir işaret olduğunu belirten uzmanlar, Anadolu coğrafyasının bugünkü şeklini almasının bölgede milyonlarca yıldır gerçekleşen depremler sonucu olduğunu hatırlattı. Coğrafyanın dünyadaki en aktif bölgelerden biri olduğuna değinilerek deprem ile yaşamanın öğrenilmesi gerektiğinin altı çizildi.

“Depremle yaşamayı öğrenemediğimiz için felaketler yaşanıyor”

Depremler sonucunda oluşan hasarların nedeninin yaşanan coğrafyanın iyi tanınmaması, yakın geçmişteki tarihinin ve geçirdiği evriminin iyi kavranmaması olduğunu ifade eden Prof. Dr. Erdin Bozkurt; “Ege Bölgesi’nde 30 yıldır yoğun bir çalışma yürütüyoruz. Kaz Dağları’ndan başlayıp güneyde Gökova Körfezi’ne kadar gidersek bölgenin çok sayıda diri faylar ile parçalandığını görüyoruz. Bu fayların sınırladığı tüm alanlar verimli ovalar. Aslında depremler bize bereketi getiriyor ama biz onunla yaşamasını öğrenemediğimiz için felaket olarak geri dönüşü oluyor. Jeotermal sistemler, maden oluşumları, verimli ovalar ve doğal güzellikleri ile Ege’nin kıyı şeridinin tüm zenginliklerini depremlere borçluyuz” dedi.

Kentin jeolojisi üzerine çalışılmalı

Ege kıyılarının politik durumundan dolayı karadaki fayların denizdekilerle veri eşleştirmesini yapamadıklarını belirten Bozkurt, şunları kaydetti: “Son depremden çıkan sonuçlara göre önerim, konuyla ilgili yapılan yasal düzenlemelere fay yasası ile yapı denetim sistemine zemin ve temel etütleri yapan jeoloji mühendislerinin dahil edilmesi. Aynı zamanda kentin jeolojisinin çalışılması. Kent jeoloji haritaları hazırlanması, fayların iyi tanımlanması, deprem üretme potansiyellerinin belirlenmesi, tarihi depremlerin tespit edilmesi, depremlerin tekrarlanma aralıklarının tahmin edilmesi. Kent imar planlarının ise buradan çıkacak sonuçlara göre revize edilmesi. Buradan çıkacak sonuçla, 1990 yılında yapılmış olan İzmir’in Deprem Senaryosu ve Master Planı’nın ivedi olarak güncellenmesi gerekmektedir.”

Fayları şehir içi alanlarda takip etmek için ciddi çalışmalar yapılmalı

İzmir’i oluşturan faylara bakıldığında özellikle şehri etkileyen kuzeydeki Karşıyaka-Bornova ile körfezin güney kısmını sınırlayan İzmir fayı bulunduğuna değinen Prof. Dr. Bora Rojay, bu fayların ötesinde alanı etkileyen Karaburun, Mordoğan, Seferihisar, Tuzla faylarının da İzmir de deprem üretebileceğini belirtti. Yapılan jeolojik çalışmaların yeterli olmayacağına değinen Prof. Dr. Rojay, “Fayların yüzeyde görebildiğimiz kısmı kontrolümüzde. Fakat şehir içi alanlarda bunu göremiyoruz özellikle İzmir fayını takip edemiyoruz. Güzelbahçe, Narlıdere ve Üçkuyular’ın altından geçen bu fayın devamı şehrin içine giriyor. Bu kısım için çok ciddi çalışmalar yapılmalı, zemin tanımlanmalıdır. Bu iş yapılırken diğer yer bilimleri dallarıyla entegre edilmelidir” ifadelerini kullandı.

İzmir Depremi yeni gerilimleri tetiklemiş olabilir

Depremin ve bölgenin sismolojik çerçevesini anlatan Dr. Doğan Kalafat, 30 Ekim İzmir Depremi sonucu oluşan hasarı zemin üzerinden değerlendirdi. Dr. Kalafat, “Sismik dalga kaya içerisinde girdiği zaman 1-2 saniye içinde oradan çıkar. Ancak yumuşak zemine girince daha uzun sürede oradan geçer ve bu da titreşimin uzun süre etki etmesine sebep olur. Yumuşak zemine girdiği zaman üzerindeki malzemeye mutlaka zarar veriyor. Bunu bilerek bir takım inşalar yapmamız gerekiyor” dedi. İzmir Depremi’nin bölgede yakın zamanda meydana gelen büyük depremlerle bozulmuş gerilme dengesini daha da arttıracağı ve dolayısıyla deprem üretme potansiyelini de arttığını hatırlatan Dr. Kalafat, yakın gelecekte orta büyüklükte deprem olabilme riskinin yükseldiğinin göz ardı edilmemesi gerektiğini belirtti. Deprem uzmanı; her an hazırlıklı ve bilinçli olabilmenin bütünleşik afet yönetimi sistemi, risk yönetimi ve kriz yönetiminin topyekûn mücadelesi ile mümkün olabileceğinin altını çizdi.

“Deprem denizde, yıkım İzmir’de oldu”

30 Ekim günü depremin ardından denizde gözlemlenen olayları örnekleriyle anlatan Prof. Dr. Ahmet Cevdet Yalçıner, 1.9 metre yüksekliğine uzanan dalga seviyelerinin 2.5 kilometre kadar kıyıdan uzaklaştığını gözlemlediklerini anlattı. Prof. Dr. Yalçıner, “Deprem denizde oldu ancak yıkım İzmir’de oldu. Deniz tabanının çökmesiyle tsunami oluşturdu. Deprem deniz tabanında çökme yaratıyor ve su çökünce denize enerji geçmiş oldu. O potansiyel enerji kıyıya vurdu. Balıkçılar denizde su kabarcıkları görmüşler depremden bir saat önce. Yeryüzü size bir takım işaretler veriyor aslında. Yine de bunu bilimsel dayanaklarla güçlendirmek lazım. Biz doğal bir olay yaşadık ancak sonuçları bizi felakete götürmüş oldu.

Konut üretmeliyiz

“Mekansal Planlama ve Deprem Odaklı Kentsel Dönüşüm” konferansında konuşan İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü’nden Doç. Dr. Semahat Özdemir, mühendislik hizmeti almamış çok fazla yapı bulunduğunu ifade etti. Birçok kamu kurumu binasının da denetlenmesi gerektiğini belirten Özdemir, geçmiş yıllardaki yapı stoklarının yeniden hayata geçmesi gerektiğini söyledi. Özdemir, “Kiralık sosyal konutların üretilmesi kaçınılmaz” dedi. İstanbul Teknik Üniversitesi’nden Prof. Dr. Handan Türkoğlu, gerçekleşen doğal afetlerin zaman içinde deneyim kazandırdığını anlattı. Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nden Prof. Dr. Murat Balamir, doğal afet durumlarında toplumda yerleşik kuruluş ve birimlerin temsilcileriyle platform kurulması gerektiğini ifade ederek kararların ortak akılla alınması gerektiğini belirtti. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi’nden Doç. Dr. Binali Tercan ise kentsel dönüşüm hakkında açıklamalarda bulundu.

Ne kadar ilerledik?

“Afet ve Acil Durum Yönetimi: Koordinasyon, Eğitim, İlk Yardım ve Sağlık, Arama-Kurtarma, Geçici İskan, Hasar Tespiti, Ulaşım, İletişim” adlı konferansta konuşan Herkes için Acil Sağlık Derneği Başkanı Dr. Ülkümen Rodoplu, “İmar affı çıkıyor, evi ruhsat alamıyor, geçici ruhsat veriliyor. Hepimiz alkışlıyoruz. Ruhsat verene oy veriyoruz, sonra o bina çöküyor, içinde onlarca ölen var. Ama bir kişiyi canlı çıkardığımızda yine aynı politikacıyı alkışlıyoruz. Ne kadar ilerledik? 1994 yılında da aslında aynı şeyleri konuşuyorduk. Evet; yaptığımız iyi işler var, AFAD kurulduğunda çok heyecanlanmıştım. Gördük ki İzmir depreminde AFAD evet, birçok iyi iş yaptı ama bir yandan da 8 bin 700 arama kurtarma ekibi bölgede. 17 bina var. Yemesi içmesi barınması tuvaleti… Karışık bir tablo ile karşı karşıyayız. Bu tablodan umut çıkarmalıyız. Depremlerle ilgili artık çok tecrübemiz var. Bireyler hazır değil, yıllardan beri çalışıyorum ama benim eşim de sarsıntı sırasında ne yapacağını bilmiyor. Kaç kişinin deprem çantası var? Kaç kişi sarsıntı sırasında nasıl davranacağını biliyor? Başımızın çaresine bakmayı öğreneceğiz. Binalar yıkılıyor. Bu bilinç başlarsa insanlar oturduğu binayı sorgulamaya başlar. Ruhsatı vereni de demokrasi sayesinde değiştirir. Kişisel eylem planı çok önemli” diye konuştu.

Yaşar Üniversitesi’nden Dr. Mauricio Morales Beltran, Bayraklı’da ve Samos’ta gerçekleşen yıkımlar üzerinden açıklamalar yaptı. Beltran, “Zemin katlarda dükkan yapılarak açık alanlar oluşturuluyor. Kolon kesme gibi uygulamalar yapılıyor. Bunun yerine perde duvarlar istiyoruz” dedi. İzmir Valiliği Kriz Yönetim Merkezi eski Müdürü Okşen Mersin Atikbay, İzmir’de gerçekleşen depreme dair bilgilendirmelerde bulundu. Ege Üniversitesi’nden Doç. Dr. Ninel Alver ise hasarlı binalarda yapılacak tespitleri anlattı. Acil Afet Ambulans Hekimleri Derneği Başkanı Dr. Turhan Sofuoğlu ise afetlerde acil müdahale yönetimlerinden bahsetti.

Stres düzeyimiz çok arttı

“Depremin Toplumsal ve Psikolojik Sonuçları” oturumunda açıklamalarda bulunan Sosyal Psikolog Prof. Dr. Melek Göregenli, “Stres düzeyimiz çok arttı. Hepimiz bu şehirde yaşıyoruz. Şu anda yapmaya çalıştığımız şey akıl üretme ve akıl verme çabası. Hepimiz bütün o mesleki bilgilerimizin işe yaramadığı bir süreç yaşadık ve yaşıyoruz. Belki de her şeye rağmen çok ağır olabilecek kötü bir olay yaşadık. Belki bir işaret olabilir hazırlanmaya bir an önce başlayabiliriz. Afet diyoruz ama deprem bir doğal olay. Afet haline getiren biz insanlarız. Artık şehirler düşmanlarımız haline geldi. Evim bana düşman oldu gibi… Ev başımızı sokacak yerdir. Ev bu dünya ile kurduğumuz ilişkinin başladığı, ayağımızı bastığımız yerdir. Deprem diğer afetlerden farklı olarak gerçekten ayağımızı bastığımız yeri altımızda hareket ettiren ve belki de onu yok eden bir şey. Hepsinden çok daha farklı… 1999 depreminde 6 ay bölgede çalıştık. Biz insanız, korkuyoruz ve paniğe kapılıyoruz. İnsan zihni, başa çıkamayacağı şeyleri inkar ediyor. Bu depremdeki en büyük şansımız boş alanlarımızın olmasıydı. Kamusal alanlar konusunda doğru yerel politikalar izlenmesi… Eğer o alanları kapatsaydık çadır kuracak yerimiz bile kalmazdı. Kamusal alanlarımızı gözümüz gibi korumalıyız. İzmir, kent kimliğinin çok güçlü olduğu bir şehir… Bir haftada 500 tane gönüllü psikolog çalışmak istedi” dedi. Uzman Psikolog Dünya Polat ise krize psikolojik müdahalelere ilişkin açıklamalarda bulundu.