Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Başkanı Davut Er, Türkiye’nin geleneksel ihraç ürünlerinden zeytin ve zeytinyağında 2021 yılının ilk yarısında 136 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirildiğini belirtti. Zeytin ve zeytinyağı ihracatının 2020 yılının aynı dönemine göre yüzde 3’lük bir kayıp yaşadığını kaydeden Er, “Türkiye, 2021 yılının ilk yarısında 10 milyar 100 milyon dolarlık gıda ürünleri ihraç ederken, zeytin ve zeytinyağı sektörümüz gıda ihracatımızın yüzde 1,3’lük kısmını yaptı” dedi.

Hedef 300 milyon dolar

Zeytin ve zeytinyağı ihracatının alt kalemlerine bakıldığında, en büyük payı miktar bazında yüzde 8 artışla 44 bin ton, tutar bazında ise yüzde 5 artış ile 77 milyon dolar ihracat ile sofralık zeytin aldığını söyleyen Er, “Sofralık zeytini yaklaşık 55 milyon dolar ihracat ile zeytinyağı ve yaklaşık 4 milyon dolar ihracat ile prina yağı izlemektedir. 2020-2021 sezonunda 300 milyon doları ülkemize kazandırmayı hedefliyoruz” diye konuştu.

En fazla ihracat Almanya’ya

Türkiye geneli zeytin, zeytinyağı ve prina yağı sektöründe en fazla ihracat gerçekleştirilen ülkenin Almanya olduğunu dile getiren Er, “Almanya’yı ABD, Irak, Romanya ve İspanya takip etmektedir. İhracatımızda değer olarak en fazla artış gösteren ülkeler ise İspanya, İran ve Avustralya. Birliğimiz 2021 yılının ocak-haziran döneminde 79 milyon dolarlık ihracatla Ege Bölgesinin tarım ihracatına katkı sağladı. Yıllık 400 bin tona ulaşan zeytinyağı tüketiminin, 391 bin tonluk büyük dilimini ithalatla karşılayan ABD, dünya genelinde zeytinyağı ihracatında en hızlı genişleme sağlayabileceğimiz birkaç ülkeden biri olarak bizim için öne çıkıyor” ifadelerini kullandı.

ABD’ye 20 milyon dolarlık ihracat

2019-2020 sezonunda 33,5 milyon dolarlık tutarla Türkiye’nin zeytinyağı ihracatında yüzde 30’luk pay ile açık ara birinci sırada yer alan ABD’ye, 2021 yılı ocak-haziran döneminde 20 milyon dolarlık zeytin ve zeytinyağı ihraç etmeyi başardıklarını dile getiren Er, şöyle sürdürdü: “Hedefimiz büyük potansiyel arz eden bu pazardan daha fazla pay almak olduğu için Şubat ayında Ticaret Bakanlığı desteğiyle yürüttüğümüz Turquality Projemiz kapsamında ABD pazarında gıda sektöründeki öncü ithalatçılara, otel ve restoranların satın alma direktörlerine zeytinyağımızı Hibrit Tadım etkinliğiyle tanıttık.”

Türk zeytinyağları 298 ödül kazandı

Türk zeytinyağının, özellikle Covid-19 virüsüne karşı bağışıklık sisteminin güçlenmesinde oynadığı önemli rol sebebiyle dikkatleri üzerine çektiğini vurgulayan Er, şöyle konuştu: “University of Nevada-Las Vegas / Las Vegas Üniversitesi ve Caesars Entertainment ortaklığında kurulan yenilikçi turizm teknolojileri ve mutfak laboratuvarı bulunan Black Fire İnovasyon Merkezinin mutfak etkinlik alanında tadım ve tanıtım etkinliği gerçekleştirilen Türk zeytin ve zeytinyağları katılımcılardan büyük beğeni topladı. 2021 yılında Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği olarak İtalya’da EVO IOOC ve Lodo Guide, Japonya’da Japan Olive Oil Prize ve Olive Japan, İngiltere’de London IOOC ve ABD’de NYIOOC World Olive Oil Competition yarışmalar başta olmak üzere, 10’un üzerinde uluslararası yarışmaya ürün gönderimi konusunda üyelerimize destek verdik.150’den fazla firmanın toplamda 500’e yakın zeytinyağı numunesinin yurt dışındaki bu yarışmalara gönderimine aracılık ettik ve şu ana kadar sonuçları açıklanan yarışmalarda Türk zeytinyağları 298 ödül kazandı.”

“Meyvelerini topluyoruz”

ABD’de New York’da düzenlenen NYIOOC World Olive Oil Competition yarışmasında Türk firmalarının toplam 44 ödül kazandığını hatırlatan Er, “Firmalarımız, İtalya’da düzenlenen EVO-IOOC zeytinyağı yarışmasında 68, Japonya’da gerçekleştirilen JOOP yarışmasında 70, Olive Japan yarışmasında ise 33 adet ödülü, London IOOC yarışmasın da ise 83 ödülü Türkiye’ye getirdi. Verdiğimiz desteğin meyvelerini topluyor olmaktan dolayı son derece mutluyuz. Ödül alan firmalarımızın göstermiş oldukları başarılarından ve Türk zeytinyağının tanıtımına sağladıkları katkılardan dolayı tebrik ediyoruz” dedi.

“Destek olmaya devam ediyoruz”

Sanal ticaret heyetleri ve sanal fuarlar ile üyelere bu ortamda da tanıtım ve pazarlama konusunda destek olmaya devam ettiklerini belirten Er, şöyle devam etti: “Normalleşmeyle birlikte fiziksel faaliyetlerimize de ağırlık verdik. Türkiye’nin en büyük, Avrupa’nın dört büyük tarım fuarından biri olan AgroExpo Uluslararası Tarım ve Hayvancılık Fuarı’nda düzenlediğimiz Alım Heyeti Organizasyonu, 100’den fazla ikili iş görüşmesine sahne oldu. Fuara Bahreyn, Bulgaristan, Hırvatistan, Kamerun, Kırgızistan, Moritanya, Moldova ve Nijer’den ithalatçılar katıldı.”

2025 hedefi 1.5 milyar dolar döviz

Tarım ve Orman Bakanlığı verilerine göre yeni dikim ağaçların verimli hale gelmesiyle birlikte sofralık zeytin rekoltesinin 1 milyon 200 bin tona, zeytinyağı rekoltesinin ise 650 bin tona ulaşması hedefleniyor. Bu rekoltelere ulaşıldığı takdirde sofralık zeytinde dünya birinciliği Türkiye’nin olurken, zeytinyağında da ikinci sıraya Türkiye’nin adı yazılacak. Er, “Böylelikle Türkiye, üretimde bu seviyelere ulaştığı takdirde ihracatta da dünya genelinde fiyat yapıcı konuma gelecektir. Hedefimiz zeytinyağı ve sofralık zeytin ihracatında hedefimiz ambalajlı ürün ihracatını artırmak ve 2025’te 1.5 milyar dolar dövizi ülkemize kazandıracak konuma gelmek” sözlerine yer verdi.

Covid-19 sürecinde tüketici alışkanlarında yaşanan değişiklik, gıda ve sağlık sektörünü ön plana çıkarırken tekstil ve hazır giyim ürünlerini ikinci plana itti. Bu süreçten en fazla etkilenen sektörlerden biri olan tekstilde, yüzde 60’lara varan daralmalara şahit olundu. Normalleşmeyle beraber son bir aydır canlanma ve talep noktasında ihracatta açılma söz konusu. Mart ve nisan aylarında ertelenen siparişlerin yüklemeleri gerçekleşti. Ocak-haziran 2020 dönemi Türkiye geneli tekstil ve hammaddeleri ihracatı geçen seneye göre yüzde 22’lik düşüşle 3 milyar dolar olarak gerçekleşti. Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör Başkanı Jak Eskinazi, “Ege Tekstil ve Hammaddeleri İhracatçıları Birliği olarak haziranı bir önceki aya göre yüzde 49 artışla 16,4 milyon dolarlık ihracatla kapattık. Bu ayda yine ihracatımızdaki artış devam ediyor. Dünyanın en büyük 6’ncı, Avrupa Birliğinin (AB) en büyük 2’nci tedarikçi sektörüyüz. İhracatımızın yüzde 50’sini gerçekleştirdiğimiz AB bizim en önemli pazarlarımızdan biri. Bu yüzden yakın zamanda AB ülkelerine getirilen seyahat kısıtlamalarının kaldırılmasını istiyoruz. Ankara nezdinde girişimler yoğun bir şekilde devam ediyor. Ülkeler en temel sağlık ekipmanlarının üretiminde bile ciddi krizler yaşadı. Türkiye, en zor zamanda bile üretim yapabildiğini, birçok ülkeye tıbbi malzeme yardımında bulunarak üretim gücünü ve kapasitesini tüm dünyaya gösterdi. Medikal tekstili de içine alan teknik tekstilde tüm dünyaya yaptığımız ihracatta çok büyük artışlar yaşadık. Yılbaşından bu yana ihracatımız yüzde 40 artarak 1,2 milyar dolara ulaştı. Bu da rakamlarımızı biraz olsun iyileştirdi” diye konuştu.

“Bazı büyük markalar, siparişlerini Türkiye’ye kaydırdı”

2014’te sektöre kazandırılan Teknik Tekstiller Araştırma ve Uygulama Merkezinin de (TEKSMER A.Ş.) pandemi sürecinde medikal alanda çalışmalarını hızlandırdığını söyleyen Eskinaz, şöyle devam etti: “Türkiye’nin rekabet gücü ve potansiyeli yüksek ama ihracatta kısıtlamalar ve korumacılık önlemleri var. Pandemi sonrası artık tedarik zincirlerinin kısalmaya başladığını ve Batı’ya kaydığını söyleyebiliriz. Yeni dizayn edilecek dünya düzeni aslında Türkiye ile hedef ülkeler arasında daha yakın ilişkilerin geliştirilmesi için bir avantajı da beraberinde getiriyor. Uluslararası markaların Türkiye’den organik pamuk ve pamuk ipliği ürünlerini her yıl artırarak alma planları olduğunu biliyoruz. Hatta bazı büyük markaların siparişleri Uzak Doğu’dan Türkiye’ye kaymış durumda. Dünya çapındaki en büyük İspanyol giyim markası önümüzdeki 5 sene içinde 50-100 bin ton civarında organik ya da better cotton alma hedefi koydu. Ege Bölgesi, tekstil sektöründe organik pamuk, organik kumaş ve organik kıyafet üretiminde öncü konumda. Türkiye geneli pamuk ihracatı ilk 6 ayda yüzde 11 azalırken, Ege’den yapılan pamuk ihracatında yüzde 30 artış yaşandı. İkili ticari ilişkilerimizdeki tüm zorlayıcı unsurları ortadan kaldırmalı ve çok daha yüksek bir hacme ulaşmak için gerekli önlemleri alıp ihracatçılar olarak ajandamızı çağa uygun dizayn edip gerekli adımları atmalıyız. Bu yüzden Türkiye’de üretim yapan konfeksiyon ve iplik firmalarının, büyük markaların yakın zamanda hem dijital hem de fiziksel olarak gerçekleştireceğimiz organik hibrit fuarına katılımının teşvik edilmesi gerek.”

“Öne çıkan iki önemli kavram var”

İlk yarıda en çok ihracat yaptığımız ülkelerin 279 milyon dolarla İtalya, 171 milyon dolarla Almanya, 151 milyon dolarla ABD, 138 milyon dolarla Bulgaristan, 136 milyon dolarla İngiltere, 115 milyon dolarla Rusya, 112 milyon dolarla Mısır ve 108 milyon dolarla İspanya olduğunu ifade eden Eskinazi, “Ekosistemde değişeni izleyebilen, taleplere çevrimiçi ve hızlı bir şekilde çözümler üreterek cevap verebilen, yeni boşlukları doğru analiz edebilenlerin kazanacağı bir dönemde yaşıyoruz. Bu süreçte öne çıkan iki önemli kavram vardı. Birincisi alışkanlıkların değişip kaynakların kullanımının daha bilinçli hale gelmesi ikincisi ise dijitalleşme. Tekstil, çevreye en fazla zarar veren ve dünyada en çok su israfına yol açan sektörlerden biri. Yeni normali doğru bir şekilde okumalıyız. Korona sonrası toparlanmanın hedefinde iklim krizi, çevre dostu üretim ve dijitalleşme olmalı. Yeşil dönüşüm, sürdürülebilirlik ve dijitalleşme ekseninde daha çok çalışarak, kazan-kazan ilişkisini kurmamız lazım. Bunun hem ekonomi hem de sağlık açısından çok daha etkili olacağına inanıyoruz” sözlerine yer verdi.

Sürdürülebilirlik vurgusu

EİB’in 2020 yılını ’Sürdürülebilirlik Yılı’ ilan ettiğini hatırlatan Eskinazi, şöyle konuştu: “Birliğimizin geçtiğimiz günlerde açıkladığı Sürdürülebilirlik Manifestosu da bu eksende oluşturuldu. Pandemi bize hızlı kullan at alışkanlıkların getirdiği konformist yaşam tarzından ve statükocu düşünceden çıkıp tüketim toplumundan türetim toplumuna dönüşmemiz gerektiğini gösterdi. Sürdürülebilirlik ve dijitalleşme politikalarını sağlam zeminler üzerine inşa eden ve hızla aksiyona geçen ülkeler artık küresel ekonomiyi domine ediyor. Yakın bir süreçte sürdürülebilirlik ve geri dönüşümle ilgili sadece firmalar arası değil firmalar ve hükümetler arası iş birlikleri göreceğiz. İsveç hazır giyimde geri dönüşümlü materyal yerine kimyasal kullanımına 2021 yılından itibaren vergi getirmeye hazırlanıyor. Artık hükümetler stratejilerini sürdürülebilirlik üzerine belirliyor. Nitekim en fazla ihracat yaptığımız Almanya’da da yeni tedarik zinciri yasası gündemde. Taslağa göre şirketler tedarik zincirlerinde insan hakları ve ekolojik standartlara bağlı kalmak zorunda olacaklar. Bu durum da tekstil mühendisliğinin geleceğin mesleklerinden biri haline geleceğini ortaya koyuyor. Tekstil Mühendisliği mesleğine ilginin artırılması, gençlerimizin Tekstil Mühendisliğini tercih etmelerini sağlamak için kontenjanlarda yüzde 92’ye kadar doluluk oranlarını gördüğümüz iki senedir yürüttüğümüz yoğun tanıtım kampanyası devam ediyor. Üniversite sınavında ilk 80 bine girerek burs şartlarını sağlayan tüm öğrencilerimize eğitim hayatları boyunca asgari ücrete kadar karşılıksız burs sağlıyoruz. Gençlerin önünü açarak ekolojiyi koruyarak, güncel kalarak kısacası akıllı uzmanlaşarak ilerlediğimiz sürdürülebilir üretim planımızla gelişen ve büyüyen Türkiye ekonomisi için durmaksızın çalışmaya devam edeceğiz.”

Ege Hububat Bakliyat Yağlı Tohumlar ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Terci, 2019 ve 2020’nin ilk yarısında artış rekortmeni olduklarını açıkladı. “Haziran’da yeni bir rekora daha imza atarak son 6 ayda çok iyi bir performans sergiledik” diyen Terci, “Hububat, bakliyat ve yağlı tohumlar sektörümüz yüzde 179’luk artışla ihracatını 47,7 milyon dolara taşıdı. Son bir senelik dönemde ise ihracatımız yüzde 32 artarak 514 milyon dolara ulaştı” dedi.

“Bir önceki döneme göre yüzde 350 arttı ve 27 milyon dolara ulaştı”

Mustafa Terci, “2020’deki 500 milyon dolarlık ihracat hedefimize ilk yarıda ulaştık. İhracatımızdaki bu hız devam ederse bu sene 600 milyon doları hedefliyoruz. Haziran’da en çok artış gösteren ürünümüz bitkisel yağlar oldu. Birliğimizin ihracatında bitkisel yağlar yüzde 50’den fazla pay alarak bir önceki döneme göre yüzde 350 arttı ve 27 milyon dolara ulaştı. Orta Doğu’dan Afrika’ya dünyanın birçok noktasına bitkisel yağ ihraç ediyoruz. Libya’ya 6 milyon dolar, Hindistan’a 5 milyon dolar, Yemen’e 4 milyon dolar, Güney Afrika’ya 2 milyon dolar, Cibuti’ye 1 milyon dolar olmak üzere toplamda 74 ülkeye bitkisel yağ ihracatı gerçekleştirdik” şeklinde konuştu.

Ege Hububat Bakliyat Yağlı Tohumlar ve Mamulleri İhracatçıları Birliğinin son 1 senede en çok artış gösteren diğer ihracat kalemleri ise; küspeler ve hayvansal yemler yüzde 118 artışla 35 milyon dolar, yağlı tohumlar yüzde 104 artışla 100 milyon dolar, değirmencilik ürünleri yüzde 51 artışla 23 milyon dolar, bakliyat yüzde 38 artışla 4,7 milyon dolar, çikolata ve şekercilik mamulleri yüzde 31 artışla 51 milyon dolar, hububat ve mamulleri yüzde 25 artışla 30 milyon dolar, bitkisel yağlar yüzde 16 artışla 223 milyon dolar olarak gerçekleşti.