Rusya, Türkiye ile 2015 yılı kasım ayında yaşadığı siyasi kriz sonrasında Türk domatesine ambargo kararı almıştı. 2017 yılı Kasım ayında Türk domatesi tekrar Rusya’ya ihracat vizesi alırken, bu kez kotayla karşı karşıya kaldı.

İlk önce 1 Kasım 2017 tarihinde 100 bin ton olarak belirlenen kota, Türk ihracatçılarının kısa sürede kotayı doldurması üzerine, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Dış İşleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan ve Tarım ve Orman Bakanı Dr. Bekir Pakdemirli’nin girişimleriyle önce 150 bin tona, 7 Mart 2020 tarihinde ise 200 bin tona çıkarılmıştı. Türk ihracatçıları 200 bin kotayı da kasım ayı sonunda doldurdu.

“Kota kaldırılsın”

Yaş Meyve Sebze İhracatçı Birlikleri Başkanları, Türk domatesinin en büyük ihraç pazarı Rusya’ya ihracatın durma noktasına gelmesi üzerine yaptıkları ortak açıklamayla, Rusya Federasyonu’na yapılacak domates ihracatında kotanın kaldırılmasını ve 2015 Kasım ayı öncesindeki sürece dönülmesini talep etti. Türkiye Yaş Meyve Sebze İhracatçı Birlikleri Sektör Kurulu Başkanı Ali Kavak, Akdeniz Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Başkanı Necdat Sin, Doğu Karadeniz İhracatçılar Birliği Başkanı Saffet Kalyoncu, Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Başkanı Hayrettin Uçak, İstanbul Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Başkanı Melisa Tokgöz Mutlu, Uludağ Yaş Meyve Sebze İhracatçılar Birliği Başkanı Cafer Aşkar ve Batı Akdeniz İhracatçılar Birliği’nin ortak imzasıyla yapılan açıklamada, Türkiye’nin domates ihracatının 2020 yılında 11 aylık dönemde yüzde 6’lık artışla 286 milyon dolara ulaştığı bilgisini paylaşıldı.

Birlik başkanları, 2020 yılı sonunda 300 milyon doları aşmayı hedeflediklerini, bu hedeflere ulaşmak için en büyük ihraç pazarları Rusya’daki kotanın kaldırılması gerektiğinin altını çizdi.

Rusya’ya domates ihracatında 2015 öncesinde kota olmadığını hatırlatan başkanlar, “İki ülke arasındaki ilişkiler, 2017 yılında Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasındaki zirvede her konuda normalleşmişken, iki ülke arasında 100 milyar dolar ticaret hacmi hedefi konulmuşken, Azerbaycan ile Ermenistan arasında çıkan savaş sonrasında Dağlık Karabağ’da kontrolü sağlamak için Rusya ile Türkiye savunma bakanlıkları mutabakat muhtırası imzalamış ve Dağlık Karabağ’da birlikte görev yapıyorken, Rusya, başka ülkelere kota uygulamazken Türk domatesine hala kotanın olmasını anlamak mümkün değil. Kotanın kaldırılmasını sadece Türk ihracatçıları değil, Rusya’daki ithalatçılarda kotanın kaldırılmasını istiyor” diye konuştu.

Türk domates üreticilerinin pandemi sürecinde gece gündüz çalışarak; çorbalardan salatalara, mezelerden, meyve sebze mamullerine, makarnalardan zeytinyağlılara, pilavlardan etli yemeklere mutfaklardaki tüm lezzetlerde kullanılan domatesin üretimine devam ettiğine vurgu yapan başkanlar, üreticilerin bu emeklerinin karşılığını alabilmesi için Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan, Dış İşleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ve Tarım ve Orman Bakanı Dr. Bekir Pakdemirli’den destek talebinde bulundu.

Türkiye, taze domates üretiminde 9 milyon tonu tarlada üretim, 4 milyon tonu örtü altı (sera) üretimi olmak üzere 13 milyon tona ulaşan üretim rakamıyla dünyada dördüncü sırada yer alıyor.

Hazır giyim sektörü, yapılan ihracatlarla Türkiye’ye 2019 yılında 17,7 milyar dolar döviz kazandırdı. Ege Hazır Giyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği de, 2019 yılında gerçekleştirdiği 1.3 milyar dolarlık ihracatın yüzde 89’unu gerçekleştiren 81 üyesini düzenlediği “Hazır Giyim ve Konfeksiyon İhracatının Yıldızları Ödül Töreni” ile ödüllendirdi.

2019 zorlu geçti, 2020 ümit veriyor

Ödül töreni öncesinde konuşan Ege Hazır Giyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği Başkanı Burak Sertbaş, 2019 yılını değerlendirdi. Sertbaş, “Hazır giyim sektörü olarak Türkiye genelinde 17.7 milyar dolarla binde 4’lük bir artışla 2019 yılını kapadık. Artış çok azdı; ama Türkiye’de ihracata katkı yapan otomotiv ve kimya sektöründen sonra üçüncü büyük sektör olduk. Ege Bölgesinde durum biraz daha farklı. Biz ne yazık ki bir önceki seneyi yakalayamadık, yüzde 3’lük eksiğimiz var. Bunu da Avrupa Birliğindeki (AB) durgunluğun satışları etkilediği olarak yorumladık. Ege Bölgesi olarak 1.3 milyar dolarlık bir ihracatımız oluştu; ancak, 2020 yılına iyi başladık, ocak ve şubat ayı artışla geçti. İnşallah bundan sonra da artışla gideriz diye ümit ediyoruz” dedi.

“Türkiye yaşanan krizden en az etkilenen ülkelerden biri olacak”

Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör Başkanı Jak Eskinazi ise dünyada yaşanan petrol krizi ve piyasanın dalgalanması ile ilgili konuştu. Eskinazi, “Yaşanan bu durumlar insanı ister istemez kriz senaryosuna götürüyor; ama bilin ki Türkiye bu işlerden en az zarar görecek ülkelerden bir tanesi. Biz programımızı,hesaplarımızı doğru yaparsak dünyanın önünde olan bu krizden en az etkilenen ülkelerden biri oluruz diye düşünüyorum. Ben sizlere karanlık tablo çizmek istemezdim ama herkesin bu konjonktürü bilmesinde fayda var. Burada ödül alan, ülkeye 1 dolar ihracat kazandırmış olan bütün üyelerimizi tebrik ediyor, başarılarının devamını diliyorum” ifadelerini kullandı.

Konuşmaların ardından Ekonomist Dr. Can Fuat Gürlesel, Ekonomik Gelişmeler ve Beklentiler isimli sunumunu üyelere gerçekleştirdi. Sunumdan sonra ise ödül törenine geçildi. Ödül töreninde ihracata katkı sağlayan üyeler sırayla sahneye çağrılarak ödüllendirildi. Ödül töreninin ardından toplu hatıra fotoğrafı çekildi. Program kokteyl ile son buldu.