Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan’ın himayelerinde, Milli Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğünce yürütülen “Aile Okulu Projesi” çerçevesinde İzmir’de bin 450 kurs açıldı. Ailelerin ve toplumun sağlığının korunmasına katkı sağlamak, aile içi ilişkiler, ev yönetimi ve çocukların davranış yönetimlerine rehberlik edilmesi gibi amaçlar yer aldığı “Aile Okulu Projesi” çerçevesinde 35 bin 760 aileye ulaşıldığı, hedefin ise 50 bin aileye ulaşmak olduğu belirtildi.

İzmir’de faaliyet gösteren 360 Derece Tarih Araştırmaları Derneği, yaklaşık 17 yıldır deneysel deniz arkeolojisi konusunda araştırmalar yaparak projeler gerçekleştiriyor. Projeler kapsamında, antik dönemde kullanılan tekneler, dernek tarafından elde edilen bilgilerle beraber o dönemin koşullarına uygun olarak birebir yapılıyor. Dernek şu ana kadar tarihte bilinen ilk tekne olan Uluburun, ilk savaş teknesi Kybele ve Fenike Teknesi’ni birebir yeniden inşa etti.

Antik dönemde yolculuğu canlandırmak amacıyla hedef İspanya

Dernek üyeleri ve gönüllüler, antik dönemde yapılan yolculuğu yeniden canlandırmak amacıyla 2009 yılında Kibele Teknesi ile Foça’dan Marsilya’ya gitmeyi başardı. Derneğin yeni hedefi ise aynı antik dönemde olduğu gibi Fenike Teknesi ile İspanya’ya gidebilmek.

17 yıldır deneysel arkeolojik çalışmalar yürütüyorlar

360 Derece Tarih Araştırmaları Derneği Üyesi Teknik Ressam Mualla Erkut, 2004 yılından itibaren deneysel arkeoloji projeleri gerçekleştirdiklerini ve Anadolu’nun çok önemli bir tarih yatağı olduğunu söyledi.

Erkut, insanlık tarihinin en önemli detaylarının Anadolu topraklarında ve onu çevreleyen denizlerde bulunduğunu belirterek, “Bu denizlerde birçok batık var. Biz de deniz arkeolojisiyle ilgili antik dönemde teknelerin yapımı ve hareket ettirilmesi, yolculuk yapılması konularında araştırma ve projeler yapıyoruz. Deneysel arkeoloji çok önemli. Çünkü elimizde yeterli kanıtlar olmadığı için bunlarla ilgili deneyler yapmak gerekiyor” dedi.

Mualla Erkut: “Fenike Teknesi ile İspanya’ya gitmeyi hedefliyoruz”

Son olarak Fenike Teknesi’nin replikasını yaptıklarını ifade eden Mualla Erkut, “Fenikeliler, Akdeniz’de çok önemli bir uygarlık ve inanılmaz bir ticaret ağı kurmuşlar. Hatta Cebelitarık’tan bile çıktıkları söyleniyor. Bu da onlara ait çok özellikli bir tekne. Teknenin başında ‘Hipoi’ dediğimiz at başı var. Yelkenli bir tekne. 17 senenin sonunda bu tekneyi tamamıyla ‘kavela zıvala’ yaptık, yani bu teknede hiç çivi kullanmadık. Bu tekneyi çok hafif yaptık, toplam ağırlığı 6 ton. Kibele 24, Uluburun 30 tonluk bir tekne. Bu çok hafif oldu ve çok iyi yelken yapıyor. Geçen sene denize indirdik ve deneme seferi yaptık. Fenike Teknesiyle de İspanya’ya gitmeyi hedefliyoruz” diye konuştu.

62 günlük tarihi tekne yolculuğuyla Marsilya’ya ulaşmışlardı

Fotoğraf sanatçısı Selva Egeli de, Kybele Teknesi’nin M.Ö. 600’lü yıllarda kullanıldığını ve bir savaş teknesi olduğu söyledi. 2009 yılında Kybele’nin birebir aynısını yaparak tıpkı milattan önce 600’lü yıllarda olduğu gibi Phokaia’den (Foça) çıktıklarını ve Marsilya’ya ulaştıklarını hatırlatan Selva Egeli, “O zamanlarda gerçekleşen aynı yolculuğu bu tekneyle yaptık. Bu tekne kürek ve yelkenle hareket edebiliyor. Yolculuğu yaparken gönüllü sporcularımız da vardı. Biraz basık bir tekne ve içinde yaşam çok kolay değil. Gönüllü bir gruptan oluştuğumuz için sorun çıkarmadan yolculuğumuza devam ettik. Foça’dan başlayarak Yunanistan kıyılarından Marsilya’ya kadar geldik. Yolculuğumuz yaklaşık 62 gün sürdü. Avrupa’da böyle bir tekne olmadığı gibi bizim gibi de birebir replika çalışması yapılan projeler zaten çok yok” dedi.

Selva Egeli: “Şanslıydık tarih tekerrür etmedi”

Tarihte bilinen ilk tekne olan Uluburun Teknesi’nin replikasını da yaptıklarını kaydeden Selva Egeli, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Tarihi günümüzden 3 bin 300 yıl öncesine dayanıyor. Uluburun Teknesi, o zamanların kargo teknesi ve Kıbrıs’a giderken Kaş yakınlarında batmış olan bir tekne. Biz de birkaç kez İstanbul’a ve Bodruma’a giderek tekneyi sergiledik ama esas amacımız Kıbrıs’a gidip onların yaptığı yolculuğun bir parçasına şahitlik etmekti. Açık denizdeyken korkunç bir rüzgarla karşılaşmıştık. Gece vaktiydi, tahtalardan sesler geliyordu ve de teknenin asıl battığı yere 8 mil kadar uzaktık. Şanslıydık tarih tekerrür etmedi. Bu teknelerde motor yok, çivi yok, tuvalet yok. İçerisinde yaşam kolay değil. Bu da biraz onlarla empati yapabilmemizi de sağlıyor.”

Hatay’da korona virüsü testi pozitif çıkan sağlık çalışanı Ferdane Bilgin’in kalp krizi sebebiyle yaşamını kaybetmesi, akciğerlerde ağır iltihaba neden olan Covid-19 virüsünün “Kalbi de tehdit ediyor mu?” sorusunu akıllara getirdi. Medicana International İzmir Hastanesi Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Cevat Şekuri, virüsün sadece akciğerle sınırlı kalmayıp tüm dokuları ve damarsal yapıları etkileyebildiğini söyleyerek, kalbin bu hastalıkta adeta hedef tahtası, Covid-19 virüsü karşısında kırılgan bir organ olduğunu ifade etti. Prof. Dr. Şekuri, Covid-19’a yakalanıp atlatan kişilerin ömür boyu sürebilecek kalp yetmezliği ve ritim bozukluğu yaşayabileceğine dikkat çekti.

Akciğerlerde meydana gelen iltihabi durumun sadece bu organla sınırlı kalmayıp, tüm dokuları ve damarsal yapıları etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Cevat Şekuri, “Covid-19 hastalığında akciğer bulgularının da nedenlerinden olan damar hasarı ön plandadır. Damar duvarının hasarı, kan pıhtılaşma sisteminin harekete geçmesi; ayrıca iltihabi faktörlerin salınımıyla birlikte sinir sistemi yanıtının işin içine katılması sonucu olumsuz ve hayati tehlike arz eden akut olaylar gelişebilir. Bunların başında da kalp damarlarında pıhtılaşma ve tıkanma sonucunda hayati tehlike oluşturan, ani kalp ölümlerine neden olabilen kalp krizidir. Bunun yanında yaygın kalp kası iltihabı ve kalp ritim bozuklukları görülebilir. Bu komplike durumlardan kurtulanlar ömür boyu kalp yetmezliği, ritim problemleri ve beyin hadiseleri ile karşı karşıya kalabilirler. Kısacası kalp, Covid-19 karşısında kırılgan bir organdır” dedi.

Prof. Dr. Cevat Şekuri, daha önce kalp damar hastalığı tanısı almış stentli ve bypasslı kişilerin, inme geçirenler, hipertansiyon, kalp yetmezliği, diyabet, obezite, kronik akciğer veya böbrek hastalığı olanların, tütün mahsulleri tüketenler, organ nakil operasyonu geçiren kişiler ve kemoterapi alan kanser hastalarının kalplerinin Covid-19’a karşı en çok riski taşıdığını söyledi.

“Belirtileri iyi izleyin”

Özellikle riskli kişilerin vücudun verdiği belirtileri çok iyi takip etmesi gerektiğinin altını çizen Prof. Dr. Cevat Şekuri, “Riskli kişilerin göğüs ağrısı, tıkanma hissi, sıkışma ve ciddi nefes darlığı, çarpıntı, bayılma veya baygınlık, bilinç bozukluğu, konuşmada peltekleşme, güç kaybı gibi yakınmaları olması durumunda derhal sağlık personeline ve hastaneye ulaşmaları gerekir. Bunlar göz ardı edilmemesi gereken yakınmalardır. Bu yakınmaların görülmesi halinde beklenmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır” şeklinde konuştu.

Covid-19 pandemisinin sadece Covid-19 hastalarının değil, bütün hastaların sağlık hizmetine erişimini etkilediğini vurgulayan Prof. Dr. Cevat Şekuri, “Son dönemde İngiltere, ABD ve İspanya’da yapılan çalışmalarda acil servise müracaat eden ve kalp krizi tanısı alan hastalarda belirgin azalma olduğu görülmüştür; ancak İngiltere’de yapılan bir başka çalışma sonucuna göre belli bir zaman diliminde bir önceki döneme göre ölümcül kalp damar hastalıklarında ciddi artış olduğu saptanmıştır. Buradaki muhtemel en önemli sorun ise, olguların yakınmalarını ciddiye almamaları, hastaneye müracaat etmekten korkmaları ve ilaçlarını aksatmalarıdır” dedi.

“Azami dikkat ve korunma şart”

Özellikle risk grubundaki şahısların azami dikkat ve korunma içinde olmalarının şart olduğunu belirten Prof. Dr. Şekuri, “Fiziksel olarak sosyalleşmenin pek akılcı olmadığı bu dönemde teknolojik sosyalleşme yöntemlerine başvurulabilir; hobilerin geliştirilmesi, müzik dinleme, kişilerin gücüne göre düzenli hareket ve egzersiz, kitap okuma, yoga, meditasyon ve solunum egzersizleri gibi ev içi günlük faaliyetlere vakit ayrılabilir. Zamanın çoğunu evde geçirdiğimiz bu günlerde düzenli hareket damar sağlığı için olmazsa olmazdır. Ayrıca mümkün olduğunca kötü haberlerden ve ruh halini olumsuz etkileyebilecek durumlardan uzak durulması önerilir. Dengeli beslenmenin önemini de tabii ki unutmamak gerekir” diye konuştu.