Dünyanın en önemli stratejik gıda ürünlerinin başında yer alan buğdayda hasat devam ediyor. Yunusemre ilçesine bağlı Üçpınar Mahallesinde boy veren buğday tarlarında devam eden hasat çalışmalarını yerinde inceleyen Şehzadeler Ziraat Odası Başkanı Hüseyin Altındağ, savaş sonrası buğdayın önemi, desteklemeler ve son aylarda buğday tarlalarında ortaya çıkan yangınlarla ilgili önemli açıklamalarda bulundu.

“Ekim arttı verim düştü”

Açıklamasına tüm çiftçilere kazasız belasız, hayırlı bol bereketli bir yıl dileyerek başlayan Şehzadeler Ziraat Odası Başkanı Hüseyin Altındağ, “Bu sene Manisa bölgesinde özellikle Şehzadeler ve Yunusemre ilçelerinde yeterli miktarda yağış olmaması nedeniyle verimlerimiz yeterli seviyede değil. Sulanmayan alanlarda dönüme 300-350 kilolarda suyu olan üreticilerimizde 500-600 kilogram civarında verim almakta. Buğdayın ne kadar önemli olduğu herkesin gündeminde olduğu Rusya-Ukrayna savaşı ve pandeminin arka arkaya gelmesi sonucu buğdayın önemi bir kat değil, 10 kat arttı. En stratejik ürün olduğu için zengini de fakiri de her aile bu buğdaydan yararlanmak zorunda. Diğer ürünlere benzemiyor. Buğday üretimini daha fazla desteklerle daha fazla imkanlarla üretimi çoğaltmak ve çiftçimizi desteklemek lazım. Bundan sonraki yıllarda bilim adamlarımız sürekli söylüyor, iklim değişikliği, küresel ısınma, bazı yerlerde aşırı yağmurlar bazı yerlerde aşırı kuraklıklar oluyor. Dünyamızın da dengesi değişiyor ve bundan ülkemizde nasibini alıyor. Buğday rekoltesi her sene düşüyor. Bizim Manisa’nın merkez ilçeleri Yunusemre ve Şehzadeler ilçelerinde 50-60 bin dekarlık bir buğday alanımız var. Bu sene ekimde bir artış var ama rekolte kaybından dolayı artışın pek de önemi olmadı” dedi.

“Sigara ve izmaritleri söndürmeden atmamalı”

Vatandaşları yangın konusunda uyaran Altındağ, “Şu anda harman zamanı ve her yer barut gibi en ufak ateşte yanabilecek tarlalar. Buralarda çok dikkatli olunmalı. Sigara ve izmaritleri söndürmeden atmamalı. Bunların bir sabotaj olduğunu düşünmüyorum. Yanan yerler belli yerler. Buralarda belki halk arasında kendi çekememezlikleri olabilir ama vatandaşımızın kendi tarlasını kendisinin yakmasının ihtimali yok” diye konuştu.

Mandalina hasadı sırasında “Gıdanı Arkada Bırakma” temasıyla düzenlenen online panelde Türkiye’de gıda kaybının önlenmesi için yapılması gerekenler masaya yatırıldı. Türkiye’de gıda arz zincirinin tarımsal üretim aşamasındaki toplam kayıp

miktarının yaklaşık olarak 13,7 milyon ton olduğunu belirten Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Başkanı Hayrettin Uçak, meyve sebze üretiminde de 9,48 milyon ton kayıp yaşandığına işaret etti. “Türkiye’nin toplam meyve ve sebze üretimi 53 milyon ton civarında olup, bunlarda hasat sonrasında meydana gelen ürün kayıpları türlere ve çeşitlere göre yüzde 15-50 arasında değişmektedir” diyen Uçak, “Meyve sebzede kayıplar hasattan itibaren tüketime kadar zincirin birçok aşamasında karşımıza çıkıyor. Plansız üretim, ürünün özensiz hasat edilmesi, elverişsiz depolama koşulları, yetersiz paketleme, nakliye sırasında soğuk zincirin kırılması, satış sürecinde koşullarının uygun olmaması veya satış süresinin uzaması ürünün tüketiciye ulaşana kadar kayba uğramasındaki temel faktörlerdir. Yanlış tüketim alışkınlıkları da bu kayıplara eklendiğinde bazı ürünlerde yüzde 40’lara kadar kayıplar yaşanabiliyor” diye konuştu.

“Sofralık üretime uygun olmayan ürünler sanayiye yönlendirilebilir”

Kayıplar için alternatif üretim olanakları oluşturmanın mümkün olduğunu aktaran Uçak, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Öncelikle sofralık üretim için gerekli standartları karşılamayan ürünler sanayiye yönelik üretimde değerlendirilmekte, bu sanayi ürünleri de ülkemize ihracat yolu ile önemli döviz kazandırmaktadır. Meyve suyu, konserve, reçel gibi sanayiye dönük üretim alanları dışında meyve sebze atıklarından gübre üretilebilir. Bioenerji üretimi için önemli bir alternatif oluşturulabilir. Hem kamu kuruluşları hem de özel sektörün ortak çalışmaları ile mümkün meyve sebze atıkları bu şekilde değerlendirilebilir. Yurt dışında bunun örnekleri vardır ama bizim atıklardan alternatif üretim alanları geliştirmekle birlikte atıkları nasıl en aza indirebileceğimize de kafa yormamız çok önemli diye düşünüyorum. Bunun için de konuşmamın başında söylediğim kayıp oranlarını en aza indirmek için hasat tekniklerinden ilaçlamaya, depolama ve paketleme tesislerindeki görevlilerden perakende sektörüne kadar geniş çaplı bir bilinçlendirme ve eğitim çalışması yapılabilir.”

“İşletmelere yakın depolama tesisleri kurulmalı”

Meyve-sebze sektöründe yaşanan kayıplarda hasat sonrası dönemdeki kayıpların önemli bir yer tuttuğu bilgisini veren Uçak, “Bu da yüksek kalitede ürün miktarının düşmesine neden olmaktadır. Buna bağlı olarak maliyetler artmakta ve rekabet gücümüzü olumsuz etkilemektedir. Genel olarak işletmelerimizin kendilerine ait yeterli depolama alanları bulunsa da piyasada fazla talep söz konusu olduğunda ve tarla/bahçede zamanında hasat edilmediği zaman depolama sürecinde bazı fizyolojik bozukluklar oluşabilmektedir. Hasadın zamanında yapılmamasının etkisini de göz önüne aldığımızda; belediyelerin iştiraki ile işletmelere yakın alanlarda depolama tesisleri kurulabilir. Böylelikle hasat zamanı nedeniyle meydana gelen gıda kayıplarda azalmış olur. Yine aynı şekilde meyve sebze hallerinde kayıplar özellikle altyapı yetersizliği nedeniyle yüksek boyutlara ulaşabilmektedir. Bunu önlemek amacıyla meyve sebze hallerinde yeterli miktarı depolayacak şekilde soğuk hava depolarının kurulması çok önemlidir” ifadelerini kullandı.

“Soğuk zincir kırılmamalı”

Meyve ve sebzenin sağlıklı olarak tüketiciye ulaştırılması için soğuk zincirin hasattan ihracata veya tüketime kadar kırılmaması gerektiğine vurgu yapan Uçak, “Maalesef ihracat aşamasına gelene kadar taşıma sırasında soğuk zincirin birçok kez kırıldığına şahit oluyoruz. Böyle olunca da ürünlerimizde kalite kaybı oluyor. Bu altyapı sorunlarının bertaraf edilmesi için yapılacak altyapı yatırımları maliyetli görünse de Tarım ve Orman Bakanlığı, TÜBİTAK, kalkınma ajansları ve uluslararası kuruluşların bu yatırımlara ilişkin proje çağrıları oluyor. Bu çağrılara sektör olarak biraz daha yakın olmamız ve özel sektör teşebbüsleri ile projeler üretmemiz gerekiyor” dedi.

“Bu projeyle herkes kazanıyor”

Gönüllü Son Hasat Projesi’nde “Gıdanı Koru Sofrana Sahip Çık” mantığıyla gıda israfını önlemeyi amaçladıklarını ifade eden İzmir Tarım ve Orman İl Müdürü Mustafa Özen ise, Türkiye’de üretilen ürünlerin üçte birinin tüketmeden kaybedildiğini dile getirdi. Özen, “Bu çok ciddi bir rakam, bizim bunu minimize etmemiz lazım. Ekonomik değeri kalmamış, artık satmaya ve pazarlamaya değer bulmadığı ürünleri üreticiler hasat etmiyorlar. Bunun teknik anlamda da şöyle bir zararı var. Bitkilerdeki zararlılar hasat edilmeyen ürünleri kış mevsimini geçirmek için kullanıyorlar. Üreticilere hep söylediğimiz bu ürünleri satmayacaksanız dahi dalında bırakmayın, dibine düşeni de dibinde bırakmayın tarladan uzaklaştırın diyorduk. Bu son hasatla bunu da yapmış oluyoruz. Gönüllü üniversite öğrencilerimizle hasat ettiğimiz ürünleri Konak İlçemizdeki bir vakıf aracılığıyla ihtiyaç sahiplerine ücretsiz olarak veriyoruz. Burada başından itibaren birçok faydayı birleştirmiş oluyoruz. Hem israfı önlüyoruz hem ihtiyaç sahiplerine ürünleri ulaştırıyoruz hem gönüllüler tarafından hasat ediyoruz hem de teknik anlamda bizim yıllardır söylemiş olduğumuz zararlı organizmaların bahçelerde kalan ürünleri konukçu olarak kullanmasının önüne geçiyoruz. Bu ürünleri tarladan uzaklaştırıyoruz” ifadelerini kullandı.

“Gıdanı Arkada Bırakma” konulu panelde aktris ve aktivist Zeynep Tuğçe Bayat, Tarım ve Orman Bakanlığı AB Uyum Daire Başkanı Zeynep Özkan, Gıda Kurtarma Derneği Başkanı Berat İnci, Beylikdüzü Kent Konseyi Başkanı Elif Necla Türkoğlu ve

mandalina üreticisi Sabri Çetin konuşmacı olarak yer aldı.

Kırkağaç Kaymakamlığı, Kırkağaç Belediyesi, Kırkağaç Ziraat Odası Başkanlığı ve İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün ortaklaşa düzenledikleri projeyle 2008 yılında “Coğrafi İşaretleme” alarak patentli ve etiketli satımına başlanan Kırkağaç kavununda ilk hasat yapıldı. Bu yıl 30 bin ton civarında bir rekolte beklenen kavun rengi ve kokusuyla dikkat çekiyor. 10 bin dekar alanda ekiminin yapıldığı kavunda rekoltede yarı yarıya düşüş beklendiğini ancak hibrit tohum kullanılmadığını söyleyen Kırkağaç Ziraat Odası Başkanı Emin Özarı, üreticilere organik ürün sunmak için ata tohumunu tercih ettiklerini söyledi. Özarı, “Gördüğünüz üzere hasatlarımıza başladık. Çiftçilerimize bol ve bereketli bir üretim sezonu diliyorum. İlçemizde yine her yıl olduğu gibi bu yılda 10 bin dekar seviyelerinde Kırkağaç kavunu ekilişimiz oldu. Buradan yaklaşık 30 bin ton civarında bir rekolte bekliyoruz. Bunun yüzde 80’lik bir kısmı yurt içi pazarlarda tüketicilerimize ulaşacak, yüzde 20’lik bir kısmı ise ihracata gider diye düşünüyorum. Bizim kavunumuz dayanıklılığı ile ünlü. O yüzden bunların büyük bir kısmı kış aylarında satılmak üzere depolar asılacak. Bunların içinde hasat ediyoruz ama bundan satışı Kasım-Aralık aylarında falan olacak. Allah nasip ederse kavunlarımızı o zaman daha çok göreceğiz pazarlarımızda ve marketlerimizde. Bunun dışında herhangi bir hastalığa maruz kalmadı kavunlarımız. Çok sağlıklı bir şekilde yetiştiler” dedi.

Depolara taşınırken özen gösteriliyor

Kavunların özenle hasat edildiğini belirten Özarı, “Her ne kadar üretimde rekolte düşük olsa da ata tohumu kullanmaya devam ediyoruz. Tohumlarımız ata tohumudur ve hibrit tohum kadar verim vermiyor. Ama biz yine de ısrarla ata tohumumuzu ekmeye devam ediyoruz. Yarı yarıya belki üretimimiz azalıyor ama en azından daha organik ve daha genetiğiyle oynanmamış bir ürün sunmuş oluyoruz tüketicilerimize. Kavunlarımız dayanıklılığıyla ünlü ama burada azami bir özen göstermemizde gerekiyor. Bunları keserken, araçlarımıza sararken, depolarımıza taşırken çok özen göstermemiz lazım çünkü bu aşamada alacakları bir darbe kavunun dayanıklılık süresini kısaltıyor. İşte gördüğünüz gibi eski battaniyelerle ve yorganlarla kavunlarımızı sarıp depolarımıza öyle taşıyoruz. Daha sonra ise bunları kavak ağacından yapılmış sırıklara asıyoruz. Bu şekilde itinayla hazırlandığı için kavunlarımız daha dayanıklı oluyor” diye konuştu.

Kırkağaç kavununun Türkiye’nin her yerinde ekildiğini ancak aynı kalitede yetiştirilemediğine dikkat çeken Özarı, “Tabi Kırkağaç kavunu Türkiye’nin her yerinde ekiliyor ama neden bizdeki tat olmuyor. İşte o da Allah’ın bizim coğrafyamıza verdiği bir lütuf olsa gerek. Çünkü bizim kavunlarımızın çekirdeklerini isteyenler çok oluyor gönderiyoruz ama dayanıklılığı olmuyor, tadı olmuyor, aroma olmuyor, lif oranı olmuyor. Nasıl Malatya’da kayısı, Rize’de çay, Giresun’da fındık daha güzel oluyorsa bu coğrafi olarak rabbimizin bize verdiği bir nimet diye düşünüyorum. O yüzden şanslıyız. İnşallah tüketicilerimizde ağız tadıyla tüketiciler” ifadelerini kullandı.

Uzun yıllardır Kırkağaç’ta çiftçilikle uğraştığını söyleyen Mustafa Terdi ise “Çok şükür geleneğimiz yine bozulmadı. Bu sene de Kırkağaç kavun hasadımıza başladık. Kırkağaç kavunumuzla yaklaşık 300 yıllık bir mazimiz var. Bizim kendi tohumumuz. Bunların çekirdeklerini kendi tarlarımızdan alıp yine aynı şekilde tarlarımıza ekiyoruz hiçbir işlem görmeden. Kırkağaç kavunu çok nazik bir kavun. Askılık olduğu için çok hırpalanmadan taşınması lazım. O yüzden battaniyelere ve yorganlarımıza sarıp öyle taşıyoruz. Tarladan depoya gidinceye kadar beş kere el değiştiriyor askıya çıkıncaya kadar. Çok şükür bu yılda hasadımıza başladık. Hayırlı uğurlu olsun” diye konuştu.

Kestane üretimi ile Ödemiş’in önde gelen yayla mahallelerinden olan Yılanlı Mahallesi’nde kestane hasadı geçtiğimiz hafta başladı. Hasadın kasım ayının ilk haftasının sonuna kadar sürmesi bekleniyor. Yılanlı Mahallesi Muhtarı ve Yılanlı Kalkınma Kooperatifi Başkanı Sami Girgin, bölgede 8 ila 10 bin ton arasında kestane hasadı beklediklerini söyledi. Bozdağlar’ın 800-1600 rakımlı tepelerinde kurulu Kemer, Dokuzlar, Çatak ve Yılanlı mahallelerinde 4 bin ton civarında kestane bulunduğunu belirten Girgin, Beydağ ilçesi ve Ödemiş çevresinde 10 bin tona yakın kestane hasadı umduklarını belirtti.

Türkiye’nin en kaliteli kestane üretiminin Ödemiş ve çevresinde yapıldığını belirten Sami Girgin, “Bölgemizde Bozdağlar’dan Aydın Dağları’na kadar kestane üretimi yapılıyor. Kestanenin yüzde 60’ı yurt dışına, özellikle Avrupa ülkelerine ihraç ediliyor. Kestane ağaçlarında mürekkep ve mantar hastalığı denilen hastalıklar var. Bu hastalıklar ağaçları kurutuyor. Ne ülkemiz ne de Avrupa ülkeleri bu işi tam anlamıyla çözebilmiş. Biz de İzmir Büyükşehir Belediyesi Tarım Dairesi Başkanlığı, muhtarlığımız ve kooperatifimiz ortaklığı ile mücadeleye devam ediyoruz. Büyükşehir, ekipman ve malzeme desteği sağlıyor. Bozuk ormanlık alanları ıslah edip kestane ve ceviz gibi meyvesi olan ağaçlar dikiyoruz” dedi.

Girgin, son olarak bu yılki üretici fiyatlarının 16-23 lira arasında olmasını beklediklerini ifade etti.

Ege Bölgesi’nin önemli ihraç ürünlerinden düşük şeker oranı ile şeker hastalarının gözdesi çekirdeksiz ’Superior Seedless’ üzümünde hasat Salihli’de, Ticaret Borsası Başkanı Yetiş Aksoy’a bağda gerçekleştirildi. Eline makas alan Salihli Kaymakamı Mehmet Kamil Sağlam ve Belediye Başkanı Zeki Kayda, üzüm hasadı yaptı.

Salihli Ovası’nın ilk yaş üzüm hasadına katılan Başkan Kayda, alın teriyle emeğiyle üreten tüm çiftçilere bol ve bereketli bir sezon diledi.

Manisa’nın üzümün başkenti olduğunu belirten Kaymakam Sağlam ise yarın itibariyle ihracatına başlanacak üzümde önemli bir ihracat rakamının yakalanmasının hedeflendiğini söyledi. Tüm üreticilere bol ve bereketli bir sezon dileyen Kaymakam Sağlam “Ümidimiz, çiftçimizin yüzü gülsün, bereketli bol kazançlı bir yıl olsun” dedi.

Hasada Kaymakam Mehmet Kamil Sağlam, Belediye Başkanı Zeki Kayda, Manisa İl Tarım ve Orman Müdürü Metin Öztürk, İlçe Jandarma Komutanı Binbaşı Mehmet Alşen, İlçe Tarım ve Orman Müdürü Ali Demir, İlçe Milli Eğitim Müdürü İsa Dilek ve çiftçiler katıldı.

Kentin tarımsal üretimini artırmak ve gıda güvenliğini sağlamak için Buca Belediyesi tarafından hayata geçirilen ‘Buca’nın Fideleri’ projesi hasat sezonuna hazırlanıyor. Sürdürülebilir Kırsal Kalkınma Programı kapsamında Buca Belediyesi Tarımsal Hizmetler Müdürlüğü tarafından hayata geçirilen örnek projede 54 ton gibi yüksek bir rekolte bekleniyor.

Buca Belediyesi’nin Söğütlük mevkiindeki 16 dönümlük arazisinde Nisan ayında başlatılan proje kapsamında; domates, biber, patlıcan ve salatalık olmak üzere toplam 38 bin adet fide dikimi gerçekleştirilmişti. Buca’nın bereketli topraklarıyla buluşan fideler 2 aylık sürede mahsul vermeye başladı. Yürütülen çalışmaların ardından ekili araziden toplamda 54 ton hasat gerçekleştirilmesi bekleniyor.

Yerelden ulusala Buca ürünleri pazarlanacak

Buca Belediye Başkanı Av. Erhan Kılıç’ın talimatıyla hayata geçirilen projede elde edilecek ürünler ilk etapta ihtiyaç sahibi Bucalılara dağıtılacak. Buca halkına ekonomik ve sosyal fayda sağlayarak kırsal kalkınma projesinin temelini oluşturan ürünlerin ilerleyen süreçte katma değerli mamul ürünler haline getirilip markalaştırılması planlanıyor. Mahsullerin uygun fiyatlarla yerelden satışının yanı sıra ulusal ve uluslararası ölçekte kooperatifler aracılığıyla pazarlara ulaşımı da kalkınma hamlesinin gelişim aşamalarını oluşturuyor.