İzmir Ekolojik Denge Derneğinin AB Su Çerçeve Direktifinden yola çıkarak hazırladığı inovatif proje, Çiğli Belediyesi ve İzmir Katip Çelebi Üniversitesinin katkılarıyla Gediz Nehri’nin Çiğli sınırları içerisinde kalan iki farklı kolu üzerinde hayata geçirilecek. Bir yıl süreyle uygulanacak olan projenin yürütme görevini İzmir Ekolojik Denge Derneği, lojistik desteğini Çiğli Belediyesi, bilimsel analizlerin yapılmasını ise İzmir Katip Çelebi Üniversitesi üstlenecek. Vodofone Business, dijital tarım istasyonlarıyla, projeye teknolojik destek verecek.

Vodafone Business’den teknoloji desteği

Vodafone Business’in teknoloji destekçisi olarak yer aldığı projede, Gediz Nehri’nin kolları üzerine kurulacak olan istasyonlarındaki sensör ve uydu takip sistemleri ile anlık su analizi verilerinin dijital olarak toplanması sağlanacak.

Uzaktan takip sistemleri ile toplanacak olan su analiz verileri laboratuvarda yapılacak analizlerle karşılaştırılacak. Uzaktan takip istasyonların bulunduğu lokasyondan belirli periyotlarda alınacak olan manuel su numunelerinin analizleri, İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi’nde; Prof. Dr. Ebru Yeşim Özkan ve Dr. Onur Karadal tarafından analiz edilecek ve raporlanacak.

Projenin ileri aşamalarında, toprak analizi ile iyi tarım uygulamaları için alt yapı oluşturulacak. Bölgede belirlenen arazilerde ilaçsız tarım doğal gübre uygulamaları sayesinde bölgede tarımsal kirlenmenin önüne geçilecek.

Gediz Havzası’nın geleceği için öneme sahip olan bu projeyi hayata geçirmenin heyecanını yaşayan proje ekibi, uzaktan takip su analiz istasyonlarının kurulacağı konumları belirlemek için sahaya indi. Sasalı, Kaklıç ve Kuş Cenneti’nde alternatif konumlar belirlendi.

Sasalı ve Kaklıç’a müjde

Uzaktan takip su analiz istasyonları ile birlikte Sasalı ve Kaklıç bölgelerine tarım istasyonları da kurulacak. Uzaktan takip tarım istasyonları ile toprak, iklim ve bitki analizleri anlık yapılabilecek. Zararlı kamerası ile bitkilerde oluşabilecek hastalıklar erken tespit edilebilecek. Su ve toprak kirlenmesi eş zamanlı dijital ortamda takip edilebilecek. Sistemlerden alınacak veriler ile bölgede daha verimli tarım yapılmasına imkan sağlanacak.

İzmir Ekolojik Denge Derneği Başkanı Tolga Çalışkanelli, konu hakkında, “Gediz’in döküldüğü yerden başlıyoruz ve inanıyoruz ki projemiz Murat Dağı’na kadar uzanacak” dedi. Dernek olarak yaklaşık bir buçuk yıl önce “Yaşasın Gediz Temiz Su Temiz Gıda” yolculuğuna başladıklarını ifade eden Çalışkanelli, Çiğli Belediye Başkanı Utku Gümrükçü ve İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Saffet Köse’ye projeye verdikleri destek için teşekkür etti.

İKÇÜ Rektörü Prof. Dr. Saffet Köse de projeyle ilgili, “İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi olarak biz, içinde bulunduğumuz şehre, bölgeye, ülkemize ve insanlığa yararlı işler yapmayı ilke edinmiş bir kurumuz. Bu anlayışla hayata geçirilecek her projenin içinde olmaktan, katkı vermekten ve elimizi taşın altına koymaktan her zaman mutluluk duyarız. ’Yaşasın Gediz Temiz Su Temiz Gıda’ projesi de Çiğli Belediyesi ve İzmir Ekolojik Denge Derneği ile birlikte hayata geçirdiğimiz teknolojinin kullanımı yoluyla Uzaktan takip sistemleri yardımıyla suyun analiz edilmesi anlayışına dayanıyor. Vodafone Business’in teknoloji destekçisi olduğu bu proje, Gediz Deltası’nda toprak, iklim ve bitki analizlerini anında yapabilecek. Bu yolla Gediz’in temiz gıda üretiminin merkezi haline geleceğini ümit ediyorum. Dünyanın geleceğini ciddi şekilde tehdit eden temiz su ve gıda alanına paydaşlarımızla birlikte katkı vermekten büyük memnuniyet duyuyoruz. Ben bu işbirliğinde bizimle aynı kaygıları taşıyan ve bu önemli projeye destek veren Çiğli Belediyesine, İzmir Ekolojik Denge Derneğine ve Vodafone’ye en kalbi şükranlarımı sunuyorum. Projeye emek veren herkesi kutluyor, hayırlı olmasını temenni ediyorum” dedi.

“2 milyon yıllık mirasımızı hep birlikte koruyacağız”

Gediz Deltası’nın UNESCO Dünya Doğa Mirası Listesine alınması adına büyük bir özveriyle çalıştıklarını ifade eden Çiğli Belediye Başkanı Utku Gümrükçü, “Gediz Deltası 40 bin hektarlık alanıyla Doğu Akdeniz’in en büyük deltalarından biridir. Delta; tatlı su, acı su, kara ve kıyı alanlarının hepsinin bir arada yer aldığı eşine az rastlanır iki milyon yılda oluşmuş bir ekosistemler bütünüdür. Tatlısu gölleri, lagünler, tuzlu çayırlıklar, çamur düzlükleri ve sazlıklar gibi birçok doğal yaşam ortamının bir arada bulunduğu Gediz Deltası, flamingolar başta olmak üzere 300’e yakın kuş, balık ve bitki türüne ev sahipliği yapmaktadır. Önemli Kuş Alanı (ÖKA) ve Önemli Doğa Alanı (ÖDA) statülerine de sahip olan deltanın tüm zenginliklerini korumak adına çalışmalarımızı başlattık. 2 milyon yıllık mirasımızı hep birlikte koruyacağız. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi ve İzmir Ekolojik Denge Derneği ile aylardır süren planlamalarımızı bitirdik ve sahaya iniyoruz. Bilimsel ve uzun soluklu çalışmalar sürdüreceğiz. Gediz’i sınırlarımız içerisinde kim ne kadar kirletiyor? Kirlilik nerede yoğunlaşıyor? Sorularının cevabını bulacağız. Gediz kirliyken Çiğli temiz olamaz. Soluduğumuz hava, içtiğimiz su, soframızdaki yiyecek temiz olamaz. Herkes biliyor ki Gediz kirli. Sorunun kaynaklarını bulursak çözmemiz kolay olur. Çalışmalarımız kapsamında Sasalı ve Kaklıç bölgesinde yapılan tarımsal faaliyetlerin kalitesini de artıracağız. Gelecek nesillere yaşanabilir bir dünya bırakmak için Gediz Deltası ve diğer doğa değerlerimizi korumak için gerçekleştirilecek her türlü çalışmaya katkı vermeye devam edeceğiz. Toplayacağımız veriler hızlı bir şekilde kullanılabilecek. El birliği ile vatanımızın havasına, suyuna, taşına, toprağına sahip çıkacağız” diye aktardı.

“Vodafone Business olarak bölgeye dijital tarım istasyonları kuruyoruz”

Vodafone Türkiye İcra Kurulu Başkan Yardımcısı Özlem Kestioğlu da, konuşmalarında şu ifadelere yer verdi:

“İzmir Ekolojik Denge Derneği, Çiğli Belediyesi ve İzmir Katip Çelebi Üniversitesi iş birliğiyle başlatılan Yaşasın Gediz projesinde, iki farklı noktadaki su kirlilik durumunu takip etmek için Vodafone Business olarak bölgeye dijital tarım istasyonları kuruyoruz. Bu sayede alanda çalışan paydaşların sağlıklı ve anlık veriye erişerek müdahale alanları belirlemelerine ve bu verileri bilimsel çalışmalarında kullanabilmelerine imkan sunuyoruz. İzmir Ekoloji Denge Derneğinin proje yürütme öncülüğünü üstlendiği bu projede, pilot bölgede oluşacak çıktılar ve diğer proje ortaklarının katkıları ile AB Horizon projesine başvurularak Gediz Nehri’ni besleyen 16 kolun ve 17 bin 500 kilometrekarelik alan ile buradan tarımsal sulama kullanan çiftçilerin daha sürdürülebilir bir yaşamda nehir ve çevre ekosistemini koruması adına bilinçlenmesi için teknolojik olarak Vodafone Business Dijital Tarım İstasyonları ile buluşması sağlanıyor; ayrıca programa dahil olacak üniversiteler ile ilgili bölümlerin öğrencilerine, Gediz Deltası ve Gediz Nehir Yatağındaki Ekolojik Dengenin takibi için Vodafone Business Dijital Tarım Sisteminden gelecek verileri nasıl okuyacakları ve yorumlayacakları yönünden dijital okuryazarlık eğitimleri verilmesi hedefleniyor.”

Türkiye’nin kekik üretiminin yüzde 90’ının yapıldığı Denizli’de düzenlenen “Kekik Tarımının Sorunları ve Çözüm Yolları” isimli toplantıda üreticilere kekikte yabancı ot kalıntısı nedeniyle ortaya çıkan PA sorununun ortadan kaldırılması için yapılması gerekenler anlatıldı. Yunanistan’ın 2019 yılında uzun yıllar sonra bin ton kekik ihraç etmeyi başardığını belirten Ege Mobilya Kağıt ve Orman Ürünleri İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Nurettin Tarakçıoğlu, üreticilerin üretim ve hasat sırasında yabancı ot ile mücadele etmesi gerektiğini, aksi takdirde Türk kekiğinin dünya pazarlarındaki payının düşebileceğini ifade etti. Tarakçıoğlu, tedbir alınmadığı takdirde Yunanistan ve diğer kekik üreticisi ülkelerin Türk kekiğine rakip haline geleceğini dile getirdi.

“Kekikten 60 milyon dolar kazanıyoruz”

Türkiye’de her yıl 20 bin ton civarında kekik üretildiğini dile getiren Tarakçıoğlu, sağlıklı ürün olduğu için kekiğin dünya genelinde tercih edilen bir ürün olduğunu, yıllık 60 milyon dolarlık ihracatın sürdürülebilir olması için kekik üretimi sırasında ve hasadında yabancı otla doğru mücadele edilmesi gereğinin altını çizdi. Kekik ihracatının Avrupa Birliği başta olmak üzere tüm dünyaya ihracatının devamlılığı için PA sorununun çözümünün hayati önem taşıdığına işaret eden Tarakçıoğlu, “Bu üründen üreticilerimiz başta olmak üzere hepimiz kazanç sağlıyoruz, ekmek yiyoruz ve ülkemize döviz kazandırıyoruz. Türk kekiğinin kalitesini ve üretim miktarını artırmak ortak hedefimiz olmalı ve bu sayede dünyadaki kekik talebinin artırılmasını sağlamalıyız. Tüketiciler her üründe tarımsal ilaç kalıntısı analizi istiyor. Bu konuda maksimum hassasiyet ile üretimlerimize devam etmeliyiz. Gelişigüzel yapılan gübreleme de ilaç kalıntısı kadar soruna neden olmakta ve sizlerin maliyetini artırmaktadır. Sonuç olarak toprak analizlerine uygun yapılacak gübreleme ve gerektiği takdirde zamanında uygun dozda kullanılacak tarım ilacı haricinde ürüne zarar verecek her türlü kimyasalın kullanımından kaçınılmalıdır. Yunan kekiğinin Türk kekiğinin yerine geçmesinin önüne birlikte geçebiliriz” diye konuştu.

“PA sorununu aşmak için yabancı ot ile mücadele şart”

“PA sorununu yabancı ot ile mücadele etmez isek aşamayız” uyarısında bulunan Tarakçıoğlu şöyle devam etti:

“Aksi durumda bu ürünün tüketimi azalır, alıcı ülkeler ülkemizden ürün almak yerine diğer rakip ülkelerden ürün almayı tercih eder ve hep birlikte ülke olarak kaybeden biz oluruz. Hepimiz aynı gemideyiz. Bu nedenle, kekik üretimine devam edip bu üründen kazanç sağlamak istiyorsak elimizden gelenin en iyisini yapmak zorundayız. Unutmayalım ki; 10 kişi bir işi doğru yapar, bir kişi üzerine düşeni yapmazsa, o bir kişi yüzünden diğer dokuz kişi, ihracatçı firma ve ülkemiz zarar görebilir, ülke ve ürün imajı zedelenir. Tüm sektör zorlanır.”

“Denizli’de 145 bin dekar alanda kekik üretiliyor”

Denizli Tarım ve Orman İl Müdürü Yılmaz Erkaya, Denizli’de 1992 yılında kekik üretiminin başladığını, 2000’li yıllarda kekik tohumu dağıtımı yaptıklarını, Denizli genelinde Pamukkale, Güney, Buldan, Çal, Tavas ilçelerinde 2019 yılı sonunda 145 bin dekar alanda kekik üretildiğini anlattı. Kekik üretiminde 2019 yılında Denizli’nin 16 bin ton üretim rakamına ulaştığı bilgisini veren Erkaya, “Serbest piyasada kekiğin kilogramı 8-9 TL aralığında satıldı, kekik üreticimiz 125 milyon TL gelir elde etti. Denizli’yi Tıbbi ve Aromatik Bitkiler Merkezi yapmak için projeler geliştiriyoruz. Kekikte Denizli Ticaret Borsası ile lisanslı depoculuk kurmak için çalışıyoruz” diye konuştu.

Denizli Tarım ve Orman İl Müdürlüğü Ziraat Mühendisi Şahin Şentürk “Türkiye’de Kekik Sektörünün Durumu” isimli sunum yaparken, Ege Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Ulvi Zeybek “Kekik Tarımında Yabancı Ot Mücadelesi”ni anlattı. Bornova Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü Ziraat Yüksek Mühendisi Hakan Örnek ise “Pestisit Kalıntıları ve Kekikteki Durumu”nu özetledi.

Türkiye 108 ülkeye kekik ihraç etti

Türkiye, 2019 yılında 108 ülke ve serbest bölgeye 54 milyon 40 bin dolarlık kekik ihraç ederken, Amerika Birleşik Devletleri 10 milyon 522 bin dolarlık Türk kekiği tercihi ile zirvede yer aldı. Almanya’ya 5 milyon 39 bin dolarlık kekik ihraç eden Türkiye, Hollanda’ya 1 milyon 557 bin dolarlık kekik gönderdi.