Sonbahar mevsimini sağlıklı geçirebilmek için iyi bir beslenme düzeni oluşturulması gerektiğinin altını çizen Yaşar Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Gıda İşleme Bölüm Başkanı Doç. Dr. Ruhan Aşkın Uzel, sağlıklı beslenmenin, vücudun en önemli savunma silahı olduğunu vurguladı.

Doç. Dr. Uzel, “Son dönemde içerisinde bulunduğumuz pandemi koşulları da dikkate alınarak sonbahar mevsiminde sağlıklı yaşam koşullarının aksatılmadığı bir beslenme programı uygulanması ve vücut direncinin arttırılması gerekmekte. Dengeli bir beslenme düzeni oturtulması gereken bu dönemde aynı zamanda bağışıklık sistemini de destekleyecek seçenekler oluşturulması ve aksatılmadan uygulanması gerekir. Böylelikle vücut direncinin artmasıyla birlikte savunma mekanizması da güçlenecek yorgunluk ve halsizlikten korunmak için de önlem alınmış olacaktır. Bunun için ilk olarak su tüketimi önemli. Su, gün boyu bizi zinde tutabilecek, en ekonomik besin araçlarından bir tanesi. Yorgunluk yaşanması durumu oluşursa bu durumun sebepleri arasında susuzluk sayılabilir. Unutulmamalıdır ki hiçbir fiziksel aktivite yapılmasa dahi solunum, terleme, idrar ve dışkı gibi yollardan vücut su kaybeder. Bu yüzden su tüketimini sıcaklıklar azalsa bile ihmal edilmemeli” diye konuştu.

Bağışıklık sisteminin güçlendirilmesinin önemli bir süreç olduğuna dikkat çeken Doç. Dr. Uzel, “Bağışıklığı güçlendiren gıdalardan bir kısmının geçmişi çok uzun yıllar öncesine dayanmakta. Bu materyallerden bazıları aktif bileşen niteliğinde ilaç formülasyonlarında da kullanılmakta. Geleneksel olarak eski dönemlerden beri kullanılan bağışıklık güçlendirici materyaller özelinde değerlendirildiğinde, Türkiye bitki zenginliği bakımından ciddi bir potansiyele sahip. Hayvansal gıdalardan alınabilecek bağışıklık sistemi desteği, bitkisel gıdalar tarafında da önemi yadsınamaz çeşitlilikte ve içerikte. Çörekotu yağı, kekik yağı, nane yağı, zeytin yaprağı ekstresi gibi ürünler özellikle pandemi döneminde sık tüketilmeye başlanan ürünler arasında. Bu noktada, bağışıklık sistemini güçlendirmek için tüketilebilecek bir besinin olmadığı belirtilmeli. Bireylerin sağlık durumu iyi olduğu sürece ilave vitamin ve mineral takviyesi elzem değil. Eksiklik görülmesi durumunda takviye alımı bilinçli ve uzman kontrolü dahilinde yapılmalı” dedi.

Bağışıklık kazandıran besinler

“Güne iyi bir kahvaltı ile başlayarak vücudun savunma mekanizmasını güçlendiren yiyecekler seçilmeli” diyen Ruhan Aşkın Uzel, “Özellikle E vitamininin bağışıklık sistemini güçlendirici etkisi bulunmakta. Soğuk algınlığında vücut direncini arttırmakta ve A vitamininin okside olmasını engellemekte. Yeşil yapraklı sebzeler, fındık, ceviz ve yağlı tohumlar E vitamini içeriği bakımından zengin yiyecekler. Bağışıklığı güçlendiren besinler brokoli, cibez, radika, somon-sardalye gibi yağlı balıklar, portakal, yeşil çay, yumurta, bal kabağı, taze kırmızıbiber, ıspanak, domates, yoğurt gibi farklı alternatifler şeklinde belirtilebilir. Bu besinlerden bir kısmı antioksidan içeriği ile bir kısmı ise protein ve vitamin yönünden zenginliği ile vücuda direnç kazandıracak ve aynı zamanda metabolizma hızını düzenleyerek aşırı kilo alımının önüne geçilebilecektir. B vitamini içeren yiyeceklere de beslenme düzeninde yer vermek gerekmektedir. Tam tahıllı ekmek, baklagiller, yeşil yapraklı sebzeler, et ve süt ürünleri B vitamini içeren yiyeceklerdir” bilgisini verdi.

Halsizliğe karşı dengeli beslenme

Halsizliği gidermek için besin ögelerinin dengeli alımının önemli olduğunu belirten Uzel, “Bu besin ögelerinden protein, kas yapısı için enerji tedarik eder. Protein kaslar için gereken enerjinin ana kaynağıdır. Beyinde dopaminin üretimini arttıran bir amino asittir ve bu nedenle motivasyon ile zindelik sağlar. Geniş bir aminoasit kaynağı olan protein grubu yiyecekler arasında et ve yumurta grubunu sayabiliriz. Kolesterolü yüksek olan kişiler derisiz tavuk eti, fasulye, nohut gibi protein içeren daha hafif yiyecekleri tüketilebilir. Yoğurt, sindirim sistemi için yararlı olan probiyotik bakterileri içermesinin yanında yüksek protein içeriği hem bağışıklık sistemini güçlendirir hem de kronik yorgunluğun azaltılmasında yardımcı olur. Vücudun birincil enerji kaynağı karbonhidrat içeren gıdaları da unutmamak gerekli. Tabii karbonhidrat içeren gıdalar kilo alımına neden olmayacak şekilde dengeli alınmalı. Nişastalı gıdalar, kepekli tahıllar, sebze ve meyveler temel karbonhidrat kaynakları olarak sayılabilir” dedi.

Türkiye Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçı Birlikleri Sektör Kurulu Başkanı Sinan Kızıltan, korona virüsüne karşı beslenmenin önemli bir sağlık belirleyicisi ve immün sistemini etkileyen en önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.

“Sadece korona virüsü ve benzeri büyük salgınlarla mücadele ederken değil her daim bağışıklık sistemimizi kuvvetli tutmalıyız ki hastalıklara yakalanma riskimiz minimuma insin” diyen Kızıltan, “O yüzden Dünya Sağlık Örgütü’nün de belirttiği gibi haftada 2-3 öğün balık tüketmeliyiz. Balık içerdiği kaliteli protein, kaliteli yağ, B1, B3, B6, B7 ve B12 ve yağda eriyen A ve türevleri, A vitaminin öncül maddesi beta karoten, D vitamini, kalsiyum, çinko, fosfor, potasyum, selenyum ve magnezyum gibi minerallerle güçlü bir antioksidan ve antiflamatuar etkiye sahip. Salgın süresince ibreyi değiştirecek vücut için gerekli birçok desteğin bir arada bulunduğu süper besinlerden biri” dedi.

Omega-3 her derde deva

Kızıltan, özellikle yağlı balıkların içerisindeki yüksek miktardaki Omega-3’ün vücudumuz tarafından üretilemeyen, dışarıdan alınan ve yaşamsal fonksiyonların devam etmesinde etkin bir rolü olan doymamış yağ asitlerinden biri olduğunu sözlerine ekledi.

Sinan Kızıltan, “Omega-3 metabolizmayı kuvvetlendirerek vücudun direncini artıran enfeksiyonlara karşı koruyan, kanser hücrelerini bloke eden, kolesterol, alzheimer, diyabet riskini düşüren, kardiyovasküler sistemi destekleyen, şeker hastalıklarından depresyona, göz sağlığından cilt ve saça kadar fayda sağlayan geniş kapsamlı bir işleve sahip. Beyin fonksiyonlarını güçlendirdiği için öğrenmeyi çabuklaştırıyor, hafıza ve dikkat yeteneğini geliştiriyor. Aynı zamanda kemik gelişimini desteklediğini de destekliyor. Bu yüzden anne adayları, çocuklar ve yetişme çağındaki gençler için de çok önemli. Omega-3 ihtiyacını doğal yollardan karşılamanın kolay olduğu bir coğrafyada yaşadığımız için şanslıyız” şeklinde konuştu.

Bağışıklığın kalkanı balık

Balığın bir yandan doktora ilaca, antibiyotiğe mecbur kalmadan bedenin koruma kalkanına destek olurken, diğer yandan da uzun süre tokluk sağladığından bahseden Sinan Kızıltan, “Kılçığı, kuyruğu, kafası da kalsiyum açısından zengin. Balığı beslenme rutinimize dahil ederek kaliteli, lezzetli, pratik, ekonomik ve sağlıklı bir öğün oluşturabiliriz. Düzenli tüketmeyi alışkanlık haline getirirsek gelebilecek her türlü salgına hazır oluruz” diye aktardı.

Vatandaş ucuza somon ve alabalık yiyecek

Kızıltan, Tarım ve Orman Bakanlığı öncülüğünde “Evde Hayat, Sofrada Balık” kampanyasının başlatıldığını, zincir marketlerde üç gün süreyle çipura ve levreğin maliyetine satıldığını, aynı kampanyanın 15-16-17 Nisan’da Türk somonu, 20-21-22-23 Nisan’da alabalık için de yapılacağına değinerek, “Türkiye’den yılın ilk çeyreğinde 66 ülkeye 47 bin 670 tonluk su ürünleri ihraç edildi. 248,1 milyon dolar gelir elde edildi. Bu dönemde Hollanda, İtalya ve Japonya en fazla ihracat gerçekleştirilen ülkeler oldu. Hollanda’ya 37 milyon dolar, İtalya’ya 31 milyon dolar ve Japonya’ya 24 milyon dolarlık su ürünleri ihracatı gerçekleştirildi” diye aktardı.