Urla ilçesinde erkence ağaçlarından elde edilen zeytinlerin hasadı başladı. Özellikle kadınların büyük emekleriyle gerçekleştiren hasatta, ağaçların tabanına çul serilerek, makine yardımıyla zeytinler silkeleniyor. Çulların üzerine düşen zeytinler, kasalarda toplanarak fabrikaya gönderiliyor. Fabrikada yapraklarından arındırılan ve suyla temizlenen zeytinler, daha sonra kırılarak hamur haline getirildikten sonra sıkılarak yağı alınıyor. Elde edilen zeytinyağları ise özel tanklarda tutularak dinlendiriliyor.

“Zeytinyağında en değerli kısım, soğuk sıkım olmasıdır”

İşletme müdürü ve kimyager Berna Didin, zeytinin kalite yolculuğunun hasat aşamasında başladığını söyledi. Berna Didin, zeytinlerin toplandıktan sonra kasalarda kalıp hava almasının önemli bir süreç olduğunu belirterek, “Çünkü; zeytini topladıktan sonra 8 saat içerisinde zeytinimizi sıkmamız gerekiyor. Bu yüzden zeytininin bozulmadan sıkıma getirilmesi ve uygun sıcaklıklarda sıkılması gerekiyor. Zeytinyağında da en değerli kısım, soğuk sıkım olmasıdır. Zeytinyağındaki insan sağlığına yararlı olan fenolitlerin kaybolmaması için zeytinlerin 29 dereceden düşük sıcaklıkta sıkılması gerekiyor. Zeytinyağının saklama koşulları da besin değerlerinin korunması açısından ayrıca bir önem arz ediyor” dedi.

Enginarın acılığı zeytinyağına yansıyor

Berna Didin, Urla’ya özgü erkence zeytininden bahsederek, “Erkence daha çok yağlık olarak tüketilen bir zeytin çeşididir. Erkence zeytininde konumu itibariyle dengeli bir yağ vardır. Acılığı ve yakıcılığı daha dengelidir. Urla bölgesinde yetişen zeytinlerin çoğunda bulunan acılık, ‘enginar aroması’ olarak nitelendiriliyor. Çünkü bölgemizde çok fazla enginar yetiştiriciliği var. Yaptığımız duysal analizlerde bunu görebiliyoruz. Duysal analiz, zeytinin çiçeklenme döneminde etrafındaki diğer bitkilerle olan alışverişi demek. Çağla badem, yeşil domates ve enginar aromaları, duysal analizlerimizde baskın durumda” diye konuştu.

Sayısız faydaya sahip enginar hakkında bilgi veren Yaşar Üniversitesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Eylem Ezgi Fadıloğlu, enginarın nasıl tüketilmesi gerektiğini de anlattı. Hasadı nisan ayı sonuna kadar devam eden enginarın İzmir’de tüketiminin yüksek olduğuna dikkat çeken Dr. Öğretim Üyesi Eylem Ezgi Fadıloğlu, “100 gram taze ve çiğ enginar yaklaşık 60 kaloridir. 3 gram protein, 7,8 gram karbonhidrat ve 0,2 gram yağ içerir. Kolesterol içermez, posa içeriği yüksektir. Potasyum, kalsiyum, magnezyum, çinko, demir yönünden zengindir ve A, B1, B6, K ve C vitaminleri içerir. Bir orta boy çiğ enginar günlük demir ihtiyacının yüzde 9’unu karşılayacak kadar demir içerir. Yağlı bitkiler hariç hiçbir sebze veya meyve, mineral bolluğu bakımından enginarla yarışamaz” dedi.

Karaciğer dostu

Enginarın karaciğer fonksiyonlarının düzenlenmesinde önemli bir rol oynadığını belirten Fadıloğlu, “Karaciğeri koruyan flavonoidler içeren enginar, karaciğerdeki dokuların ve hücre zarlarının içinde meydana gelen oksitlenmeyi azaltır. Karaciğer fonksiyonlarının düzenlenmesinde önemli rol oynar. İdrar söktürücü özelliğinden dolayı böbreklerin çalışmasını düzenler, vücuttaki istenmeyen sıvıların atılmasını kolaylaştırır. İçerdiği kuarsetin, rutin, gallik asit ve sinarin sayesinde kanser, kalp hastalığı, yüksek kolesterol gibi önemli hastalıklardan vücudu koruyan enginar, içerdiği inülin adlı maddeyle, kandaki şeker düzeyini de düşürür. Ayrıca içerdiği potasyum, vücutta bulunan sodyum-potasyum dengesini olumlu etkileyerek, tansiyonu dengede tutar. Karın ağrısı, mide bulantısı, şişlik hissi, iştah kaybı gibi sindirim sorunlarını gidermeye yardımcı olur. Mide ve bağırsakları temizler, romatizma şikayetlerini azaltır. Yağ oranı düşük olduğu için diyet yapanlar için vazgeçilmez bir gıdadır. Vücut hücrelerini yenileyerek yaşlanmayı da geciktirir” bilgisini verdi.

En büyük faydası yapraklarında

Enginarın yaprakları ile birlikte tüketilmesi gerektiğini belirten Dr. Öğretim Üyesi Fadıloğlu, nasıl tüketilmesi gerektiğini ise şöyle anlattı: “Enginarın taç yapraklarında, gövdesine oranla 8 kat daha fazla sinarin bulunur. Sinarin, kolesterolün düşmesine ve sindirim sistemine katkıda bulunur. Bu nedenle enginarın yaprakları ile birlikte tüketilmesi sağlık açısından daha faydalıdır. Sinarin ayrıca safra üretimini uyarmak için kullanılırken, yağların sindirilmesini de sağlar. Ancak safra taşı olan kişiler enginar yaprağını dikkatli kullanmalıdır. Zeytinyağlı enginara iç bakla, havuç, patates ilave ederek besin değerini ve lezzetini arttırabilirsiniz. Ayrıca etle pişirerek protein değerini arttırabilirsiniz. Enginarın faydalarını muhafaza edebilmesi için doğru şekilde hazırlanıp tüketilmesine dikkat edilmelidir. Uzun süre pişen sebzelerde vitamin kaybı fazla olduğundan hafif diri bırakılmalı, pişirme süreleri uzun tutulmamalıdır. Enginardaki A vitamininin vücutta kullanılabilmesi için bir miktar zeytinyağı gerekir. Ortalama bir enginar başına bir tatlı kaşığı yağ yeterlidir. Bu şekilde yağda eriyen vitaminlerin vücutta kullanılması mümkündür.”

Korona virüsü salgınının olumsuz etkilerine karşı çiftçiyi desteklemeyi sürdüren İzmir Büyükşehir Belediyesi, üreticinin ürünü tarlada kalmasın diye hasat desteği vermeye devam ediyor. Kemalpaşa’daki kiraz üreticilerinin ardından Seferihisar’daki enginar üreticilerinin de sesini duyan İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, gönüllüler, bölge tarımsal kalkınma kooperatifleri, bölge halkı ve sendika üyeleriyle beraber enginar hasadına gitti. Çizmelerini giyip sırtına küfeyi takan Soyer, üreticiye de moral oldu. İzmir Büyükşehir Belediyesi, hasat yardımıyla beraber bölge üretici kooperatiflerinden enginar satın alarak gıda paketleriyle beraber dağıtacağı belirtildi.

Enginar tarlada kalmasın

Hasat etkinliğinde konuşan Başkan Soyer, “Tüccar düşük fiyat verdiği için enginar tarlada kalacak diye endişemiz vardı. Gönüllüleri ve yurttaşları davet ettik. Gönüllüler ve DİSK çalışanlarıyla beraber şimdi enginar hasadına katılıyoruz. Daha önce yine gönüllü arkadaşlarımızla beraber bakla, bezelye ve kiraz hasadına gitmiştik. Üniversiteli öğrencilerin üreticiye destek olacakları yeni bir model ortaya çıkacağını düşünüyorum. Türkiye’nin her yerinde bu tabloların ortaya çıkmasını diliyorum. Gençler üreticilere destek olsunlar ki üreticimiz üretmeye devam etsin, toprağına, ürününe sahip çıksın. Bu bereketli topraklara bu yakışır” dedi.

“Üreticiyi desteklemek bizi mutlu ediyor”

Enginar hasadına Seferihisar Belediye Başkanı İsmail Yetişkin ile eşi Fatma Yetişkin, Seferihisar CHP İlçe Başkanı Senem Gürer Solak, Seferihisar Belediye Başkan Yardımcıları Yelda Celiloğlu ve Nuriye Hepterlikçi, İzmir Köy-Koop Birliği Başkanı Neptün Soyer, İzmir Büyükşehir Belediyesi Seferihisar Yerel Hizmetler Şube Müdürü Gürhan Özata, İzmir Büyükşehir Belediyesi ve Seferihisar Belediyesi CHP’li meclis üyeleri, Ulamış Tarımsal Kalkınma Kooperatifi Başkanı Eyüp Kalaycı ve Yönetim Kurulu Üyeleri Kadir Girginer ile Berkan Parlak da katıldı.

Hasat yapılan enginar bahçesinin sahibi Himmet Yaşar, bu destek için çok mutlu olduğunu söyledi. Gönüllü Resul Alagöz, “Bugün Dünya Çifçiler Günü. Çiftçinin ürünü tarlada kalmasın diye geldik. Kemalpaşa’da kiraz hasadına da katılmıştım. Üreticiye destek vermek bizi de çok mutlu ediyor” şeklinde konuştu.

İzmir Büyükşehir Belediyesinin korona virüsü salgınıyla mücadele kapsamında “Üreticinin ürünü dalında kalmasın” diyerek başlattığı meyve hasadı programı kapsamında Kemalpaşa’da 18 mahallede 46 üreticinin bahçesinde kiraz hasadı devam ediyor.

İçeriğinde yüksek oranda protein içeren ve oldukça sağlıklı olduğu bilinen enginarın hasadı İzmir’in Urla ilçesinde de başladı. Çin’de ortaya çıkan ve tüm dünyaya yayılan korona virüs (Covid-19) salgını nedeniyle ilçede düzenlenen Uluslararası Enginar Festivali’nin iptali enginar üreticisini endişeye düşürmüştü. Alternatif olarak internet satışına yönelen üreticiler, yoğun taleple karşılaştıklarını ve bu sene tarlada enginarın kalmayacağını söyledi. Urla Ziraat Odası Başkanı Muharrem Uslucan da, üretici kooperatiflerinin ve belediyenin desteği ile ürün satışlarının internet üzerinden yapıldığını ve yurdun dört bir yanına ulaştığının altını çizdi.

“İnternet satışları oldukça rağbet gördü”

Festivalin iptal olması ve ilçeye gelen ziyaretçilerin az olması nedeniyle ürünlerini satamayacaklarını düşünen üreticinin imdadına internet satışları yetişti. Üretici kooperatiflerinin ve belediye şirketinin devreye sokulmasıyla enginar üreticisinin ürünlerini online olarak satışa sunmasıyla birlikte talep yoğunluğunun görüldüğünü söyleyen Urla Ziraat Odası Başkanı Muharrem Uslucan, “Enginar üreticimizin yüzü gülüyor. Bu yıl korona virüs yüzünden festivallerimiz iptal oldu. İptal olduğu için de enginarların tarlada kalacağı endişemiz vardı. Üreticiler internet üzerinden satışa başladılar. Üretici kooperatifleri de bu internet satışlarını destekliyor. İnternet satışları oldukça rağbet gördü. Bunun üzerine belediye başkan vekilimizin yanına gittik ve yardımcı olmasını talep ettik. Kendileri de sağ olsun belediyenin şirketini devreye soktu. Kooperatifler ve belediyenin şirketi üzerinden internet satışı yapıyor üretici ve talepler oldukça yoğun. Enginar üreticimizin yüzü gülüyor” diye konuştu.

“Sezonda yaklaşık 1 milyon baş enginar üretiliyor”

Urla ilçe sınırları içerisinde yaklaşık 1 milyon baş enginar üretildiğini belirten Urla Ziraat Odası Başkanı Muharrem Uslucan, bu enginarların tümünün iç piyasada tüketildiğini söyledi. Uslucan, “Vatandaşlarımız dışarı çıkamıyor ancak enginardan da mahrum kalmayacaklar. Çok sağlıklı bir yiyecek. Kalp dostu, karaciğer dostu yiyeceğimizin internet üzerinden satışları sağlanıyor. Urla turistik olarak da ziyaretçi çeken bir ilçe olduğu için enginar, pazarlarımız da satılıyordu. Salgın yüzünden pazarlar kapandı. Festival de olmadığı için üretici çareyi internet satışında buldu. Urla enginarı Türkiye’nin her yerine ulaşıyor. Enginar tarlada kalacak diye bir sıkıntımız şu anda yok. Urla’da 950 ila bin dönüm arası enginar ekili. Sezonda yaklaşık 1 milyon baş enginar üretiliyor. Ürünlerin tamamı iç piyasada tüketiliyor ama burada bir işleme tesisine ihtiyacımız var. Onu şu anda halletmeye çalışıyoruz ve çalışmalarımız devam ediyor” açıklamasını yaptı.

“Beklediğimiz, endişe ettiğimiz olmadı”

Korona virüs salgını nedeniyle ürünlerini satamayacaklarını ve tarlada kalacaklarını düşünerek endişe eden enginar üreticileri de satışlardan dolayı memnun. Enginar üreticisi İlker Çapacı, “Bu sezon diğerlerinden daha farklı oldu. Çünkü sağlık konusunda tedirginlikler çok had safhadaydı. İşçiler her zaman dışarı çıkamadıkları için biraz işçi sıkıntımız oldu. Bir de yoğun bir satışın gerçekleştiği Enginar Festivali’ne gitmesi gereken enginarların elimizde kalacağı korkusu vardı. Fakat enginar konusunda Urla’nın önemli bir yer olduğu için üretici bu halde de bizi seçti. Bizlere telefonla ulaşıp mallarımızı almak istediler. Beklediğimiz, endişe ettiğimiz olmadı. Ürünlerimizin tarlada kalmasındansa insanlarımızın kursağına girebilecek olması bizleri çok mutlu etti. Keşke korona virüs olmasaydı da herkes gelip bahçemizden alsaydı enginarı. Koşullar bazen böyle olabiliyor. Biz üreticiler olarak elimizden geleni yapıyoruz. İnşallah daha iyi olacak” dedi.