İzmir’in Urla ilçesindeki bereketli topraklarda yetişen sakız enginarı, Türkiye’nin dört bir yanına gönderiliyor. Ancak bu yıl yaşanan don olayları ürünlerde tahribata yol açtı. Urla genelinde yüzde 50 verim düşüklüğü yaşandığı bilgisini paylaşan üreticiler, enginar fiyatlarında yüzde 30’luk bir artış olduğunu kaydetti. Urlalı enginar üreticisi Sadık Yücel Şengezer ise mart ayında meydana gelen don olayından birkaç gün önce ürünlere çuval geçirerek önlem aldıklarını ve bu sayede ürünlerinin yüzde 80’ini kurtarabildiklerini ifade etti.

“Kamyon kamyon enginar yollamamız lazım”

Urla Ziraat Odası Başkanı Muharrem Uslucan, 2020 yılında 643 dönüm alanda enginar yetişirken 2021 yılında 625 dönümde üretim yapıldığını belirterek “Bazı üreticiler üretimi bıraktı. Urla’da şu anda 130 üretici enginar işi yapıyor. Tarım alanlarımız daralmaya başladı, girdi maliyetleri arttı. Tüm bunların yanında hava koşulları da iyi gitmedi. Geçen yıl ortalama 4,5 milyon tane enginar toplandı. Bu yıl hava şartları nedeniyle yüzde 50 daha düşük verim bekliyoruz. Bazı üreticiler emek vererek ürünlerin belli bir kısmını kurtardı ama emek harcamayanlar bir aylık bir sürede alabildiği ürünü toplayabilecek. Bu yıl kış çok uzun sürdü. Martta havalar çok soğuktu. Bizim şu anda kamyon kamyon enginar yollamamız lazım ama öyle bir ortam yok” dedi.

“8-10 liraya satıyoruz”

Üretici Sadık Yücel Şengezer de “Bu sene verim diğer yıllara göre düşük. Hava şartlarından dolayı badireler atlattık. Biz tarlamızdaki enginarları don olmadan önce üzerlerine çuval geçirerek yüzde 80 kurtardık ama genel anlamda Urla’da bu yıl rekolte düşük. Verim düşük olduğu için bu durum tüketiciye de yansıyacak. Girdi maliyetleri arttı, rekolte düşük. Geçen yıl 6 liraya sattığımız ürünü bu yıl 8-10 liraya satıyoruz” diye konuştu.

Soğuk zincir ve tesisleşme talebi

Sakız enginarının hasat süresinin uzun olduğunu da aktaran Şengezer, “Aralık ayında başladığımız hasada haziran ayına kadar devam edeceğiz. Ürünleri özellikle sosyal medyadan Türkiye’nin her yerine yolluyoruz. Enginarları konserve, reçel, turşu, çay gibi pek çok alanda kullanıyoruz ancak burada tesislerin kurulması gerekiyor. Ayrıca soğuk zincirin de olması gerekiyor. 40 derece sıcaklıkta yolladığımız ürünlerde sorun olabiliyor. Soğuk zincir olsa, tesisler kurulsa çok daha iyi konumda oluruz. Enginarlarımızı ihraç da edebiliriz” ifadelerini kullandı.

İzmir’in erik üretimindeki lokomotif ilçesi Ödemiş’in kırsaldaki önemli üretim merkezi Kaymakçı’da, papaz eriği için nabız Raşit Şen Pazaryerinde atıyor. Yağışlar nedeni ile bu yıl yaşanan rekolte düşüklüğü, büyük şehirlerde eriğin fiyatını 15 liraya kadar yükseltti. Ödemiş pazarında ise fiyatlar 8-10 lira arasında değişiyor. Papaz eriğinin üreticiden alış fiyatı da kilo başına değişiklik gösteriyor. Üreticiler, bölgede iklim koşullarının yağışlı gitmesi nedeniyle rekoltenin düştüğünü söyledi.

Toptancı pazarına erik getiren üretici Merih Tekin, hava koşullarının etkisi ve üretimin canlı olmayışı sebebiyle papaz eriğinin rekoltesinin düşük olduğunu söyledi. Tekin şunları söyledi:

“Bu yıl rekolte düştü. Tabii bunun başlıca sebebi havanın yağışlı gitmesi. Pazardaki fiyatlar da ani düşüş gösterdi. Üretici olarak fiyatları belirleme durumunda değiliz. Bugün getirdiğim erikler 4 liradan alıcı bulmakta zorlandı.”

Kaymakçılı üreticilerden Ahmet Kaymak da, “Fiyatlar her yıl olduğu gibi ani düşüş gösterdi. Piyasaya gelen ürün az olmasına rağmen 4 liraya kadar düştü. Büyük şehirlerde 15 lira civarında satıldığını duyuyoruz. Geçmiş yıllarda ürünün para etmemesi ve arazi toplulaştırması da üretimi azalttı. Ağaçlar el değiştirdi, kimi yerlerde erik ağaçları kesildi. Bunlar da üretimi ve fiyatı etkiledi. Kaymakçı’da yine de erik üretimi devam ediyor. Ürün çok kaliteli ama bu fiyat olarak bize yansımıyor. Buradaki ürün doğrudan İzmir, İstanbul, Ankara ve Bursa’ya gidiyor” diye konuştu.

Kaymakçı’daki papaz eriğinde hasadın mayıs sonuna kadar devam etmesi bekleniyor.