Brezilya’da geçtiğimiz aylarda meydana gelen iklim olayları sonrasında, kahve ağaçlarının don olayına maruz kalması sebebiyle esnaf, kahve tedarikinde sıkıntı yaşadı. Meydana gelen iklim olayının ardından döviz kurlarının da yükselmesi, kahve ithalatında yaşanan sıkıntıya adeta tuz biber oldu. Buna bağlı olarak kahve fiyatlarında gözle görülür artış yaşandığını söyleyen ardından İzmir Kuru Kahveciler, Kuru Yemişçiler ve Baharatçılar Esnaf Odası Başkanı İlyas Gönen, fiyat artışının özellikle tahmis geleneğinden gelen kahveci esnafını zor duruma düşürdüğünü, vatandaşların fiyat artışını fırsat bilerek kalitesiz kahveyi uygun fiyata satan bilinçsiz esnafa yönlendiğini dile getirdi. Tüm bunların yanı sıra global kahve firmalarının kahve stoku yaparak tedarik zincirine engel koyduğunu ileri süren Gönen, Türk kültüründe önemli bir yere sahip olan Türk kahvesinin zor günler yaşadığının altını çizdi.

“Global markalar, kahveleri stokluyor”

Kahve fiyatlarındaki artış ve tedarikteki sıkıntıdan bahseden İzmir Kuru Kahveciler, Kuru Yemişçiler ve Baharatçılar Esnaf Odası Başkanı İlyas Gönen, “Brezilya’da meydana gelen don olayının yanı sıra döviz kurlarındaki hareketlilik sebebiyle, kahve tedariğinde ne yazık ki kısıtlamaya gidildi. Fiyatlarda da bu nedenle bir artış söz konusu oldu. Bizim talebimiz, en azından ithalattaki bu yan giderlerin kısaltılması ve kahvenin ülkemize girişinin kolaylaşması. İnsanımızın bir kahve keyfi var, bu keyif kaçmasın. Kahve altınla, dolarla yarışıyor. Petrolden sonraki en büyük yatırım aracı olduğu için ne yazık ki stok konusu da bir sorun. Global kahve markaları, kahveleri stoklayarak tek elden piyasaya hakim olmak istiyorlar. Bu yüzden de kahve fiyatlarının ve kıtlığının önüne geçilemiyor. Biz halkımıza sesleniyoruz, inanın bizim keyfimiz sizden daha fazla kaçtı. Yetkililerden ithalat masraflarının düzenlenmesini istiyoruz. İnsanlarımızın kahve keyifleri daha fazla kaçmasın” açıklamasında bulundu.

“50 çuval sipariş veriyorum, 15 çuval kahveyi zor tedarik edebiliyorum”

Tedarikteki zorluğun kahveci esnafına sıkıntı yaşattığını söyleyen Gönen, “Bir fincan kahvenin 40 yıl hatırı vardı, 80 yıla çıktı. Bizim de halkımızın da neşesi kaçmasın. Sunduğumuz kahve ambalajlarını avro, kahveleri dolarla alıyoruz. Ben yetkililerin bu kahve fiyatlarına el atacaklarına inanıyorum. Çünkü ithalatçılar da buna göre kendilerini ayarlıyorlar. Ben 50 çuval sipariş veriyorum, 15 çuval kahveyi zor tedarik edebiliyorum. Bunların fiyatlarının düşmesini bekliyor ve umuyoruz” sözlerine de yer verdi.

İzmir’in Urla ilçesinde önceki akşam meydana gelen dolu yağışı nedeniyle Toplamda 700 dönümlük alan zarar gördü. Çiçek üretiminin yapıldığı ilçede özellikle özel günler için çiçek yetiştiriliyor. Seraları kaplayan naylonların doludan dolayı delindiğini ifade eden üreticiler, bu gece gerçekleşmesi beklenen don olayı nedeniyle endişeye kapıldı. Don meydana geldiğinde seralarında yağmurlama yöntemi uyguladıklarını ve bu sayede çiçeklerini koruyabildiklerini kaydeden üreticiler, naylonlarda delik olduğu için yağmurlama yapamayacaklarını, bu sebeple de çiçeklerin zarar göreceğini söyledi.

Sera bantı kullanıyorlar

Urlalı üretici Muhammed Balcılar, “Bu gece don olacağı söyleniyor. Naylonlar delik olduğu için yağmurlama yapamayacağız. Bu çiçekleri özel günler için hazırlıyoruz. Naylonlar delik olduğu için yağmurlama yapamayız. Don nedeniyle bu çiçekler zarar görebilir” dedi. Dolu yağışının olduğu akşamı anlatan Balcılar, “O akşam dolu yağmaya başladı. Ben cama taş atıyorlar sandım. Dışarı bir baktım ki, seraların hepsi zarar görmüş. Ceviz büyüklüğünde, yumurta büyüklüğünde dolu yağdı. Urla’da 700’ün üzerinde üretici var. 700 dönümlük sera alanlarının tamamı zarar gördü. Dün Tarım Bakanı destek yapacaklarını söyledi. Bu gece de don olacakmış. Bu malları deliklerden dolayı koruyamayacağız. Pek çok ürün zarar görmüş olacak” diye konuştu. Hakkı Çokyaşar isimli üretici ise, “Dolu naylonları deldi. Don da olacakmış. Bu yüzden endişeliyiz. Çünkü naylonlar delik olduğu için yağmurlama yapmamız zor olacak. Uzun yıllardır burada üreticilik yapıyorum ama böyle bir dolu yağışı görmedim. Şimdi delik olan kısımları sera bantları ile yapıştırmaya çalışıyoruz” diye konuştu.

Ödemişli meyve üreticileri, korona virüsünün yaygınlaştığı şu günlerde tarımsal faaliyetlerini sürdürüyor. Bir yandan virüsten kendini koruyan diğer yandan da tarlalarındaki ürünleri sürekli kontrol eden üreticiler, başta erik olmak üzere bir çok meyve ağaçlarının çiçeklenme döneminde olduğunu belirtti.

Ödemişli üretici Hasan Işık, “Mart ayı başından bu yana gözümüz meyve ağaçlarında” diyerek, “Ağaçların geçtiğimiz günlerde yaşanan soğuklardan etkilendiğini düşünüyoruz; fakat erken dönem olduğu için belki telafi edilebilir. Çiçeklenme döneminde meydana gelebilecek don olayları meyve ağaçlarındaki rekolteyi olumsuz anlamda etkiler. İnsanlık koronaya dikkat kesilmişken biz de don olayını takip ediyoruz” dedi.

Son yıllarda tarım sigortasının tanınmaya başlandığını belirten İsmet Uysal da, “Tarım sigortası yaptırsak da eğer olumsuz hava şartı ile karşılaşırsak, ülke ekonomisi bundan olumsuz etkilenir. Korona nedeniyle bildiğimiz gibi sınırlarda da bazı önlemler var. İhraç ve ithalat önlemleri nedeniyle sıkıntılı bir döneme giriyoruz. Sigortalar; dolu, fırtına, hortum, yangın, deprem, heyelan, sel ve su baskınının ürünlerde neden olduğu miktar kaybını karşılıyorlar; ama üreticimiz de bu konuda tam olarak bilgi sahibi değil” şeklinde konuştu.