Edinilen bilgiye göre, kaza sabah saat 07.30 sıralarında İzmir-Aydın Otoyolu’nda bulunan 75. Yıl Selattin Tüneli’nde meydana geldi. İzmir istikametinden Aydın’a gitmekte olan Emre Söylemez yönetimindeki 10 CEK 93 plakalı otomobile, aynı yönde seyreden Murat Aslan idaresindeki 35 AE 2020 plakalı kamyon arkadan çarptı. Çarpışmanın ardından otomobil alev alarak yanmaya başlarken, otomobilde bulunan 4 kişi yanarak hayatını kaybetti. Kazayı gören çevredeki sürücülerin ihbarı üzerine kaza yerine itfaiye, 112 Acil Sağlık ekipleri, polis ve jandarma ekipleri sevk edildi. Kazada yaralanan otomobil sürücüsü Emre Söylemez ve kamyon sürücüsü Murat Aslan sağlık ekiplerince hastaneye kaldırıldı. Meydana gelen korkunç kazada yaşamını yitirenlerin kimlikleri ise belirlendi. İtfaiyenin söndürdüğü otomobilde hayatını kaybedenlerin Hüseyin Söylemez (53), eşi Fatma Söylemez (47), kızları Minel Söylemez (21) ve yakınları Emir Gezici (10) olduğu öğrenildi. Yaralanan otomobil sürücüsü Emre Söylemez’in de durumunun ağır olduğu öğrenildi. Hayatlarını kaybedenlerin cenazeleri, savcının incelemesinin ardından otopsi için İzmir Adli Tıp Kurumu morguna kaldırıldı. 4 cenazenin sabah saatlerinde otopsilerinin yapıldığı, cesetlerin yanmış olmasından dolayı savcının DNA örneği istediği aktarıldı. Cenazeler ve yakınlarından örnek alındıktan sonra işlemlerin tamamlanacağı ve cenazelerin ailelerine teslim edileceği öğrenildi.

Üniversite için yola çıkmışlar

Kazanın ailenin Aydın Adnan Menderes Üniversitesinde okuyan kızları Minel’i Balıkesir’den Aydın’a götürürken gerçekleştiği iddia edildi. Güvenlik kamerası kayıtlarını inceleyen ekipler, otomobilin tünele girmeden önce henüz belirlenemeyen bir nedenle durduğunu, bu sırada arkadan gelen kamyonun otomobile çarpıp tünel girişine kadar sürüklediğini ve otomobilin alev aldığını tespit etti. Kaza ile ilgili başlatılan soruşturma sürüyor.

Türkiye’de yeni tip korona virüs (Covid-19) ile ilgili gerçekleştirilen 13 yerli ve milli aşı çalışmasından biri de Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ve Tübitak-Mam desteği ile Ege Üniversitesi (EÜ) öncülüğünde yürütülüyor. Ege Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Necdet Budak, EÜ İlaç Geliştirme ve Farmakokinetik Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Ercüment Karasulu ve Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Parazitoloji Anabilim Dalı Moleküler Parazitoloji Tanı Laboratuvarı ve Aşı Araştırma ve Geliştirme Laboratuvarı Yöneticisi Doç. Dr. Mert Döşkaya ile birlikte “Covid-19 Aşısı İçin Antijen Keşfi ve DNA Aşısı Geliştirilmesi” çalışmalarında geldikleri noktayı, düzenlenen basın toplantısında açıkladı.

Ege Üniversitesi İlaç Geliştirme ve Farmakokinetik Araştırma ve Uygulama Merkezi bahçesinde, düzenlenen toplantıda konuşan Rektör Necdet Budak, “Bizler göreve geldiğimiz ilk andan itibaren araştırma üniversitesi hedefimize ulaşmak için yüksek motivasyonla çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Üniversitemizde oluşturduğumuz bilim iklimi sayesinde ülkemizin öncelikli alanlarında Ar-Ge faaliyetlerini sürdürüyor; ürettiğimiz bilgiyi, ürüne dönüştürerek toplumun faydasına sunmaya öncelik veriyoruz. Ege Üniversitesi olarak sürdürdüğümüz Ar-Ge faaliyetlerinin meyvelerini aldık ve 2018-2019 döneminde Tübitak’a en çok proje üreten birinci üniversite olduk. Bizler, bu başarının haklı gururunu yaşıyoruz. Dünya Sağlık Örgütü, Covid-19 salgınını henüz pandemi ilan etmemişken Ege Üniversitesi olarak salgınla mücadelede stratejilerimizi belirleyerek eylem planlarımızı oluşturduk. Salgınla mücadelede köklü çözüm üretmek için Multidisipliner Aşı Araştırma ve Geliştirme Çalışma Grubu çatısı altında çalışmalarımıza başladık” dedi.

“2 ay sonra Faz 1 için başvurabileceğiz”

Tübitak-Mam önderliğinde oluşturulan Covid-19 Türkiye Platformu tarafından desteklenen “Covid-19’a karşı DNA aşısı geliştirme” projesinde Ege Üniversitesi’nin farklı fakülte ve meslek yüksekokulundan toplam 18 akademisyenin üstün bir gayretle çalıştığını söyleyen Prof. Dr. Budak, “Multisipliner alanlardan farklı paydaşlarla yürüttüğümüz proje ekibimizde; İzmir Katip Çelebi Üniversitesi, İzmir Biyotıp ve Genom Merkezi, Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü Ulusal Viroloji Referans Merkez Laboratuvarı ve Bornova Veteriner Kontrol Enstitüsü Müdürlüğün ve özel sektörden araştırmacılar da bulunmaktadır. Üniversitemiz çatısı altında yürüttüğümüz çalışmalar neticesinde bugün, Covid-19’a karşı geliştirdiğimiz 4 farklı DNA aşısı prototipinin laboratuvar ölçekli üretimini bitirdik ve kısa süre önce ilk aşı prototipimizi hayvanlara uyguladık. Aşı prototiplerinin ardışık olarak hayvan modellerine uygulanması 2 ay kadar daha sürecek. Bu aşama sonrası 4 DNA aşısı prototipi içinden hayvanlarda en kuvvetli bağışık yanıt uyaran aşılarımızın, hayvan modelleri üzerinde toksisite etkilerini test etmeyi amaçlıyoruz. Bu aşamanın ardından Faz 1 klinik çalışma için yasal otoriteye başvuru yapabileceğiz” diye konuştu.

“Aşı Araştırma ve Geliştirme Merkezi kuracağız”

“Ar-Ge kültürünü yapısında barındıran bir üniversite olarak ülkemizi ve dünyayı etkileyen stratejik projelerde liderliğimizi artırarak devam ettirmeyi planlıyoruz” diyen Necdet Budak, “Aşı geliştirme çalışmalarımızı daha disiplinli ve koordinasyonlu bir biçimde sürdürmek için yakın gelecekte üniversitemiz çatısı altında Aşı Araştırma ve Geliştirme Merkezi kuracağımızı müjdesini şimdiden vermek istiyorum. Bizler, Ege Üniversitesi’nin Covid-19 yanında diğer enfeksiyöz ajanlara karşı verilen mücadelede geldiği noktadan dolayı büyük bir heyecan ve onur duyuyoruz” ifadelerini kullandı.

“Gelecek sonbaharda ilk aşıların çıkmasını umuyoruz”

Üniversite bünyesinde Faz 1 Kliniği’nin bulunduğunu ifade eden EÜ İlaç Geliştirme ve Farmakokinetik Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Ercüment Karasulu ise “Sağlık Bakanlığı da süreci hızlandıracak. Faz 1’den sonra hemen diğer süreçlere geçmeyi planlıyoruz. Gelecek sonbaharda ilk aşıların çıkmasını umuyoruz” dedi.

“Kolay üretilebilir, uzun ömürlü ve ucuz”

Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Parazitoloji Anabilim Dalı Moleküler Parazitoloji Tanı Laboratuvarı ve Aşı Araştırma ve Geliştirme Laboratuvarı Yöneticisi Doç. Dr. Mert Döşkaya da aşı araştırma ve geliştirme sürecinin tüm dünyada standart olduğunu ifade ederek, “Bu süreç 2 ay kadar sürecek. Bu 2 ay sonunda 1 ay kadar sürecek aşının hayvanlara zehirleyici etkisi test edilecek. Bu dosya ile Sağlık Bakanlığına başvurulacak. En iyi ihtimalle 3 ay sonra başvurumuz sonuçlanır ve Faz 1 çalışmasına geçebiliriz. DNA aşıları tüm dünyada en önemli özelliği ön plana çıkan toksik etkilerinin olmamasıdır. Kolay üretilebilirliği, raf ömrünün uzun olması, üretiminin çok ucuza mal olması bu aşının en büyük avantajları” diye konuştu.

Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) tarafından, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank’ın da katılımıyla “Covid-19 Türkiye Platformu Aşı ve İlaç Geliştirme Sanal Konferansı” düzenlendi. Covid-19 Türkiye Platformu koordinasyonluğu ile TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Hasan Mandal moderatörlüğünde, alanda yoğun olarak çalışan bilim insanlarını bir araya getiren konferans, üç oturum halinde gerçekleşirken Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Parazitoloji Anabilim Dalı Moleküler Parazitoloji Tanı Laboratuvarı ve Aşı Araştırma ve Geliştirme Laboratuvarı Yöneticisi Doç. Dr. Mert Döşkaya, “Aşı” başlıklı oturumda “Covid-19 Aşısı İçin Antijen Keşfi ve DNA Aşısı Geliştirilmesi” konusunda bilgi paylaşımında bulundu.

Yüzlerce araştırmacı çalışıyor

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank, telekonferansın açılış konuşmasında “Hocalarımızın devam eden projelerinden bu virüse karşı dönüştürülebilecek olanlar ve çok hızlı bir şekilde netice alabileceğimiz yenilikçi yaklaşımlar belirlendi. Covid-19 Platformu altında 7 farklı aşı projesi ile hem kimyasal hem de biyoteknolojik yöntemlerin uygulanacağı 7 farklı ilaç geliştirme projesi yer alıyor. Birazdan dinleyeceğimiz akademisyenlerimiz, Covid-19’la mücadeleye yönelik projelerini dünyada eşine az rastlanır bir şekilde çok kısa bir sürede dönüştürerek devreye aldılar. Bu ulvi amaç için 24 üniversite, 8 kamu AR-GE birimi ve 8 özel sektör kuruluşundan yüzlerce araştırmacı üstün bir gayretle çalışıyor” dedi.

“Covid-19 Türkiye Web Portalı”

TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Hasan Mandal ise, “Covid-19 Türkiye Web Portalı oluşturduk. Anlık olarak dünyadaki tüm bilimsel gelişmeleri bu portalda değerlendiriyoruz. 216 araştırmacımızın yer aldığı 14 proje şu an yürürlükte. Normalde 6 ay süren bu süreci 10 gün içerisinde başlattık. Savunma sanayinde yaşadığımız yerli ve milli başarıyı sağlık alanında da gerçekleştireceğimize inanıyorum. Sağlık Bakanlığımızın ve Bilim Kurulumuzun gerçekleştirmiş olduğu çok kıymetli çalışmalar var. Bugünkü konferansımız salgının tedavi, aşı ve ilaç çalışmalarına yönelik olacak” diye konuştu.

DNA aşı projesini oluşturuldu

Konuşmasında birçok ülkenin Covid-19’a karşı aşı çalışmaları başlattığını belirten Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Parazitoloji Anabilim Dalı Moleküler Parazitoloji Tanı Laboratuvarı ve Aşı Araştırma ve Geliştirme Laboratuvarı Yöneticisi Doç. Dr. Mert Döşkaya, “Şu anda Dünya Sağlık Örgütü (WHO) raporuna göre iki farklı Covid-19 aşısı klinik denemeye başlamış ve 42 farklı aşı ise pre-klinik çalışmalarına devam etmektedir. Ege Üniversitesi Rektörlüğü bünyesinde oluşturulan Aşı Araştırma ve Geliştirme grubu birçok üniversite, kamu kurumu ve sanayi ortaklarının katılımı ile yıllardır çeşitli patojenlere karşı aşı araştırma ve geliştirme çalışmalarını sürdürmektedir. Çalışma grubumuz, Covid-19 pandemisi başladığı günden beri tüm konsantrasyonu ve bilgi birikimi ile bu hastalığa karşı neler yapabileceğini tartışmış ve DNA aşı projesini oluşturmuştur” bilgisini verdi.

DNA aşısı

DNA aşılarının tarihsel gelişiminden bahseden Doç. Dr. Döşkaya, şöyle devam etti: “DNA aşısı, aşılanan bireyde enfeksiyon riskini ortadan kaldırmaktadır, klinik çalışmalar için kolaylıkla üretilebilmektedir, oda sıcaklığına dayanıklıdır, güvenlidir ve iyi tolere edilmektedir. Günümüzde DNA aşıları birçok hastalık için geliştirilmekte ve klinik çalışmaların çeşitli safhalarındadır. Clinicaltrials.gov internet sitesinde göre şu anda 718 farklı klinik çalışmada DNA aşıları test edilmiş ve edilmeye devam etmektedir. Covid-19 benzeri hastalıklar olan Mers-CoV için iki DNA aşısı klinik çalışması ve SARS-CoV için bir DNA aşısı klinik çalışması gerçekleştirilmiştir.”

Sunumlar yapıldı

Aşı geliştirme aşamalarını anlatan Doç. Dr. Döşkaya, “Bu proje kapsamında öncelikle yurdumuzdan izole edilen SARS-CoV-2’nin tüm genom dizi bilgileri in siliko olarak analiz edilerek antijenik proteinleri belirlenecektir. Daha sonra saptanan antijenik bölgeleri ve CMV promotırı içeren DNA aşısı oluşturularak hayvan modelinde pre-klinik çalışmalar başlatılacaktır. Bu sürecin en kısa zamanda tamamlanması ve etkin immun yanıt uyarılması sonucunda klinik çalışmaların önü açılabilecektir” dedi. Katılımcılar; “İlaçların Yeni Hedeflere Konumlandırılması ve İlaç Geliştirme”, “Konvalesant Plazma ve Yeni Nesil Tedavi Yöntemleri” ve “Aşı” konularında bilgilendirici sunumlar gerçekleştirdiler.