Türk Kızılay Genel Başkanı Kerem Kınık, kan bağışı yapılması konusunda çağrıda bulunmuştu. Aliağalı vatandaşlar bu çağrıya kayıtsız kalmayarak, kan bağış noktasına akın etti. Kan bağışı yapmak isteyen vatandaşlar, ülkemizin böyle zor durumlarda birbirine destek olması gerektiğini söyleyerek, herkesi kan bağışında bulunmaya davet etti.

Kahramanmaraş’ta meydana gelen depremler sonrası depremzedelere yardım için kan bağış merkezine koştuğunu belirten Ömer Atik, “3 ayda bir düzenli kan veren birisiyim. Şu anda deprem nedeniyle ihtiyaç olduğu için kan bağışında bulunuyorum” dedi.

Kan veren Mustafa Kemal Polat ise ellinden geldiği kadarıyla depremzedelere faydalı olmaya çalıştığını ifade etti.

İzmir Depremzedeleri Dayanışma Derneği (İZDEDA) üyeleri, ağır veya orta hasar görmüş binalar için emsal artışını içeren Büyükşehir Belediyesi Meclisi kararını yargıya taşıyan Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğini (TMMOB) protesto etti. İzmir’de 30 Ekim 2020’de meydana gelen 6,6 büyüklüğündeki depremde evleri yıkılan ve hasar gören bazı depremzedeler, ellerinde dövizlerle Mimarlar Odası İzmir Şubesi önünde bir araya geldi.

TMMOB’un, İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi’nce onanan imar artışının iptaline yönelik açtığı davanın depremzedeleri hayal kırıklığına uğrattığını vurgulayan Özkan, “Bir seneyi aşkın süredir İzmirli depremzedelerin mağduriyetleri ve içinde bulundukları çözümsüz durumu haykırmaktayız. Geçtiğimiz süreçte sesimizi sağır sultan duymuştur, mağduriyetimizi anlamış ve içinden çıkılmaz bir durumda olduğumuzun farkına varmıştır. Geldiğimiz noktada tarihsel birikimi ve kültürünün de etkisiyle yaşamın her alanında halktan, emekten yana olan TMMOB’un İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi’nce onanan imar artışının iptaline dönük açmış olduğu dava depremzedeleri hayal kırıklığına uğratmıştır. TMMOB’un İzmirli depremzedeleri duymamakta ve görmemekte olduğu düşüncemiz bir kez daha tescillenmiştir. TMMOB bizleri görmezden görüp sorunun çözümü için dişe dokunur bir öneri sunmamaktadır. TMMOB’un “Devletimiz evlerinizi bedavaya yapsın” talebi gerçeklikle bağdaşmamakta, popülist bir söylem olmaktan öteye geçememektedir. Ülkemizin ve yurttaşlarımızın içinde bulunduğu ekonomik koşullar herkesin malumudur. Hal böyleyken sorunların çözümü için gerçekçi politikalar üretme gerekliliği ortadadır. Ülkemiz enflasyonist etkiyle birlikte kentsel dönüşüm için ödenmesi gereken miktar 600 bin – 700 bin liralara kadar yükselmiştir. Bu düzeydeki meblağları depremzedelerin ödemesi olanaksızdır. Emsal artışının mevcut durumda tek çıkış olduğu aşikardır. Aksi durumda depremzedelerimiz arsa paylarını yok paraya satmak zorunda kalacak ve mecburi bir göçe maruz kalacaktır. TMMOB yurttaşlarımızın göçe maruz kalmasına, böylece arsalarımıza sayısı git gide artan gökdelenlerin inşa edilmesine razı mıdır? Sürecin başından bu yana iki temel gereklilik olduğunu dile getiriyoruz: Birincisi yerel yönetim tarafından sağlanacak emsal artışı, ikincisi merkezi hükümet tarafından sağlanacak faizsiz kredi desteğidir” açıklamasında bulundu.

“Can kayıplarının sorumluluğunu TMMOB üstlenecek mi”

Konuyu yargıya taşıyan TMMOB’ye tepki gösteren Haydar Özkan, “TMMOB depremde hasar görmüş evlerin yenilenmesinin önüne geçerek, herhangi bir depremde yaşanacak olan can kayıplarının sorumluğunu üstlenecek midir? Emekten ve halktan yanan olan TMMOB’un tarihi boyunca olduğu gibi halktan yana olmaya ve depremzedelerimizin hayatını karartan bu kararını gözden geçirmeye ve davadan çekilmeye davet ediyoruz” dedi.

Kocabıyık’tan destek açıklaması

Basın açıklamasında yer alan Türkiye Meclis Üyeleri Birliği ve İzmir Sivil Toplum Kuruluşları Konfederasyonu Genel Başkanı Yalçın Kocabıyık ise “Depremin olduğu günden bu güne kadar sizlerle beraber Ankara’da, İzmir’de, merkezi yönetimlerde, yerel yönetimlerde bu mücadelenin kazanılması için mücadele verdik. Az da olsa son anda hem merkezi yönetim hem yerel yönetimler bu emsal artışıyla bir nefes alınması noktasında bir karar aldılar. Çünkü burada bir kentsel dönüşüm yok burada sizler evlerinizi yıkıp bir kat, üç kat daha fazla yaptırmak gayesinde değilsiniz yani sizler rantçı değilsiniz. Sizler yıkılan evlerinizin, ölen yakınlarınızın acısını yaşamaktasınız bu anlamda ben burada İzmir Büyükşehir Belediyesinin benimde arkadaşlarım benim üyelerimin vermiş olduğu kararı 10 gün önce hukuka giderek durdurmaya kalkmak bu hakkı bizlerin elinden almak istemeleri tamamı ile yanlış bir davranıştır” sözlerine yer verdi.

İzmir’de 30 Ekim depreminden etkilenenler, İzmir Depremzedeleri Dayanışma Derneği (İZDEDA) çatısı altında örgütlendi. İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, dernek binası olarak kullanılması için Bayraklı Manavkuyu Mahallesi Muhtarlığı yanındaki İZSU binasını tahsis etti. Dernek binasının açılışı bugün sembolik bir törenle yapıldı. Törene; İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, Bayraklı Belediye Başkanı Serdar Sandal, CHP İzmir Milletvekili Atila Sertel, CHP Bayraklı İlçe Başkanı Pınar Susmuş, AK Parti İlçe Başkanı Halil Polat, İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri Dr. Buğra Gökçe, İZDEDA Başkanı Haydar Özkan ile depremzedeler katıldı.

“Yaralarımızı sarmada bizlere yardımcı oldunuz”

Törende İZDEDA Başkanı Haydar Özkan, 30 Ekim depreminin ardından yaşadıkları sorunları anlattı. İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin katkılarıyla depremzedelerin büyük bölümünün barınma sorununun çözüldüğünü anımsatan Özkan, “İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer ve Bayraklı Belediye Başkanı Serdar Sandal gibi iki şansımız var. Acılarımızı hafifletiyor, sorunlarımızı çözmede büyük etken oluyorlar. Depremin ardından ise tüm yurttaşlarımız, yaralarımızı sarmada bizlere yardımcı oldu. İlk şoku atlatmada ve hayata dönmemizde, içerisinde bulunduğumuz ortamı yaşamada herkesin büyük katkısı var” diye konuştu.

Dernek başkanından kredi çağrısı

Evleri yeniden yapılacak depremzedelerin emsal artışı istediklerini dile getiren Haydar Özkan, “Çok katlı gökdelenlerin içerisinde bulunan depremzedeler, yıkılan evlerinin tekrar inşası sırasında hiçbir kar amacı gütmeden emsal artışı istiyor. Bölgemizde yaşayan 65 yaş ve üstü yurttaşlar, gelecek korkusunun yanı sıra hayata tutunma kaygısı içerisindeler” diye konuştu.

Proje alanındaki hak sahiplerinin evlerinin yıkılarak bazı bölgelerde yeniden inşaatın başladığını, katların çıkıldığını hatırlatan Özkan, tüm bunlara rağmen hak sahiplerinin oturacakları evlerin projelerini bilmediğini söyledi.

Özkan, depremzedelerin taleplerinin olduğunu da belirterek şöyle konuştu:

“Yaklaşık 150 bin kişi kentsel dönüşüm kredisi bekliyor. İzmirli her şeyi devletten bekleyen bir kültüre sahip değil. Biz ödeyelim; ancak makul seviyede ödeyelim. Kentsel dönüşüm kredisi en fazla 0.30 faiz oranıyla, 2 yıl ödemesiz, 18 yıl geri ödemeli olmalıdır.”

“İzmir olarak çok büyük bir seferberliğe imza attık”

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer de, belediyenin depremin ardından hayata geçirdiği çalışmalar hakkında bilgi verdi. Çadırlarda hayatını devam ettiren vatandaşları kış gelmeden başlarını sokabilecek bir yuvayla buluşturmak için hızla çalıştıklarını söyleyen Tunç Soyer, Bir Kira Bir Yuva kampanyasıyla 42 milyon liranın üzerinde para toplandığını anımsattı.

Bu süreçte İzmirlilerin olağanüstü bir dayanışma örneği gösterdiğine dikkat çeken Başkan Soyer, “Bir Kira Bir Yuva kampanyası ile ağır hasarlılara ödeme yapılacaktı. Orta hasarlılar için aynı rakamı biz ortaya koyduk. Çok büyük bir seferberliğe İzmir olarak imza attık. Daha sonra benzer bir felakette bu kadar büyük bedeller ödememek için ne yapmamız gerekiyorsa ona kafa yorduk. Yapı stoğu envanteri çıkardık. Belediye bütçesinden 200 milyon lira bedel ayırdık. Bununla da binaların depreme dayanıklılığını belirlemek ve binaların deprem karnesini ortaya koymak için çalışma başlattık” dedi.

“5 yıl ödemesiz 30 yıl vadeli anlaşmayı bitirmek üzereyiz”

Başkan Soyer, finansman kaynağı arayışlarında da iyi bir noktaya geldiklerini açıkladı. Dünya Bankası ile 250 milyon dolarlık hızlı finansman çözümü için neredeyse anlaşmaya vardıklarını; ancak imzaların henüz atılmadığını söyledi. Soyer, çok düşük faizli 5 yıl ödemesiz, 30 yıl vadeli bir anlaşmayı bitirmek üzere olduklarını ifade ederek, “Bu müzakerelere Hazine ve Maliye Bakanlığı uzmanları da katılıyor. El birliğiyle bu kaynağı ortaya koymak için çalışıyoruz” dedi.

Konuşmasını, “Devlet babaysa, belediye anadır” sözleriyle sürdüren Başkan Tunç Soyer, “Biz ana baba beraber vatandaşımıza sahip çıkacağız. Onun için mutabakat süreçlerine toz kondurmadan yola devam ediyoruz. Hiç endişeniz olmasın. Kimseyle kavga edip küsüp bırakıp gidecek halimiz yok. Herkesin katkısını alacak şekilde çalışmalarımızı sürdürüyoruz” diye konuştu.

Türkiye’de haklı olmanın yetmeyeceğini, haklı olanın sesinin güçlü çıkması gerektiğini de dile getiren Soyer, şunları söyledi: “Onun için bu derneği çok önemsiyorum. Buna emek verenleri tebrik ediyorum. Asıl mücadele bundan sonra başlıyor. Biz sizin sonuna kadar yanınızda duracağız. Mesele birlik içerisinde mücadele etmeniz. Hak arayışınızda asla sizi yalnız bırakmayacağız.”

Konuşmaların ardından dernek binasının açılışı yapıldı.

İzmir’in Seferihisar ilçesi açıklarında 30 Ekim 2020 tarihinde meydana gelen 6,6 şiddetindeki deprem, özellikle Bornova ve Bayraklı ilçelerinde ağır birçok binada yıkım ve ağır hasar oluşturdu. Bayraklı Şehir Hastanesi’nin yakınında bulunan rezerv alanda bulunan toplam bin 444 konutun temeli, 22 Şubat tarihinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın İzmir de katıldığı törende temeli atılmıştı. Depremde evleri yıkılan ve ağır hasar gören depremzedeler için TOKİ (Toplu Konut İdaresi Başkanlığı) tarafından Bayraklı ilçesinde rezerv alanda yapılacak 3 bin 500 konuttan ilk etabı olan 397’sinde inşaat çalışmaları hızla sürüyor. Özel alanda 3 ada üzerinde gerçekleştirilen projede 336 adet üç artı bir, 61 adet iki artı bir daire yapılması planlanırken, projesi, ihalesi ve denetimi TOKİ tarafından yapılan alanda ilk binaların da yükselmeye başladığı görüldü. Planlanan sayıda binaların inşaatının bittikten sonra TOKİ tarafından gerçekleştirilecek ihalelerle 3 bin 500 konutun hak sahiplerine teslim edilmesi planlanıyor. Öte yandan projede, 2 çocuk oyun alanı, bin 600 metrekare peyzaj alanı, 18 bin metrekare yeşil alan, 200 metre uzunluğunda bisiklet yolu ve 100 metre uzunluğunda yürüyüş yolunun bulunduğu bildirildi.

“Çalışmalarımız hızma devam ediyor”

Rezerv alanda yürütülen çalışmalara ilişkin açıklama yapan Çevre ve Şehircilik İl Müdürü Ömer Albayrak, çalışmaları hızla sürdürüldüğüne değindi. Albayrak, “30 Ekim’de meydana gelen depremin ardından Çevre ve Şehircilik Bakanlığı olarak depremden ağır hasar gören vatandaşlarımızın evlerini teslim edebilmek için proje çalışmalarımızı hızla bitirdik. Şu an itibari ile Bayraklı bölgesindeki 7 proje alanında konut yapım çalışmalarımız hızla devam ediyor. Aynı zamanda Şehir Hastanesinin yan tarafında bulunan 375 hektarlık alanda da ilk etapta 3 bin 500 konut üretmek üzere çalışmalarımıza başlamış bulunmaktayız. Bu alanda yapacağımız konutlarla ilgili, ilk etapta 397 konut yapımıyla ilgili, Toplu Konut İdaremiz tarafından çalışmalara başlanmış bulunuyor. İlk etaptaki bu  çalışmalardan inşaa edilecek olan 34 tane bloğun bulunduğu alanda 4 blok için zemin çalışmaları bitirildi. Beton imalat çalışmaları şu an devam ediyor. Hızlı bir şekilde diğer bloklarda da zemin çalışmalarımız devam ediyor. Bu alan bittiğinde ağır hasarlı evi bulunan vatandaşlarımızın dairelerini, yıl sonuna kadar kendilerine teslim etmek için çalışmalarımız bütün hızıyla devam ediyor” dedi.

Yeni bir şehir alanı oluşacak

Öte yandan projenim tamamlanmasının ardından burada yeni bir şehir alanının oluşacağına dikkat çeken Çevre ve Şehircilik İl Müdürü Ömer Albayrak, “375 hektarlık alanda yaklaşık 8 bin konut üretme şansımız var burada. Bunun planlaması Bakanlığımız tarafından hızlı bir şekilde gerçekleştiriliyor. Sayın Bakanımız da ilde depremzede vatandaşlarımızla ilgili, yapmış olduğumuz çalışmaları an be an takip ediyor ve bizlerden bilgi alıyor. Bu alan bittiğinde, sosyal donatı alanlarıyla, bağlantı yollarıyla, yeşil alanlarıyla yeni bir şehir alanı da oluşmuş olacak ve vatandaşlarımız yeni bir yaşam alanına bu bölgede kavuşmuş olacak” sözlerine yer verdi.

İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından 380 odası depremzedelere açılan, geçmişte Hilton Oteller zincirinin işlettiği ve sözleşmesi bitince boşalttığı 5 yıldızlı otel binası ilk ailelerini misafir etmeye başladı. Yüzde 23,5’lik payı Büyükşehir Belediyesine ait olan 5 yıldızlı otel binasını üç aylık kullanıma açan büyükşehir, otel odalarındaki depremzedeler için üç öğün yemek de temin edecek.

“Yedinci katta oturuyorduk, bina üstümüze yıkıldı”

Odalarına ilk yerleştirilen ailelerden biri Mustafa ve Türkan Mutlu çifti oldu. Mustafa Mutlu 17 kişinin öldüğü Doğanlar Apartmanı’ndaki enkazdan çıkartıldıktan sonra iki ameliyat geçirdiği için ambulansla otele getirilirken, çift gördüğü konukseverlik karşısında gözyaşlarına hâkim olamadı. Deprem sırasında torunlarının da yanlarında olduğunu söyleyen Türkan Mutlu, “Yedinci katta oturuyorduk. Bina üstümüze yıkıldı. Yedinci kattan ikinci kata kadar inmişiz. Apartmandan ilk çıkanlardanız ancak eşim iki ameliyat geçirdi. Sekiz kaburga kırığı var. Daha hastaneden yeni çıktık sayılır. Ev bakıyoruz ama bulamadık. Bizi burada çok güzel karşıladılar, içimiz rahatladı. Çok teşekkür ederiz” dedi.

Deprem olduğunda İzmir dışında olan ama binaları ağır hasar gören Mustafa ve Gönül Kambur da, misafir edilen ailelerden bir diğeri oldu. İki oğullarıyla beraber odalarına yerleştikten sonra bu süreçte neler yaşadıklarını anlatan Mustafa Kambur, “Deprem sırasında küçük oğlum İzmir’deydi. Neyse ki o da spor salonundaydı. Bizim binamızın önündeki ve arkasındaki binalar yıkılmış. Bizim binamız da ağır hasar gördü. Eve giremedik. Takip eden günlerde sadece değerli eşyalarımızı almak için pencereden vinç yardımıyla beş dakika içeriye girmemize izin verildi” dedi.

Bu süre zarfında çadır kentte kaldıklarını söyleyen Kambur, “İzmir Büyükşehir Belediyesi barınmak için farklı seçenekler sundu. Uzundere’deki konutlara da yerleşebileceğimizi söyledi ancak bizim için iki üç aylık bir konaklama yeterli olduğu için burayı seçtik. Büyükşehir Belediyesi ve Bayraklı Belediyesi bu süreçte her aşamada bize çok destek oldu. Arama kurtarma çalışmalarından sonra barınma konusunda da AFAD ile beraber hep yanımızdaydı. Çadır kentte kurulan stantlarda yatak yorgandan giysiye, yemeğe kadar tüm ihtiyaçlarımız karşılandı” şeklinde konuştu.