Gaziemir Belediye Başkanı Halil Arda ile Avukat Arif Ali Cangı, Gaziemir Emrez Mahallesi’nde eski kurşun fabrikasının alanında gömülü olan nükleer atıkların bulunduğu bölgede incelemeler yaptı.

Başkan Arda ile Cangı, fabrikanın harabeye dönmüş binalarında girerek, Almanya’dan getirilen cihazla radyasyon ölçümü yaptı. Yapılan ölçümlerde cihaz 832.3µSv/h (mikrosievert/saat) rakamını gösterdi. Fabrika bahçesine bulunan atık kutularını da inceleyen Başkan Arda ile Cangı, topraktan duman tüten alanlarda da ölçüm yaptı.

“Gördüğümüz rakamlara inanamadım”

Ölçüm cihazının gösterdiği rakamlar karşısında şaşkınlığını gizleyemeyen Gaziemir Belediye Başkanı Halil Arda, “Avukat Arif Ali Cangı ile yaptığımız ölçümlerde gördüğümüz rakamlara inanamadım. Bilim insanlarının söylediklerine göre 1 mSv/y oranı normal kabul ediliyor; ancak kurşun fabrikasında ölçtüğümüz oran bunun 7 bin 291 katı. Buradaki nükleer atıklar tüm İzmir’i tehdit ediyor. Yetkililer bir an önce harekete geçerek tüm canlıları zehirleyen bu alandaki atıkları temizlemelidir” diye konuştu.

Başkan Arda, 3 haftadır nükleer atık alanında sürdürdüğü 11 dakikalık duran adam eylemini de ölçümde çıkan yüksek değerler nedeniyle atık alanının dışında yapmaya karar verdiğini belirtti.

“Koruma altına alıp beton ya da çelik blokların içine koyulup gömülmesi gerekiyor”

Avukat Arif Ali Cangı da, bu atıkların nereden getirildiğinin ortaya çıkarılması gerektiğinin altını çizdi. Cangı, alanda yapılacak çalışmayla ilgili şu öneriyi dile getirdi:

“Ege Üniversitesi Nükleer Araştırma Enstitüsüne ölçüm yaptırıp resmi rapor hazırlanmasını öneriyorum. Bu atıkların alınıp götürülmesi için ne gerekiyorsa yapılmalı, koruma altına alıp beton ya da çelik blokların içine koyulup gömülmesi gerekiyor nükleer atık oldukları için. Nükleer atıkları bertaraf edecek bir teknoloji şu an için yok.”

Dokuz Eylül Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümünden emekli öğretim üyesi Dr. Enver Yaser Küçükgül de, “Sahada izlenenler ve görülenler kimseyi yanıltmamalıdır. Şehrimizde ve ülkemizde Nükleer Bilimler ve Teknolojisi alanında fakülte, enstitü ve benzeri kurumlar ve buralarda yetişen çok sayıda uzman akademisyen varken bir belediye başkanı ve hukukçu tüm riskleri göze alıp bu sahaya girip canları pahasına bu ölçümü yapıp halkı bilgilendirip yetkilileri göreve çağırıyorlar. Bu akademisyenler bu konuyu memleket hizmeti sayıp, merak edip gelip çalışma yapamazlar mı? Bu çok üzücü bir durum, şahsen ben bu bölgede defalarca ölçüm yaptım; ama can güvenliğim nedeniyle radyoaktif kaynaklara bu denli yaklaşamadım” dedi.

“Ölçülen alanda normal değerin 7 bin 291 katı oranında radyasyon var”

Radyasyon ölçüm aletinin gösterdiği 832.3’lük değeri yorumlayan Dokuz Eylül Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümünden emekli öğretim Üyesi Dr. Enver Yaser Küçükgül, “Kurşun fabrikasının yıkık binalarında yapılan ölçümlerde 832 birime kadar ulaşılmış. Cihaz adeta sınırları zorlamış, 832.3 göstermiş; yani ölçülen alanda normal değerin 7 bin 291 katı oranında radyasyon var. Yetkisi, sorumluluğu ve vatana halka hizmet borcu olan herkesi göreve davet ediyorum” diye aktardı.

Küçükgül, “Bu oran çok çok yüksek bir değerdir. Bu sonucu yorumlamak için ulusal ve uluslararası kanun ve yönetmeliklerin söylediklerine bakmalıyız. Uluslararası Radyolojik Korunum Komisyonu yıllık doz olarak halk için güvenli limiti 1mSv olarak belirlemiştir. İş sebebiyle maruz kalma limiti 50 mSvdir ve yıllık 100 mSv maruz kalınan bir işte arka arkaya 5 yıldan fazla çalışılmamalıdır. Etkin doz; birimi Sievert (Sv) olup, insan vücudunda ışınlanan bütün doku ve organlar için hesaplanmış eşdeğer dozun, her doku ve organın doku ağırlık faktörleri ile çarpılması sonucunda elde edilen dozların toplamıdır. Hangi seviyeden sonra zararlıdır? Bir insanın bir senede maruz kalacağı radyasyon miktarı 1milisieverttir. Bu miktar yükseldikçe kanser riski de artar, daha fazla radyasyon alınması kanser riskini artırır. Gaziemir’de, Arda ve Cangı’nın ölçtüğü anlık değerin Uluslararası Radyolojik Korunma Komisyonu ve bizim radyasyon güvenliği yönetmeliğine göre kabul edilebilir sınır değer olan 1mSv/y değerinin tam 7 bin 291 katı radyasyon çevreye yayılmaktadır. Güvenli bir radyasyon sınır değeri yoktur” diye konuştu.

Edinilen bilgiye göre olay dün öğle saatlerinde ilçeye bağlı Menderes Mahallesi’nde bulunan bir zincir markette meydana geldi. İddiaya göre kimliği henüz belirlenemeyen bir kişi, alışveriş yaptığı esnada S.A. isimli kadının yanına yaklaştı. Telefonunu eline alarak kadının gizlice fotoğraflarını çeken şahıs, daha sonra marketten çıktı.

O anlar güvenlik kamerasında

Öte yandan meydana gelen olay marketin güvenlik kamerası tarafından saniye saniye görüntülendi. Görüntüde alışveriş yapan kadının yanına yanaşan kişinin elindeki telefonla gizli fotoğraf çektiği, daha sonra çektiği fotoğrafa baktığı görüldü.

Güvenlik kamerası kayıtlarını inceleyen S.A.ve eşi Y.A., polis merkezine giderek şüpheliden şikayetçi oldu. Polis ekipleri, şüpheli şahsın kimliğini belirlemek ve yakalamak için çalışma başlattı.

Bundan tam 35 yıl önce bugün Çernobil Nükleer Santralinde meydana gelen kaza, insanlık tarihinin en büyük çevre felaketlerinden biri olarak kayıtlara geçti. Kaza sonucu çevreye yayılan ve etkileri nesiller boyu devam eden radyasyondan milyonlarca insan, birçok canlı ve doğa etkilendi.

Gaziemir Belediyesi de, Çernobil Nükleer Santralinde 26 Nisan 1986 tarihinde meydana gelen kazanın yıl dönümünde özel bir çalışma hazırladı. Belediye, hazırladığı filmle Emrez Mahallesi’ndeki İzmir’in Çernobili olarak bilinen nükleer atıklara dikkat çekti. Filmde, eski kurşun fabrikasının 70 dönümlük arazisinde gömülü olan ve yaklaşık 100 bin ton olduğu tahmin edilen radyoaktif atıkların, normal değerin 219 katı oranında radyasyon yaydığına ve 14 yıldır temizlenmediğine vurgu yapılıyor.

Alanın, orada oynayan çocukların, otlayan hayvanların görüntülerinin yer aldığı filmde atıkların temizlenmesi çağrısı yapılıyor. Öte yandan öncelikle alanın kamulaştırılıp, atıkların temizlenmesinin ardından nükleer temalı bir park yapılması için bakanlığa çağrı yapan Gaziemir Belediye Başkanı Halil Arda, sorunun çözümü için eylem başlatma kararı almıştı. Bu konuya dikkat çekmek ve alanın temizlenmesini sağlamak adına Belediye Başkanı Halil Arda, 30 Nisan Cuma günü kampanya başlatarak her hafta cuma günü saat 11.00’de atıkların bulunduğu yerde 10 dakikalık duran adam eylemi gerçekleştirecek. Her hafta bir milletvekili ve bir belediye başkanının yanı sıra benzer çevre sorunlarıyla boğuşan kentlerin temsilcileri de dayanışmayı artırmak adına özel olarak eyleme davet edilecek. Ayrıca İzmir’deki ve Türkiye’deki çevre örgütleri, odalar ve Gaziemirliler de eylemde en ön sırada yer alacak.