Genellikle kış aylarında yaygın olan üst solunum yolu hastalıkları sağlığı tehdit etmeye başladı. Yakın geçmişte tüm dünyayı etkisi altına alan Covid-19 pandemisi ile salgınla yaşamayı öğrensek de yeni virüs ve salgınlar ortaya çıkıyor. Covid-19, grip ve RSV’nin bir araya gelmesiyle ortaya çıkan “üçlü salgın” tehlikesi ile karşı karşıyayız. Özellikle RSV, küçük yaş gruplarında, yaşlılarda ve bağışıklığı düşük bireylerde daha ağır ilerliyor. Pandemi dönemindeki maske-mesafe-hijyen kuralına uyulması gerektiğinin altını çizen uzmanlar, salgından korunmak için çeşitli uyarılarda bulunuyor. Vücut direncini artırıcı besinlerin tüketilmesi gerektiğini belirten Yaşar Üniversitesi Gıda İşleme Bölümü Başkanı Doç. Dr. Ruhan Aşkın Uzel, dengeli ve sağlıklı beslenmenin önemine dikkat çekti.

“Su içmeyi unutmayın”

Su tüketiminin önemine vurgu yapan Doç. Dr. Ruhan Aşkın Uzel, “Temel hedef bağışıklık sisteminin güçlendirilmesidir. Su, bireyleri gün boyu zinde tutabilecek en ekonomik besin araçlarından bir tanesidir. Yorgunluk yaşanması durumu oluşursa bu durumun sebepleri arasında susuzluk sayılabilir. Unutulmamalıdır ki hiçbir fiziksel aktivite yapılmasa dahi solunum, terleme, idrar ve dışkı gibi yollardan vücut su kaybeder. Bu yüzden su tüketimini sıcaklıklar azalsa bile ihmal edilmemelidir” dedi.

Bağışıklığı güçlendiren besinler

Türkiye’nin bitki zenginliği bakımından ciddi bir potansiyele sahip oluğunu belirten Doç. Dr. Uzel, “Güne iyi bir kahvaltı ile başlayarak vücudun savunma mekanizmasını güçlendiren yiyecekler seçilmelidir. Özellikle E vitamininin bağışıklık sistemini güçlendirici etkisi bulunmaktadır. Bağışıklığı güçlendiren besinler brokoli, cibez, radika, somon-sardalye gibi yağlı balıklar, portakal, yeşil çay, yumurta, bal kabağı, taze kırmızıbiber, ıspanak, domates, yoğurt gibi farklı alternatifler şeklinde belirtilebilir. Bu gıdalara ek olarak pekmez, keçiboynuzu, yaban mersini, kakao, soğan, sarımsak, somon, ceviz, böğürtlen, karalahana, yeşil çay, bal, zencefil gibi gıdalar sayılabilir. Bireylerin sağlık durumu iyi olduğu sürece ilaç formunda ilave vitamin ve mineral takviyesi elzem değildir. Vitamin ve mineral seviyesi anlamında eksiklik görülmesi durumunda takviye alımı bilinçli olarak ve mutlaka uzman kontrolü dahilinde yapılmalıdır. İçerisinde bulunduğumuz mevsim itibariyle portakal, mandalina gibi C vitamini kaynaklarına ulaşmak kolaydır. Bu nedenle vücuda vitamin takviyesinin doğrudan tüketim yapılması rahat ulaşılabilir bir seçenektir. Tüketimi kolay olan portakal ve mandalinadan günde 2-3 adet tüketilmesi günlük C vitamini ihtiyacına ulaşılmasında önemli katkı sağlayacaktır” diye konuştu.

Ramazan ayında oruç tutanlarda görülen kilo kaybının kalıcı olmayacağını belirten Merkezefendi Devlet Hastanesi Diyetisyeni Ayşe Uluer, “Ramazan ayında öğün sayısının azalması ve yaklaşık 16-17 saati bulan açlık süresiyle birlikte günlük alınan enerjinin düşmesi ve sıvı tüketiminin de azalmasına bağlı olarak metabolizma hızı yavaşlamaktadır. Ayrıca açlık esnasında insülin yapımı artar ve yenilen yemeğe insülin cevabı yüksek olur. Uzun süreli açlık sonrası vücudumuz yağ depolamaya daha meyilli olur. Bu nedenle ramazandaki beslenme şekliniz ne ağırlık kazanımını ne de artışını destekleyecek şekilde olmalıdır. Yani ramazanda kilo kaybı beklenebilir ama bu kalıcı bir kilo kaybı olmayacaktır. Herhangi bir sağlık problemi olmayan kişiler; sağlıklı bir beslenme programı uygulanarak sağlık problemleri yaşamadan, ramazan ayında kilo verilebilir. Diyabet, hipertansiyon, kalp rahatsızlıkları, kronik böbrek hastalığı ve mide barsak rahatsızlığı olanlar oruç tutup tutamayacaklarını mutlaka doktora danışmalıdır” şeklinde konuştu.

Ramazanda sağlıklı beslenme önerileri

Oruç tutanların sahur yapmalarının sağlığın korunması açısından önemli olduğunu dile getiren Uluer, “Sahurda süt, yoğurt, peynir, yumurta gibi proteinden zengin gıdalar ile hafif kahvaltı veya çorba, sebze yemeği gibi hafif yiyecekler tercih edilmelidir. Sahurda aşırı yağlı, tuzlu ve ağır yemeklerle unlu gıdalardan uzak durulması gerekir. İftarda 1-2 zeytin veya hurma ile oruç açtıktan sonra peynir, domates, içeren küçük bir kahvaltı veya çorba gibi hafif yiyeceklerle devam edip; 15-20 dakika ve yarım saat ara verilir. Sonra et yemeği veya etli sebze yemeği, salata ve birkaç dilim ekmek ile akşam yemeği olarak tüketilebilir. Beyaz ekmek, pirinç gibi kan şekerini hızlı yükselten glisemik indeksi yüksek gıdalar yerine tam buğday ekmeği, bulgur, kepekli makarna, kuru baklagiller kuru fasulye, nohut, mercimek, barbunya gibi glisemik indeksi düşük, bol posalı gıdalar tercih edilmelidir” şeklinde konuştu.

“İftarla sahur arası bol su içmeli”

Uluer, “İftardan sonra aşırı şerbetli ağır hamur tatlıları yerine meyve veya sütlü tatlılar(güllaç, muhallebi, sütlaç, puding veya dondurma)tercih edilmelidir. Beslenme değişikliği ve hareketsizliğe bağlı oluşacak kabızlığı önlemek için posadan zengin tam tahıllar, tam buğday, bulgur gibi kuru baklagiller, sebze ve meyveler tercih edilmelidir. Oruç tutarken vücut uzun süre susuz kalacağı için iftar ve sahur arasında düzenli olarak bol su içmeye özen gösterilmelidir. Asitli içecekler yerine su, ayran taze sıkılmış meyve suyu veya şekersiz komposto tercih edilmelidir. Ramazanda iftar yemeğinden hemen sonrasında televizyon veya bilgisayar karşısına geçmek, koltukta dinlenmek yerine, biraz hareket etmek, kısa mesafeli yürüyüşler yapmak sindirim için yaralı olur” şeklinde konuştu.