Sosyal belediyecilik çalışmaları ile Türkiye’ye örnek olan İzmir Büyükşehir Belediyesi, işsiz kalan ya da gelirleri azalan ailelerin yanında olmaya devam ediyor. Salgının başladığı ilk günlerden bu yana ihtiyaç sahibi 0-3 yaş arası bebeği olan ailelere bebek bezi ve mama desteği sağlayan Büyükşehir, Ramazan ayı öncesi bin 808 aileyi daha sevindirdi. İzmir Büyükşehir Belediyesi Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığı, 11 ilçede 253 mahallede bebek bezi ve mama dağıtımını tamamlandı.

İzmir Büyükşehir Belediyesi, pandeminin başından bu yana 23 bin 256 mama paketi, 6 bin 694 bez, 6 bin 621 bisküvi ile 6 bin 248 takviye gıda dağıttı.

Öte yandan, içinde ebeveynler için bebek çantası, eldivenli alt-üst zıbın seti, şapka, battaniye, emzirme önlüğü, havlu, çocukların gelişimsel becerilerini artırmaya yönelik hazırlanmış altı kitaplık setin bulunduğu “Hoş geldin bebek” paketlerinin dağıtımı da devam ediyor. Paketlerde, 18 Ağustos 2019’daki orman yangınının yol açtığı tahribatın yaralarını sarmak amacıyla başlatılan “Orman İzmir” kampanyası kapsamında, İzmirli her bebek için dikilen fidanın sertifikası da bulunuyor.

Didimli vatandaşların ilgisini toplayan proje kapsamında Didim Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğüne bağlı Hoşgeldin Bebek ekibi, yeni bebek sahibi olan aileleri ziyaret ederek bebeklerin ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik, içerisinde zıbın, derece, banyo başlığı, bez ve benzeri malzemelerin bulunduğu bebek setlerini hediye ediyor.

Ayrıca Didim Belediyesine bağlı uzman ekipler ailelere çocuk gelişimi ve eğitimi konusunda destek oluyor.

“Hoşgeldin Bebek” ekibinin çalışmaları hakkında bilgiler veren Didim Belediye Başkanı A.Deniz Atabay, “Sosyal Belediyecilik anlayışıyla hayata geçirdiğimiz “Hoşgeldin Bebek” projemizle, Didim’de gözlerini dünyaya açan bebeklerimizi ziyaret ederek onların ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik bebek setlerini hediye ediyor, uzmanlarımızla gelişimlerine yönelik ailelere yönlendirmede bulunuyoruz. Didim’de her çocuk eşit şartlarda doğmalı ve eşit imkânlarla büyümelidir” ifadelerine yer verdi.

Edinilen bilgiye göre yangın Merkez Mahallesi 4538 sokakta bulunan 4 katlı bir apartmanın en üst katında meydana geldi. İddiaya göre elektrik kontağından çıkan yangını fark eden çevre sakinleri, dairenin kapısını kırarak içeride bulunan 1’i bebek 4 kişiyi binadan çıkardı. Çevre sakinleri tarafından yapılan ihbar üzerine olay yerine itfaiye ve sağlık ekipleri sevk edildi. İtfaiye ekiplerinin çalışması sonucu söndürülen yangında evde maddi hasar meydana geldi. Sağlık ekipleri tarafından olay yerinde müdahale edilen yaralıların sağlık durumlarının iyi olduğu öğrenildi.

Dumandan etkilenen aile bireyleri tedbir amaçlı Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde tedavi altına alınırken, yangın ile ilgili soruşturma başlatıldı.

Nazilli ilçesinde yaşayan esnaf Cemil Ekim (35) ve Esra Ekim (28) çiftinin geçtiğimiz yıl Aralık ayında dünyaya gelen Zeynep’te yeni doğan sarılığı görüldü. Yeni doğan birçok bebekte görülen rahatsızlığın iki haftada geçmesi beklendi. Sarılığın geçmemesi üzerine Zeynep bebek ailesi tarafından Adnan Menderes Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi’ne (ADÜ) götürüldü. ADÜ’de yapılan muayenesinin ardından İzmir Ege Üniversitesi’ne sevk edilen Zeynep’e ’siroz’ teşhisi konuldu. Minik bebeğin karaciğerinin iflas noktasına geldiğini belirten doktorlar acil nakil yapılması kararını verdi. İzmir’deki özel bir hastanede geçtiğimiz Nisan ayında babası Cemil Ekim’den karaciğer parçası nakil edildi. Başarılı geçen nakil sonrası evlerine dönen Ekim ailesinin mutluluğu kısa sürdü. Geçtiğimiz günlerde evde fenalaşan Zeynep bebek Nazilli Devlet Hastanesi’ne kaldırıldı. Doktorların tüm müdahalelerine rağmen kurtarılamayan minik Zeynep hayatını kaybetti.

İkinci evlat acısı yaşadılar

İlk evlatları Hüseyin’i doğum sırasında kaybettikleri öğrenilen Cemil ve Esra Ekim çifti Zeynep bebeğin hayatını kaybetmesi ile ikinci evlat acısını yaşadı. Minik Zeynep’in vefat haberi ailesi başta olmak üzere Ekim çiftinin yakınlarını yasa boğdu.

Manisa’nın Turgutlu ilçesinde bu sabah saatlerinde meydana gelen olayda iddiaya göre Mustafa Kemal Mahallesinde bulunan Selahaddin Eyyubi caminin avlusunda bir bebek bulundu. Kimliği belirsiz kişi yada kişilerce cami avlusuna bırakıldığı iddia edilen erkek bebek sağlık ekipleri tarafından Turgutlu Devlet Hastanesine kaldırıldı.

Cinsiyetinin erkek olduğu açıklanan bebeğin tedavisi Turgutlu Devlet Hastanesi yeni doğan yoğun bakım ünitesinde devam ederken polis ekipleri konuyla ilgili geniş çaplı araştırma başlattı.

Manisa’nın Yunusemre ilçesi Meraşal Fevzi Çakmak Mahallesi’nde yaşayan Gürsel-Tülay Boztaş çiftinin 18 ay önce dünyaya gelen ikinci çocukları Rümeysa bebek, Spinal Musküler Atrofi (SMA Tip1) hastalığı nedeniyle günden güne hayattan kopuyor. Her geçen gün kasları eriyen Rümeysa’nın sağlığına kavuşabilmesi için, Amerika’da sadece 2 yaş altındaki çocuklara, Avrupa’da ise 4 yaş altındaki çocuklara uygulanan ve dünyada en pahalı tedavi olarak bilinen ‘gen’ tedavisinin uygulanması gerekiyor. Rümeysa için süre kısalırken, Boztaş ailesi 2 milyon 400 bin dolara mal olan tedavinin yapılabilmesi için global bağış sitesi olan ’GoFundMe’ üzerinden yardım kampanyası başlattı. Yaşıtları gibi hareket edemeyen ve solunum cihazına bağlı olarak yaşamını sürdüren Rümeysa’nın ailesi, yetkililere çağrıda bulundu.

Fabrika işçisi baba Gürsel Boztaş, Rümeysa’nın Türkiye’de SGK tarafından karşılanan ilaçtan 4 doz aldığını fakat hayati riskinin ortadan kalkabilmesi için mutlaka ve mutlaka gen tedavisi görmesi gerektiğini söyledi. Boztaş, şöyle devam etti:

“Rümeysa 1.5 aylık iken hareketsiz olduğunu fark ettik. 3 aylıkken de SMA Tip1 hastası olduğunu öğrendik. Bu hastalığın nasıl ve tehlikeli bir hastalık olduğunu sonradan fark ettik. Rümeysa şu an 18 aylık. Ülkemizde uygulanan tedavi ile bu kadar ilerleyebildi. SMA Tip1 hastalarının dünyadaki tüm ilaç tedavilerine ihtiyacı var. Rümeysa ve Rümeysa gibi hastaların hayati risklerinin ortadan kalkabilmesi için dünyadaki tüm tedavilere ihtiyacı var. Biz Rümeysa için ’GoFundMe’ sitesi üzerinden yardım kampanyası başlattık. Bizim 2 milyon 400 bin dolar değerindeki bu ilaca erişebilmemiz için yardıma ihtiyacımız var. Lütfen Rümeysa’nın hayatına dokunun. Onun koşabilmesi, nefes alabilmesi, hayata tutunabilmesi için sizden destek bekliyoruz.”

Baba Boztaş, Rümeysa’nın solunum destek cihazına bağlı olarak yaşamını sürdürdüğünü belirterek, “Rümeysa şu anda solunum destek cihazına bağlı. Bununla nefes alıp verebiliyor. Bu solunum aynı zamanda yutkunması da olmadığı için karnındaki hortum aracılığıyla mama ile besleniyor. Rümeysa’nın bu durumdan kurtulabilmesi, normal çocuklar gibi konuşabilmesi ve yürüyebilmesi için bütün tedavilere ihtiyacı var. Rümeysa’nın hayatına tutunun.” dedi.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2019 yılı Doğum İstatistiklerini yayımladı. Bu kapsamda TÜİK Denizli Bölge Müdürü Ali İhsan Yücedağ tarafından verilen bilgiye göre, Aydın ilinde canlı doğan bebek sayısı 2018 yılında 13 bin 375 iken, bu sayı yüzde 5,7 azalarak 2019 yılında 12 bin 608 olarak gerçekleşti. 2019 yılında Aydın’da canlı doğan bebeklerin yüzde 51,2’si 6 nim 449 erkek bebek, yüzde 48,8’i 6 bin 159 kız bebeklerden oluştu. Türkiye genelinde ise canlı doğan bebek sayısı 2019 yılında 1 milyon 252 bin 745 iken, bu sayı yüzde 5,5 azalarak 2019 yılında 1 milyon 183 bin 652 olarak gerçekleşti.

Toplam doğurganlık hızı 1,67

Bir kadının doğurgan olduğu dönem olan 15-49 yaş grubu boyunca doğurabileceği ortalama çocuk sayısını ifade eden toplam doğurganlık hızı Aydın’da 2019 yılında 1,67 çocuk oldu. Türkiye için toplam doğurganlık hızı ise 2019 yılında 1,88 çocuk oldu.

Toplam doğurganlık hızının en yüksek olduğu il 2019 yılında 3,89 çocuk ile Şanlıurfa oldu. Bu ili 3,37 çocuk ile Şırnak, 3,16 çocuk ile Ağrı ve 3,15 çocuk ile Muş izledi. Toplam doğurganlık hızının en düşük olduğu il ise 1,33 çocuk ile Gümüşhane oldu. Bu ili 1,34 çocuk ile Kütahya ve Edirne izledi. 2019 yılında Aydın 1,67 çocuk olan toplam doğurganlık hızı ile tüm iller arasında Yozgat ve Trabzon ile birlikte 44. sırada yer aldı.

Kaba doğum hızı binde 11,4

Belli bir yıl içinde her bin nüfus başına düşen doğum sayını ifade eden kaba doğum hızı Aydın’da 2019 yılında binde 11,4 olarak gerçekleşti. Türkiye genelinde ise kaba doğum hızı, 2019 yılında binde 14,3 olarak gerçekleşti.

Kaba doğum hızı illere göre incelendiğinde, 2019 yılında kaba doğum hızının en yüksek olduğu il binde 29,5 ile Şanlıurfa oldu. Bu ili binde 25,8 ile Şırnak, binde 25,1 ile Muş ve binde 24,8 ile Ağrı izledi. Kaba doğum hızının en düşük olduğu il ise binde 8,8 ile Edirne oldu. Bu ili binde 9,2 ile Zonguldak, binde 9,3 ile Kastamonu ve binde 9,4 ile Giresun, Karabük ve Bartın izledi. 2019 yılında Aydın binde 11,4 olan kaba doğum hızı ile tüm iller arasında Bilecik ile birlikte 53. sırada yer aldı.

İlk doğumdaki ortalama anne yaşı 26,3

İlk doğumunu 2019 yılında yapan annelerin ortalama yaşı Aydın’da 26,3 olurken bu değer Türkiye için 26,4 olarak gerçekleşti.

“Her kadında gebe kalma süresi belirsizdir”

Genel olarak, her kadında gebe kalma süresinin belirsiz olduğunu belirten Op. Dr. Çiğdem Karas, “Sağlıklı bir çiftte her şeyin yolunda olduğu, yumurtlama zamanına denk getirilmiş bir cinsel ilişkide bile gebe kalma ve eve sağlıklı bir bebek götürebilme oranı yüzde 12-15 arasıdır. İlk ay gebelik elde edebilen çiftlerin oranı, yüzde 15 civarındayken bu olasılık artarak, 3. ayda, yüzde 50, 6. ayda yüzde 80 ve bir yılın sonunda yüzde 85 e çıkar. Bir yılın sonunda, 100 çiftten ortalama 15 inde gebelik oluşmaz ve bu çiftlerde doğurganlıkta bir sorun olup olmadığına bakmak için daha ileri tetkikler gerekir. Yani gebe kalmaya karar verdiğinizde, çocuk sahibi olmayı planladığınızda sabırlı olmanız gerekir. 35 yaş altındaysanız 12 ay, 35 yaş üstündeyseniz de 6 ay denemeniz sonucu gebe kalamadıysanız, doktora başvurmanız gerekir” dedi.

12 ay korunmasız ilişkiye rağmen gebelik elde edilemediğinde muhakkak bir uzmana başvurmak gerektiğini belirten Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Çiğdem Karas, “Bu süre, 35 yaş üstü veya eşlik eden adet düzensizliği, geçirilmiş enfeksiyon, ameliyat gibi sorunları olan kadınlarda 6 aydır. Özellikle ülkemizde, kadınlarda rutin muayene alışkanlığı olmadığı için genelde sadece doğumlarda kadın doğum doktoruna başvurulur. Bu durumda, gebe kalmaya engel olabilecek sorunlar gözden kaçabilir ya da, gebelikte sorun oluşturacak rahatsızlıklar anlaşılamadan gebe kalınırsa, yüksek riskli gebelik, anne ve bebeğin hayatını tehdit edebilir. Bu nedenle düzenli muayene tüm kadınlar için çok önemlidir” diyerek anne adaylarının sorun olmadan da kadın doğum uzmanlarına görünmesinden fayda olduğunu belirtti.

“Yumurtlama dönemi önemli”

Yumurtlama döneminin kadınlarda gebe kalma olasılığınız en yüksek olduğu dönem olduğunu kaydeden Karas, “Bu süre bir ay içerisinde, ortalama 4-5 günlük süredir. Yumurtlama olduğunda yumurta hücresi sadece 24 saat canlı kalır. Bu 24 saatlik dönmede sperm ve yumurtanın muhakkak karşılaşması gerekir. Sperm hücresi ise 72 saate kadar canlı kaldığı için kadının tüpleri içerisinde yumurta hücresini bekleyebilir. Bu dönemi hesapladıktan sonra bazı uzmanlar bu dönemde gün aşırı ilişkiye girmeyi, bazıları da her gün ya da 3 gün arayla girmeyi önerebilir. Önemli olan en azından bir cinsel ilişkiyi bu 4-5 günlük döneme denk getirebilmektir” diyerek çocuk sahibi olmak isteyenlerin bu süreyi iyi hesaplamasını istedi.

“Yanlış inanışlar var”

Halk arasında kulaktan dolma bilgilere itibar ederek bilimsel bir dayanağı olamyan bazı yöntemlere başvuranların da olduğunu belirten Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Çiğdem Karas, “Cinsel ilişki sonrası hemen ayağa kalkmayıp, bir süre sırt üstü yatma hatta kalçanın altına yastık koyarak yükseltmenin, gebe kalma şansını arttırdığına inanılır. Bunun dayanağı, hemen ayağa kalkmakla, meninin büyük bir kısmının geri akmasının yarattığı endişedir. Cinsel ilişki sonrası hemen ayağa kalkmayıp, bir süre sırt üstü yatmanın, gebe kalma olasılığını arttırdığına dair bilimsel araştırmalarla kanıtlanmış bir tarafı yoktur. Boşalma sonrası, milyonlarca spermin çok büyük bir kısmı zaten rahim ağzı salgısı içinde tutunarak, canlı kalacaktır. Kuyruklarıyla hareket eden bu çok sayıda sperm, boşalma olup, vajinal salgıyla temasa geçtikten sonra zaten çok sayıda moleküler mekanizmayla, rahme doğru ilerletilecektir. Bunun yanında bilimsel olarak kanıtlanmış gebe kalma olasılığını arttıran hiçbir pozisyon da yoktur. Ve de hiçbir pozisyonun birbirine üstünlüğü yoktur. Bunun nedeni, vajinanın, yerçekimden etkilenebilecek şekilde dik değil, yatay-eğik doğrultuda mesanenin üzerinde uzanması ve spermlerin, rahim ağzı salgısı içinde tutunarak, kuyruklarıyla hareket etmesidir” diyerek “Gebe kalma olasılığınızı arttıran bilimsel olarak kanıtlanmış, tek ve en önemli faktör, uygun zamanda yani yumurtlama zamanınızı hesaplayarak, ilişkiye girmektir” ifadelerine yer verdi.

Op. Dr. Karas ayrıca, genç kızların evlenmeden en az bir defa jinekoloğa görünmesini kadınların ise rutin aralıklarla bu işlemi yapmasını tavsiye etti.