İzmir Büyükşehir Belediyesi, geçen yıl Menemen’de hizmete aldığı tıbbi atık sterilizasyon tesisinde kentten toplanan 13 bin tıbbi atığı evsel atığa dönüştürdü. Büyükşehir, kentteki sağlık kuruluşlarından çıkan tıbbi atıkları bu tesiste topluyor. Sağlık kuruluşlarından tartılarak ve radyasyon ölçümleri yapılarak güvenli şekilde teslim alınan tıbbi atıklar,

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca denetimi sağlanan çevrimiçi mobil atık takip sistemi (MOTAT) ile

kayıt altına alınıyor. Tıbbi atık lisanslı araçlarla taşınan atıklar, tesiste toplanarak sterilize ediliyor.

İzmir’de aylık ortalama 750 ton tıbbi atık çıkıyor

İzmir Büyükşehir Belediyesi Atık Yönetimi Dairesi Başkanlığında çevre mühendisi olarak görev yapan Fulya Evirgen, İzmir Tıbbi Atık Sterilizasyon Tesisi’nin Türkiye’nin en büyük kurulu kapasitesine sahip tesis olduğunu söyledi. Fulya

Evirgen, İzmir genelinde aylık 1 tonun üzerinde tıbbi atık üreten 146 hastane, 24 diyaliz kuruluşu başta olmak üzere

toplamda 2 bin 43 adet sağlık kuruluşundan toplanan tıbbi atıkların 7 gün 24 saat boyunca faaliyette olan tesiste sterilize edildiğini aktardı. Evirgen, “İzmir’de ayda oluşan ortalama 750 ton tıbbi atık, iş sağlığı ve güvenliği kapsamında çevre sağlığı da göz önünde bulundurularak el değmeden kovalı sistemlerle alınıp buraya getiriliyor. Tesise gelen atıklar sterilize ediliyor. Sterilizasyon ünitesinden çıktıktan sonra da konveyör bant yardımı ile kırıcı ünitesine aktarılıyor” dedi.

Evirgen, günde 110 ton tıbbi atığın sterilize edilebildiği tesiste faaliyete geçtiği 2020 yılı mart ayından bugüne kadar 13 bin ton atığın sterilize edildiğini söyledi.

Tesiste besleme-boşaltma, üniteler arası taşıma, yıkama, dezenfeksiyon ve sterilizasyon olmak üzere yapılan her işlem modern ve çevreci bir bakış açısıyla sürdürülebilirlik ilkesine göre tasarlandı. Buhar üretim ünitesi ile sterilizatörler arasında enerji geri kazanım sistemi bulunuyor. Böylece yoğuşma suyunun geri devir sayısını artıran ekipmanlar aracılığıyla doğal su varlıklarının korunması sağlanıyor.

İzmir Büyükşehir Belediyesi İZSU Genel Müdürlüğü, atık suların geri kazanılması için bir ilke imza attı. İklim krizine yönelik çalışmalarıyla Türkiye’ye örnek olan İzmir Büyükşehir Belediyesi, bu kez de tarım ve hayvancılık faaliyetlerinin yoğun olarak yürütüldüğü Kemalpaşa’da Ulucak Atıksu Arıtma Tesisine yapacağı geri kazanım ünitesiyle arıtılmış suyu tarım arazisinde kullanılabilir hale getirecek. Böylelikle günde yaklaşık 4 bin 200 metreküp arıtılmış A kalite su, tarla ve bahçe sulama için kullanılabilir hale gelecek.

Kemalpaşa Ulucak Atıksu Arıtma Tesisi devreye girdiğinde diğer arıtma tesislerinden bir farkı olacağını belirten İZSU Genel Müdürlüğü Projeler Dairesi Başkanı Faruk İşgenç, “Atık sular, tarımsal sulama kriterlerinde arıtılarak bir potansiyele dönüşecek ve tarımsal sulamada kullanılacak. İZSU Genel Müdürlüğü, artık yapacağı bütün arıtma tesislerini doğrudan tarımda sulama veya kentsel yeşil alan sulamaya yönelik planlayacak. Yeni yapılacak tesislerde örneğin Dikili, Kiraz, Beydağ’da yapılacak İleri Biyolojik Arıtma Tesisleri bu plan çerçevesinde gerçekleşecek ve yöre çiftçisinin hizmetine sunulacak” şeklinde konuştu.

Küresel iklim değişikliği mücadelesinde önemli adım

Yaşadığımız dönemde küresel iklim değişikliğinin bir söylemden bir gerçeğe dönüştüğünün altını çizen İşgenç, konuşmasını söyle sürdürdü,

“Sıcaklıkların artması, su kaynaklarının giderek daha kısıtlı hale gelmesi hepimizin gördüğü bir süreç. Nitekim İzmir’in yoğun olarak tarımla uğraşan ilçelerinde bundan 10 sene önce yer altından 15-20 metrelerden su çekilebilirken, bugün bu kuyuların derinlikleri 200 metreye kadar inmiştir. Bir süre sonra bunu da bulamayacağımızı biliyoruz. Dolayısıyla halk sağlığı açısından büyük bir problem olan atık suyu sadece arıtmakla kalmayıp, bunu bir kaynağa dönüştürüp, yöre çiftçisinin halkının hizmetine sunmayı planlıyoruz. Böylelikle küresel iklim değişikliğiyle olan mücadelemizde önemli bir adım atmış olacağız.”

Mevcut arıtma tesislerine de geri kazanım üniteleri kurulacak

İZSU, yaz aylarında yeraltı ve yerüstü su kaynaklarının azaldığı ilçeler Kemalpaşa, Bayındır ve Tire’de yer alan tesislere kurulacağı geri kazanım üniteleri sayesinde, arıtılmış suyun tarım arazilerinde kullanımını sağlayacak. Bayındır Hasköy Atıksu Arıtma Tesisi’ne kurulacak günlük 3 bin metreküp kapasiteli geri kazanım ünitesi, “A sınıfı sulama suyu” kalitesinde geri kazanılmış su sağlayacak. Geri kazanılmış sular, sulama kooperatifleri aracılığıyla çiftçilere verilecek. Hayata geçirilen proje İzmir’de bir ilk olacak.

Tire İleri Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisi’ne kurulacak olan geri kazanım ünitesi ise günlük 7 bin 500 metreküp “A sınıfı sulama suyu” kalitesinde geri kazanılmış su sağlayacak. Yapım ihalesi süreçleri tamamlanan projelerin imalat çalışmalarına en kısa sürede başlanacak.

İZSU Genel Müdürlüğü, planlanan projeler kapsamında Menderes Havza, Ödemiş, Bergama, Menemen Türkelli ve Foça Gerenköy Atıksu arıtma tesislerinden çıkan atık suların da tarım arazilerinde kullanılması amacıyla geri kazanım üniteleri kuracak.

Öte yandan, Avrupa standartlarında arıtma yapan ileri biyolojik arıtma tesislerine bir yenisini daha eklemeye hazırlanan İzmir Büyükşehir Belediyesi, Kemalpaşa Ulucak’ta kuracağı tesisin yüzde 50’sini tamamladı. Yıl sonunda tamamlanması planlanan ve 35 milyon liraya mal olan tesis, günlük 4 bin 200 metreküp evsel atığı arıtacak.

Ulucak, İstiklal, Atatürk, Cumhuriyet, Damlacık, Kuyucak ve Ansızca mahallelerinden kaynaklanan atık suların arıtılmasını sağlayacak tesis, ileri biyolojik arıtma yapacak ve arıtılmış sular ultraviyole yöntemiyle dezenfekte edilecek. Aynı zamanda koku gideriminin de sağlanacağı Ulucak Arıtma Tesisi, 25 bin kişiye hizmet edecek. Arıtma tesisinin devreye girmesiyle birlikte Kemalpaşa ilçesinin yüzde 98,5’inin suyu arıtılmış olacak. Ayrıca tesisin içerisinde kurulacak güneş enerjisi santrali sayesinde tesis kendi enerjisini de üretecek.

Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğü tarafından Buca’nın tüm mahallelerinde yürütülen çalışmalar kapsamında, Buca Belediyesi Temizlik İşleri Şantiyesinde Atık Getirme Merkezi kuruldu. 5 Haziran Dünya Çevre Günü kapsamında Buca Belediye Başkanı Erhan Kılıç tarafından açılışı gerçekleşen atık merkezinin, çevreci bir kent hedefiyle atıkların doğru bir şekilde ayrışmasını sağlayacağı ifade edildi.

Müdürlük tarafından kent genelinde geri dönüşüm kumbaraları ve mahalle bazlı yapılan çalışmalar ile 999 1 234 numaralı Alo Atık Hattı üzerinden toplanan atıklar, merkeze getirilerek ayrıştırılacak. Merkezde; kağıt karton, plastik, metal, cam, ahşap, tekstil, pil, kurşunlu pil, florasan lambalar, elektronik atık, evsel atık yağ, atık ilaç, lastikler olmak üzere 13 kategoride atıklar toplanacak. Ayrıştırılan atıklar, kategorilerine uygun şekilde dönüştürülecek. Sıfır atık çağrısıyla tüm Bucalı vatandaşlar, dönüştürülebilir atıkları 999 1 234 numaralı Alo Atık Hattını arayarak ya da Atık Götürme Merkezine bizzat götürerek dönüşüm zincirine dahil olabilecek.

Atık oluşumunun azaltılması ve atıkların kaynağında ayrıştırılarak ekonomiye kazandırılması adına hizmet binalarında hayata geçirdiği ‘Sıfır Atık Yönetim Sistemi’ çalışmasıyla Çevre ve Şehircilik Bakanlığı İzmir İl Müdürlüğü tarafından, Konak Belediyesine ‘Sıfır Atık Belgesi’ verildi.

Belge alan Konak Belediyesi, ilk olarak ‘Sıfır Atık Yönetim Sistemi’ yönetmeliğini Basmane’de bulunan iki hizmet binasında uygulamaya soktu. Her iki binadaki katlara ikili ve dörtlü gruplar halinde kağıt-karton, plastik, metal, cam ve evsel atık kumbaraları yerleştirildi. Ayrıca; atık pil, atık elektrikli ve elektronik eşya, atık aydınlatma ekipmanları, atık toner ve kartuş ile yemekhaneden elde edilen bitkisel atık yağlar da kumbaralarda toplanarak geri dönüşüme kazandırılıyor. Tüm atıklar her iki binaya yerleştirilen toplam 48 kumbarada toplanıyor.

Sıfır Atık Yönetmeliği kapsamında personelin masa altlarında bulunan bireysel çöp kovaları da kaldırılarak, katlarda yer alan ayrıştırma kumbaralarına atılıyor. Geçici Atık Depolama Alanında biriktirilen atıklar ise bertaraf ve geri dönüşüm için bakanlık tarafından yetkilendirilmiş lisanslı firmalara teslim ediliyor.

Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen bu hassas çalışmanın, kısa süre içinde belediyenin tüm hizmet binalarında uygulamaya sokulacağı belirtildi.

Bölgedeki en büyük oto tamir ve bakım merkezi olan Çiğli Ata Sanayi Sitesi ve çevresinde, büyük temizlik çalışması yapıldı. Ekipler yol kenarları, orta refüjler, parklar ve atıl durumdaki arazilerde kosa temizliği gerçekleştirdi. Başta ana caddeler ve ara sokaklar olmak üzere tüm yollar dip bucak süpürüldü. Yaklaşık 700 esnafın bulunduğu Çiğli Ata Sanayi çevresinde bulunan 100 ton atık madde ve moloz toplanarak temizlendi. Çalışmalar kapsamında ayrıca yol kenarlarında terk edilmiş durumda bulunan hurda araçlar çekildi.

Çevre bakım ve temizliğine önem veren Çiğli Belediye Başkanı Utku Gümrükçü, “Yeni normal düzende tekrar üretim faaliyetlerine başlayan Ata Sanayi Bölgemizdeki emekçilerimizin sağlığını korumak amacıyla temizlik çalışmalarımızı yoğunlaştırdık. Günlük insan sirkülasyonunun çok fazla olduğu bu bölgede çevre ve yol temizliği, atık madde toplanması ve hurda araçların çekilmesi konusunda çalışmalarda bulunduk. Çevremizi temiz tutmak ve emekçilerimizin sağlığını güvence altına almak için temizlik çalışmalarımız bundan sonraki süreçte de devam edecek” dedi.

Zeytinyağı üreticilerinin güç birliği yaparak hazırladıkları çevreci projeye destek veren Nazilli Ticaret Odası Başkanı Nuri Arslan, çalışmaları yerinde inceledi. Zeytinyağında başlatılan sıfır atık projesi hakkında girişimci iş insanı Taylan Şenol’dan bilgi alan Başkan Arslan, “Zeytinyağı sektöründe faaliyet gösteren inovasyoncu üyelerimizin hem ülke ekonomimize hem dünyaya örnek teşkil edecek ve sektörün tüm sorunlarını çözebilecek şekilde kümelendirecek olan çevreci projelerini destekliyoruz” dedi.

Aydın’da Nazilli Ticaret Odası tarafından da desteklenen proje kapsamında özellikle her yıl bahar aylarında yaşanan akarsulardaki kirlilik nedeniyle balık ölümlerinin önüne geçilmesinin yanı sıra zeytin atıklarının sıvısından organik sıvı gübre, posasından organik hayvan yemi ve bu ürünlerin işlenmesi ile birlikte katma değer elde edilmesi sağlanacak. Bölgedeki yüzlerce zeytinyağı işletmesini ve zeytinyağı üreten ülkeleri de ilgilendiren proje ile çevre kirliliğinin de önüne geçilecek. Zeytinden elde edilen son derece kaliteli organik ürünler sayesinde zeytinin işlenmesi sonrası atık oranı ise sıfıra düşecek.

Zeytinyağı atıkları, tarıma ve çevreye faydalı hale gelecek

Zeytinyağı İşletmecisi Naci Maden, tesislerinde işledikleri zeytinyağından atık olarak çıkan pirinanın ve zeytin karasuyunun kendileri için büyük bir problem olduğunu ifade ederek, “Çevreyi kirletme problemi olan karasuyun çevreye atılması, pirinanın atık olarak daha iyi değerlenebilmesi için bu tesiste güçbirliğine ihtiyacımız vardı. İnşallah bunu hep beraber başaracağız. Karasuyumuzu da bundan sonra çevreyi kirletmekten kurtularak ‘balıklar ölmesin’ diyoruz. Zeytinyağı atıklarının tarıma ve çiftçiye daha faydalı hale gelmesi düşüncesiyle sıvı gübre ve pirinamızdan hayvan yemi üretiminin olması çok önemli. Bizler de zeytinyağı üreticileri olarak kardeşimizi destekliyoruz. Güç birliği yapmak için yola çıktık ve inşallah hep beraber başaracağız” dedi.

Organik yem ve organik sıvı gübre üretilecek

Proje sahibi iş insanı Taylan Şenol; “Nazilli Ticaret Odamızın bir üyesi olarak faaliyet gösterdiğimiz Sultanhisar’a bağlı Atça Mahallesindeki tesisimizde zeytinyağı sektörünün atıklarını işlemek suretiyle sıfır atık üretimini tamamlamış bulunuyoruz. Tamamlamış olduğumuz bu üretim yöntemiyle ortaya farklı ürünler çıkıyor. Bunlardan bir tanesi biyokütle yakıtı olan zeytinin çekirdeğinden oluşan yakıt kısmı. Yenilenebilir bir enerjidir ve kaliteli bir enerji kaynağıdır. Diğeri zeytinin etli olan kısmından oluşan zeytinin küspesidir. Zeytin küspesinin yem ham maddesi olarak yem fabrikalarında değerlendirildiği yeni bir üründür. Üçüncü bir ürün, zeytin içerisinde var olan kendi suyunun sıvı organik gübre olarak değerlendirilmesi ile elde edilen yeni bir sıvı organik gübredir. Bu ürünlerin ise sonuç olarak üniversite çalışmalarıyla, bilimsel raporlarıyla, faydalarıyla ve çevreye olan katkılarıyla endüstrileşmiş bir üretim modeline taşınmış olmasıdır. Nazilli’de bizi bir araya getiren önemli konu budur. Bu sayede Nazilli ve çevresinde bulunan zeytinyağı tesisleriyle bir araya gelerek bir kümelenme modelinin oluşturulmasının altyapısını hazırlıyoruz. Bununla birlikte hep birlikte bu modelin sürdürülebilir hale gelmesini buradan dünyaya bu sıfır atık modelinin tanıtımının yapılmasını ve yaygınlaştırılmasını sağlayarak, Türkiye’de bunun başarılmış bir model olarak dünyaya örnek oluşturulmasının altyapısını çalışıyoruz. Biz aktörler olarak sahnedeyiz. Ve gerekli desteklerin bu konuda verilmesini, dünyanın daha temiz bir dünya olmasını, sektörümüzün, çevremizi kirletmeyen bir sektör olmasını, vergi ödeyen istihdam alanı yaratan yeni bir sektör olarak faaliyetlerine devam etmesini ve artık derelerde balıkların ölmemesini çok önemsiyoruz. Herkesin üzerine düşen görevi en doğru bir şekilde yapmasını bekliyoruz” dedi.

Nazilli Ticaret Odası’ndan projeye tam destek

Ticaret Odası olarak projeye tam destek verdiklerini ifade eden Nazilli Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkanı Nuri Arslan; “Ekonomiye de büyük katkı sağlayacak olan ürünlerin ortaya çıkmasında büyük emek sarf eden ve uzun yıllar yaptığı araştırmaları akademik destek de alarak sonuçları laboratuvar ortamında belgeleyen iş insanı oda üyemiz Taylan Şenol’u maddi ve manevi olarak desteğimiz tamdır. Zeytinyağı sektöründe faaliyet gösteren inovasyoncu üyelerimizin hem ülke ekonomimize hem dünyaya örnek teşkil edecek ve sektörün tüm sorunlarını çözebilecek şekilde kümelendirecek olan çevreci projelerini destekliyoruz. Bu sektördeki tüm bileşenleri bir araya getirerek bu projenin sürdürülebilir bir proje haline getirilebilmesi için bütün imkanlarımızı seferber edeceğiz. Yaşadığımız birçok yerde derelere bu kara atık sularının akmasından dolayı ölen balıklardan tutun da birçok canlının hayata tutunması, yaşaması için büyük bir proje olduğunu düşünüyorum. Zaten bu projenin en büyük özelliği çevreci olması. Bu da bütün dünyada herkesi ilgilendiren bir proje olacak. İnşallah dünyada örnek bir proje olmasını temenni ediyorum. Bu konuda da elimizden geleni yapmaya devam edeceğiz” dedi.